|
BARNE KANTA (D)
Emazteak
Nora jun zara, Maite,
ni emen lagarik min-garrasika?
Orein antzera zoaz
iges ni zauriturik;
emen nozu deiez, ta Zu gordeka.
Artzaiñak, larre-bidez
ortik bait-zoaze muiñoan zear,
nik maiteen dodan
A baldin badakuzue,
aul nagola esan, miñez ta iltzear.
Maitasunaren billa
mendi-aran orreik zear noake;
ez dot loraik artuko,
ez ni piztien bildur,
zakarrez ta mugaz andik nabilke.
Oi, baso ta leku itsu,
Maiteak jarriak eskuz emaro!
Oi, lorez jositako
barazki-zelai musker,
esan zuetatik danez igaro!
Izakiak
Milla eder-jarioz
arin igaro zan ibar otatik,
ta begiratu soillez,
bere itxuraz bakarrik,
guztia itxi euskun eder jantzirik.
Emazteak
Ai, nok osa nagike!
Onezkero neure zaitez, egitik.
Ez egidazu igorri
gaurgero geznairirik
nik naia esaten ez dakidanik.
Bai, or-an dabiltzanak
milla zoragarri Zutaz diñostez:
danak zauritzenago
ta il-urren naukie
itz erdizko esan-ezin motelez.
Baiña zelan dirauzu,
bizi, zagozanez ezin bizirk,
ta il-bearrez bazaukaz
Maiteaz gogartuak,
barrena dozula gezik beterik?
Zauritu bait-daustazu,
biotz au zelan ez dozu osatzen?
Ta ostu badaustazu,
zergaitik olan itxi,
zergaitik ez dozu lapurtua artzen?
Ito nere sumiña,
au itzaltzeko beste ezpaita nainor;
zakusela begiok,
euron argi bait-zara,
ta Zutzat soilki nai ditut izan zor.
Erakuts betartea,
ta il nagizu zeure zizta ederrez;
maite-miña ziurki
ez dau ezerk osatzen
itxurak ezik ta begiz ikustez.
Oi, iturri leiar bizi,
zeure zidarrezko nini orreitan
nik muiñean josirik
daukadazan begiak
ñirñir bazeuskidaz dardar gozotan.
Ken egistazuz, Maite,
egazka noa-ta.
Senarrak
Biur, usoa;
or orein zauritua
zure egaizez da ageri
muiño-gain, eder daula otz-aroa.
Emazteak
Oi, ene Maite! baso,
ibar-arte, zelai bakar oiantsu,
oi ez lakoxe ugarte,
erreka soiñulari,
aize bigunaren maitezko txistu.
Gauaro ixil baketsu,
argi-nabarretik ur danekoa,
musika-ots ixilla,
bakar-leku ozena,
apari eder maite-min eztizkoa.
Azeriak eizatu,
loretan bai dago gure maastia;
larrosaz bitartean
egingo dogu txorta;
ez begigu iñortxok izu mendia.
Ago geldi, Ipar illa;
ator i, Ego leun, maite oroikor;
jo ene baratzean,
Aren usain-jario,
lilietan doke Maiteak azkor.
Oi, judear neskatxa,
lore ta larrosak lurrun-ixurka
dirauen bitartean,
zagoze basaurian,
gure etxondoan ez ekin oin-oska!
Gorde zaitez, Maitetxo,
jo begi-zartaka mendi-erpiñak,
t'ez gero iñori esan;
baiña jo, ugarte arrotz,
deslai doanaren neskatx-lagunak.
Senarrak
Egazti ego-arin,
leoi, basauntz, orein, orkatz jauzkari,
mendi, zelai, uralde,
euri, aize, sargori,
gau ernai igaroen izu dardari:
Arren, lira atseginkor
ta itxas-zora-kantuz dagitzuet zin,
bare zuen sumiñak,
t'ez ikutu ormarik,
Kutunak baketan atseden dagin.
Sartua da Emazte
opa eban baratz zoragarrian,
ta gogo beroz datza
samea makurturik
Maite duanaren besarte eztian.
Sagar-ondo azpian,
antxe ziñean bai nigaz alkartu,
an neutzun emon esku,
zure ama galdu zan
tokian bertan zu ziñan osatu.
Emazteak
Gure oe loreti
ingurutik leoi-lezaz esia,
gorritan edatua,
bakerik eragia,
eun urre-ikurdiz eder jantzia.
Zure lorratz atzetik
bidean dabiltza neska gazteak,
txinpartak ikututa,
ardao onduaz txerbel,
Jainko-lurrunetan bizkor barneak.
Ardangela ixillean
Maiteaz ni ase, ta gero ibarrez
abia nintzanean,
enekian ezertxo,
lengo elia be ez neban jarraiez.
An nindun ugatzatu,
an irakats eustan eztizko jakintza;
nik, ostera, nazana
oso neutsan eskiñi,
betikoz emonik emaztezko itza.
Kemen ta dodan oro
Aren morroitako dot eukerazi;
ez naz gero eli-zain,
ez nik beste arlorik,
maite izan dot soilki jardun berezi.
Gaurtik ni usa zear
ez baldin banabe ikus-idoro,
galdu nazala esan,
maite-jolaska ibilki,
galdua egiñik nabela atxilo.
Lora ta pitxi guriz,
—goizalde otzean biok batuta—
egingo dogu txorta,
Zure maite-suz gara,
ene ule batekin alkar eiota.
Ule bakarño ari,
nik lepoan egaz nenkarrenari
ene saman so zeuntson,
eta, Zu bertan barro,
neure begi baten jaus ziñan zauri.
Zuk ni begiz jotean
begiok ninduen doaiz edertu:
alan ninduzun maite,
ta alan eben merezi
Zigan ekusena, nireak gurtu.
Enagizu ezetsi,
beiñola azal baltz baninduzun aurki;
orain so eikedazu,
Zuk begitu ondoren
eder-dirdira bai eustazun itxi.
Senarrak
Uso zuria barriz
abarraz kutxara yaku biurtu,
baita usapalak bere
ur-ertz orlegietan
maite eban laguna jarrugi dausku.
Bakarrean bizi zan,
ta bakarrean dau abia egin,
bakarrean daroa
bere maiteak soilki,
bakarrean au be maite-zauriz min.
Emazteak
Goza gaitezen, Maite,
ta goazen zure doaiz asetzen
ur gardena darion
mendi-muiño aldera;
barnego itzalean sartu gaitezen.
Eta andik aurrerantza
artzulo goitara goakez gero,
txit ostenik bait-dagoz;
an bi-biok sarturik,
granada-mistela dogu txastauko.
An Zuk erakutsiko
nik apeta bizi gogo nebana,
baita emongo bere
an Zuk, ene bizia,
beste egunean emon zeustana:
Aizearen ats mea,
txindor eztiaren maite-leloa,
ibar ta ango giroa,
izar dan gau narean
min gabe erretzen daun sugar-lanboa.
Etzan iñor begira,
etzan Txerrena be agiri iñondik,
esia bake egoan,
zalditeria barriz
ur-begi aurrean joian jatsirik.
A. ONAINDIAK
|
|