GUDU ESPIRITUALA

Silvain Pouvreau

GUDU ESPIRITUALA

IL PADRE DON
LORENZO SCVPOLI
CHIERICO REGOLARE
Testuok Italienez egina.

SILVAIN POUVREAU Apezak
Eskaraz emana.

PARISEN,
Chez Claude Avdinet, ruë des Amandiers, 
à la Verité Royale, deuant les Grassins.

M. DC. LXV.
Avec Permission.

A MONSEIGNEUR Mre
ANTOINE DVC DE GRAMONT,
Pair et Mareschal de France, 
Souuerain de Bidache, Ministre d’Estat, 
Cheualier des Ordres du Roy, Gouuerneur 
& son Lieutenant General en Nauarre 
& Bearn, de la Citadelle de 
S. Iean de Pied de Port, 
Ville & Chateau de Bayonne, 
Pais de Labourt & circonuoisin, 
Colonel du Regiment 
des Gardes de sa Majesté

	Monseigneur,
	C’est une experience iournaliere que cette vie est un continuel combat. Les Souuerains de la Chrétienté ont iuré sur les saints Euangiles una paix solennelle, tant pour leur repos particulier, que pour laisser ressirer leurs suiets. Voicy neantmoins qu’un Clerc Regulier de la Religion des Reuerends Peres Thearins, que Vostre Excellence honore de sa bienveillance & protection, par un petit Liure de pochette, va s’allumant la guerre par tout, & souleue les hommes à un combat general contre des ennemis iurez, desquels, dit-il, on ne se doute pas. Pour amasser des soldats, il courts par toute l’Italie, don’t il est originaire. Pour estre vniuersel, & se faire entendre par tous les coins de la terre, la langue Latine luy a presté son eloquence, la Françoise luy a donné sa parole, l’Angloise ses liurées, l’Allemande, la Flamende, & mesme l’Indienne, sont bien aises d’auoir ses entretiens. Voyant, MONSEIGNEVR, que le Castillan & le Portugais sont au point de l’attirer dans leur pays, i’ay creu que ie ferois deserteur de cette belle armée, si ie ne donnois le mot du guet aux Basques, suiets de Vostre Excellence, pour les auertir qu’ils se tiennent sur leurs gardes, & qu’ils se preparent à ce combat, qui est de telle consequence, qu’il y faut tous les iours vaincre, ou perdre à iamais la vie de l’ame. Aussi est-il tout spirituel, & son dessein est de reuolter l’homme contre soy-mesme, l’assoiblir pour le fortifier, l’aueugler pour le faire voir clair, le tuer pour le faire viure, & le tirer de ce monde pour le porter à Dieu. Le plus signalé soldat de ses troupes que nous ayons veu, est le B. François de Sales, Euesque & Prince de Geneue, qui ayant fidellement combattu toute sa vie par ses ordres, & sous sa conduite, est maintenant honoré de nos respects, & par nos voeux sur les Autels. Ie suis asseuré, MONSEIGNEUR, que parmys les Basques, qui ont cette gloire de vous auoir pour leur Viceroy, il se trouuera grand nombre de genereux soldats & courageuses amazones qui s’y enrolleront, pour peu qu’on les instruise dans l’exercice de cette milice. Ie n’oserois prendre la hardiesse d’en estre le truchement, & leur seruir d’interprete, iusqu’à ce qu’il plaise à Votre Excellence fauorises de sa grace ce petit écrit d’un passeport & congé, qui les animera à combattre plus volontiers à son exemple contre les vices pour la vertu, qui doit donner la victoire, le triomphe & la coronne que souhatte à Vostre Excellence,
	Monseigneur,

Son tres-humble 
& tres-obeïssant Serviteur.
SILVAIN POVVREAV,
Prestre du Diocese de Bourges.

IRAKURLE ONGI NAHIARI

	Galdez dago Errege Profeta nor den ongi nahia, nork nahi duen bizia, nork desiratzen duen egiazko ontasuna, ontasun osoa eta alde guziz konplia erakusiko dioen eguna. Hura dela zure desira eta nahia, diozu, Irakurle maitea, zure egiteko, zure ioan ethorri, sal erosi, nekhe trabaillu, gau egun guziak, dela leihorrez, dela itsasoz enplegatzen tutzula egun batez ongi iarri nahiz. Ordea etzare agian orhoitzen, nondik heldu zaren, non zauden, nora zoazin, nolakoa zaren eta nolakoa izanen. Iainkoak athera zaitu ezdeusetarik, zure arima gosta zaio bizia, Giristino zare, sekulakotz doatsu edo dohakabe izaiteko gai. Iainkoaganik heldu bazare, zergatik horrein gaizki zabiltza? Iainkoagana bihurtu nahia bazare, zergatik munduko giza bizi zara? Zure azken egunean iujeatu beharra bazare, zergatik orai etzare hari zure buruaren seguratzen? Zer probetxu duzu zure leheneko ahalkhatzekoez? Bethi prestuki bizi izan bazine, etzinundeske hatsbeherapenez ethorkizuneko perillakgatik. Iar zaite beraz orain bedere zure arimako egitekoaren egiten, berdin gorputzekoaz ansia sobera izan duzu huneraino. Bai ordea, diozu, mundu hunek naduka itsuturik, haragiak narama. Demonioa dabilt. Helaz! urrikari zaitut, badazagut zer saretan zaudezin atzemana, gaitzik baizen: arren atzar eta azkar zaite, nahi baduzu egun zure etsai hekin kontra gudukatu, eztadilla zure bihotza izi, etzarela beldur, ez itzul gibela, zeren zure Iainko Iauna zure alde da, eta zuretzat gudukatuko du zure libratzeko peril guzietarik.
	Liburu xume hunek irakhasiko derautzu zer egin behar duzun zure aldetik, noiz dixidatu eta akometatu behar tutzun zure etsaiak, noiz buruz buru hekin kontra iarri, noiz itzuli eta ihesi ioan behar zaiskoten.
	Zinetsten ezpanauzu, enzun ezazu nola gure mendeko San Pranzez de Sales Genebako Ipizpikuak hura gomendatzen derauen bere ume espiritualei.
	Elizako Prinze saindu hark bere Guthunetako bigar. lib. 34. Guthunean, gonbidatzen duela Andre bat liburu espiritualen irakurtzera, erraiten dio, irakur, eta berriz irakur ezazu Gudu Espirituala, hura behar duzu zure liburu maitea iduki: klara da, plauna, eta guzietan erraza.
	48. Guthun. Eskiribatzen dioela alhargun bati maiz errezebitzeko gose espiritualaz, eta Iainkoaren borondarearen egiteko desiraz, hunela diotso: Bai, ene alaba, Gudu Espirituala liburu handia da, hamabortz urthe du hura zarpan darabilladala, eta hura eztut nihoiz ere irakurtzen, non eztudan probetxu atheratzen hartarik.
	Hirurgar. Lib. 13. Guthunean, Andre ezkondu bati erraiten dio: Irakur ezazu maiz Gudu Espirituala, hura gomendatzen derautzut.
	Laugar. Lib. 80. Guthunean: Ene alaba maitea, irakur ezazu Gudu Espirituala, hura da ene liburu maitea, hemezortzi urthez geroztiz ene zarpan ekhartzen dudana, eta behin ere berrirakurtzen eztudana probetxu gabe.
	Elizako Buruzagi saindu haren gomendiozko hitzak zuretzat hartzen baditutzu, eta haren konseilluari bazarraisko, gonbidatuko nauzu liburu xume hunen egille bertutetsuak utsi derauskigun bi eskiribu laburrez zuri parte emaitera; batari daritza, Sentiero del Paradiso, Parabisurako bide xidorra; bertzeari, De dolori mentali di Christo nella sua Passione, JESUSEN arimako doloreak bere Pasionean.

IAINKOARI LORIA

GUDU ESPIRITUALA

Nihor ezta khoroatuko
ongi gudukatu ezpadu.
2. Tim. 2.

Zertan datzan Giristinoaren perfekzionea; 
gudukatu behar dela haren ardietsteko, 
eta gudu hunetan 
premiazko diren lau gauzez

LEHEN KAPITULUA

	Nahi naduzu, ene alaba IESU KRISTO baitan guziz maitea, Perfekzioneko punturik gorena ardietsi, eta gure Iainkoarekin bat egiten zarela, harekin espiritu ber-bat noizbait izan, zein bait sekulan erran, edo pensa ditekeien enseiurik handiena eta nobleena, behar duzu lehenik ezagutu zertan dagoen egiazko eta zinezko bizitze espirituala.
	Zeren hainitzek aitzinago behatu gabe Perfekzionea ezarri dute bizitze hersian, haragiaren heztean, ziliziotan, azotetan eta diziflinetan, beilla luzetan, baruretan, eta bertze halako mortifikazionetan, eta gorputzeko penaduretan.
	Bertzeek, eta beregainki emasteek uste dute perfekzionean hagitz aitzinatu direla, noiz ere hainitz ahoko othoitz erraiten baitute, hainitz Meza eta Ofizio luze enzuten, hainitz Eliza bisitatzen, eta hainitzetan Aldareko Sakramendu Saindua errezebitzen baitute.
	Hainlitz bertzek (zeinen artean zenbait aldiz kausitzen baitira fraideen habitua ekharten duten eta kalaustretan bizi diren batzu) uste izan dute Perfekzione osoa […] bethi koroan kausitzea, ixilik egoitea, gelan egoitea, eta fraide-legeak begiratzea.
	Eta horrela, bada obra horietan, eta bada bertze horrelakoetan perfekzionea emaiten duenik.
	Ordea ezta hala; zeren, nola obra hek, batean perfekzioneko espirituaren ardietsteko bide batzu, eta bertzean espirituaren fruituak baitire, hala ezin erran diteke Giristinoaren perfekzionea eta egiazko espiritua gauza hetan xoilki datzala.
	Dudagaberik, hetaz ongi eta zuhurki baliatzen dakitenentzat xoil bide onak dira perfekzioneko espirituaren ardietsteko, bere gaixtarasunaren eta hautskortasunaren kontra bihotz eta indar hartzeko, gure egunorozko etsaien asalduren eta arteen kontra bortitzteko, eta Iainkoa serbitzatzen dutenek, beregainki ordea haren serbitzuan iarri berriak diren guziek behar ditusten laguntza espiritualen biltzeko.
	Espirituaren fruituak dire halaber presuna egiazki espiritual direnentzat, zeinek zensatzen baitute bere gorputza, zeren bere Kreatzaillea ofensatu duen, eta haren idukiteagatik hanbatenaz humillago eta Iainkoaren serbitzuan iarriago, solhasik egin gabe eta jendetarik apartaturik baitaude, Iainkoaren kontrako den ofensarik xipienari lekurik ez emaiteagatik; baitarraiste Iainkoaren serbitzuari eta debozionezko obrei, zeruetan gogoz eta bihotzez ibilteagatik: orazione eta meditazione egiten baitute gure Iaunaren bizitzearen eta Pasionearen gainean, ez kuriosez, ez eta hartan hartzen duten gozoagatik, bainan bere buruko gaixtarasunaren, eta Iainkoaren ontasunaren eta miserikordiaren hobeki ezagutzeagatik; bethi bere burua Iainkoaren amudioan eta bere alderako gaitzerizkoan geiago, eta geiago irazekitzeagatik, Iainkoaren Semeari darraizkola bere buruari ukho eginik, eta gurutzea soinean iasaiten dutela: Sakramendu sainduak maiz hartzen baitituste Iainkoaren Maiestatearen loriatan, harekin hersikiago bat egin ditezintzat, eta bere etsaien kontrako indar berririk hartzeagatik.
	Ordea bertzeez dena bezanbatean, zeinek ezarten baitute bere zimendu guzia kanpoko akzioneen gainean, batzutan bere buruaren galtzeko okasione gehiago ekhar diezekete bekhatua ageriek baino; ez zeren gauza hek gaixto diren, iakinik guziak xoil saindu direla berez, bainan hetaz usatzen dutenen falta dela kausa: zeren halako akzionei xoilki lotuz, bere bihotza utsten dute largo bere inklinazione naturaletara eta demonioaren saretara, zein demoniok ikusirik errebelatu direla bide zuzenetik, utsten baititu ez xoilki eserziza hetan plazerarekin arduratzera; bainan oraino bere pensamenduetako banaloriaren arauera Parabisuko atseginetan ibiltera eta airatzera, non zinets arazitzen baitiote zeinek bere buruari, iadanik Angeruen Koroetara eramanak direla, eta Iainkoa beree baitan sentitzen dutela. Eta halakoek batzutan bere burua ikusten dute puntu handiz, kuriosez, eta lakhetgarriz betherikako meditazionetan hondaturik, eta munduaz, bai eta munduko gauza guziez ahantsi balire bezala, uste dute heren zeruraino eramanak direla.
	Ordea errazki ezagut diteke hekin bizitzeko maneratik zenbat errebelamendutan korapillaturik dabiltzan, eta zein urrun diren bilha gabiltzan perfekzionetik.
	Zeren gauza guzietan, bai xipietan, bai handietan, lehentasuna eta abantailla nahi dute bertzeen gainean: bere buruko sentimenduari darraisko, eta nabarnenki datxeste bere borondate guziei: erneki beha dagoste berzeen hitzei eta akzionei, eta gaizki aiphatzen tuste, berak bereetan itsu direlarik.
	Baldin ukhitzen baditutzu den gutiena berek bere buruari emaiten dioten banaloriazko aiphamenean, eta atheratzen baditutzu usanza nola ahalako batez dadutzaten debozionetarik, zeinetan atsegin hartzen baitute bertzeek iduki detzaten, osoki aldaratzen dira eta neurrigabeki khexatzen eta asaldatzen.
	Eta baldin Iainkoak, hekin erakhartzeko bere buruaren egiazko ezagutzara, eta perfekzioneko bidera bihur arazitzeko, igorten baderaue aflikzionerik eta eritasuni, edo nihori emaiten badio esku hekin kontra iarteko, eta gaizki erabilteko (ezpaita sekulan halakorik egiten Iainkoak nahirik edo esku emanik baizen, iakinik gauza hek haren serbitzarien fiseltasunaren egiazko frogagarriak direla) orduan erakusten dute bere arimaren hondo barrena urgillukeriaz gaixtaturik, nahi eztutela inkontru suerte guzietan, dela onetan, dela gaitzetan, bere borondatea gogotik utsi Iainkoaren eskuaren azpian humildurik, ez eta haren iujeamenduei amor egin, bethi iustu direlarik, zenbat ere gordeak eta estaliak baitira; eta finean nahi eztutela haren Seme humilduaren, eta penatuaren exenplura bere burua beheititu kreatura guzien azpian, asdiskide maitetzat daduskatela bere gaizki egilleak, Iainkoaren ontasunaren errementak eta lankideak bezala, hekin mortifikatzeko, perfekzionatzeko eta salbatzeko.
	Handik heldu da, gertuz horrelakoak peril handitan direla; zeren nola barreneko begia baitute ilhundua, eta horrela behatzen baitiote bere buruari, eta bere kanpoko on diren akzionei, hainitz perfekzioneko gradu ere bere buruari emaiten diote, eta hala urgilluturik iarten dira bertzeen iujeatzen: eta heraz bezanbatean ezta oneran itzul detzakeienik zeruko ohiz kanpoko grazia baizen.
	Zeren hagitz errazkiago onera bihurtzen da bekhatore ageria, ezen ez idurizko bertuteen mantuaz estalirik dabillana.
	Ikusen duzu bada klarki aski, ene alaba, bizitze espirituala eztatzala gauza hetan, orai erran dudan maneran.
	Ordea iakin behar duzu bizitze espirituala dela Iainkoaren ontasuna eta handitasuna ezagutzea, eta gu ez garela deus ere, eta gaizkira emanak garela: espiritualki bizitzea dela, Iainkoa maite izaitea, eta gure burua gaitzetstea: iarten garela ez xoilki haren menean, bainan oraino kreatura guzien azpian haren amorioagatik: billusten garela gure desir guzietarik, eta haren borondate sainduei osoki garraistela, eta geiago, hori guzia nahi, eta egin behar dugula, hutsik Iainkoaren loriagatik, hari xoilki plazer egiteko nahiarekin, eta zeren nahi eta mereziduen hura hala maita eta serbitza dezagun.
	Hori da amoriozko legea, Iainko beraren eskuz bere serbitzari fidelen bihotzetan eskiribatua.
	Hori da gureganik desiratzen duen gure buruari egin diozogun ukhoa.
	Hori da haren uztarri eztia, eta haren karga arina.
	Hori da, zeintara gure Salbatzailleak eta nausiak bere exenpluz eta hitzez deitzen gaituen obedienzia.
	Eta zeren, baldin gogorik eta borondaterik baduzu hain perfekzioneko gradu gora batetara heltzeko, zure buruari bortxa ardurako bat egin behar baitiozu zure afekzione handi eta xipi guzien garaitzeko eta hiltzeko, osoki behar zara bihotz guziaz gudu hunetara preparatu, khoroa emaiten etzaienaz gerostik azkarki gudukatu dutenei baizen.
	Bada nola gudu hura gaitzago baita, zein ere nahi den bertze baino (zeren gure buruaren kontra hari garenean gure burua ere zure kontra hari da) hala ardietsiko dugun biktoria eta garaia loriosago izanen da eta Iainkoaren gogarago, zein ere nahi den bertze baino.
	Ezen enseiatzen bazare zure apetitu desordenatu, desir, eta guthizia xipienen ostikatzera eta hiltzera, plazer eta serbitzu geiago eginen diozu Iainkoari, ezen ez hetatik bat utsten duzula bizirik, disziflina bazindez odoleraino, eta barurtzenago bazine lehenagoko Ermitauak eta Anakorerak baino, edo hamar milla arima federa itzul bazenetza baino.
	Zeren arima baten federatzea berenez Iainkoaren gogarago delarik desir xipi baten mortifikatzea baino; guziarekin ere eztuzu beregainkiago nahi, ez eta egin behar, Iainkoak berak zureganik hersikiago desiratzen duena, eta nahi duena baino.
	Eta duda gabe Iainkoak plazerago du ikusteaz hari zarela zure pasioneen mortifikatzen, eta hekin hiltzeko gogo duzula, ezen ez, hetarik bat berariaz eta borondatez bizirik utsirik, hura serbitza bazeneza zenbait bertze gauzetan, handiagoak eta kontuzkoagoak lirelarik.
	Bada ikusten duzunaz gerostik, ene alaba, zertan datzan Giristinoaren perfekzionea, eta haren ardietstekotzat gerla ardurako eta xoil garratz bat hartu behar duzula zure buruaren kontra, lau gauzaz egin behar duzu errekaitu, lau arma segurez eta guziz premiazkoez bezala garaiaren eramaiteko, eta biktorios gelditzeko gudu espiritual hunetan. Lau gauza hek dira.
	Gure buruaz ez fida izaitea.
	Iainkoa baitako fidanza.
	Eserziza, edo hariketa.
	Eta Orazionea.
	Zeinetaz guziez minzatuko baigara, Iainkoarekin batean, hitz laburrez eta aditzeko errazez.

Gure buruaz ez fida izaiteaz

BIGARREN KAPITULUA

	Zure buruaz ez fida izaitea, ene alaba, hain da zuretzat premiazkoa, non hura gabe behar baituzu segurtzat iduki, ez xoilki eztezakezula desiratzen duzun biktoria ardiets, bainan oraino ezin garai zakidiskeola zure guthizietarik xipienari.
	Eta hori finka zazu ongi zure gogoan, zeren ez gara errazkiegi baizen emanak, gure naturaleza gaixtatua dela kausa, gure buruaz estima on baten falsoki hartzera, eta egiaz ez garelarik ezdeus huts bat baizen, halarik iduri dagoku zerbait garela, eta izan gabe zertan gure uste falsoa zimenda, banaloriozki gure indarren gainean permatzen gara.
	Gaitz da eskas hura ezagutzea, eta hagitz itzuli zaie Iainkoaren begiei, zeinak atsegin eta nahi ere baitu, gure baitan iduki dezagun ezagutza ageri bat egia guziz segur hunetaz, den grazia eta bertute guzia heldu zaikula harenganik xoilki, zeina baita ontasun guzien ithurria; eta gureganik ezin ilki ditekeiela gauzarik, ez eta pensamendu onik haren gogarako denik.
	Ezfidanza hain kontuzko hura orobat haren Iainkozko eskuko obra delarik, bere adiskide maitei emaiten ohi derauena, batean inspirazione sainduez, bertzean aflikzione garratzez edo tentazione bortitzez eta kasik ezin garaituzkoez, bai eta geurok ezagutzen eztitugun bertze bideez; guziarekin ere nola Iainkoak nahi baitu guk ere egin dezagun gure aldetik gure eginbideari dagokana, begien aitzinean emaiten darauskitzut lau bide, zeinetaz, haren grazia prinzipalki laguntzen gaitzula, ardietsiko ahal baituzu zure buruazko ezfidatze hura.
	Lehen bidea da, konsideratzea eta ezagutzea zure beheratasuna eta ezdeustasuna, eta zuk zure buru hurrez eztaidikezula zeruetako erresuman sartzeko biderik eman diazakezun gauza onik.
	Bigarrena da, grazia hura Iainkoari maiz eskatzea othoitz guziz beroz eta guziz humillez, dohain bat denaz gero harenganik heldu dena. Eta haren ardietstekotzat, guziak baino lehen konsideratu behar duzu ez xoilki hartaz billusia zarela, bainan oraino zutaz denaz bezanbatean eztuzula indarrik bat ere haren ardietsteko. Horrela presentatzen zarela hainitz aldiz Iainkoaren majestatearen aitzinean zinetste finko batekin, hura emanen derautzula bere ontasunaz, eta haren begira zaudezila haren Iainkozko Probidenziak ordenatuko duen bezanbat denboraz, ezta dudarik egin behar hura ardietsiko duzula.
	Hirurgarren bidea da, har dezazula kostuma beldur izaiteko zure buruaz, zure buruko iujeamenduaz, bekhatutarako zure lixturtasun bortitzaz, ezin kondatusko etsaiez, zeinei den gutiena buru egiteko aski ezpaitzara, hek gudukatzean duten experientzia luzeaz, hekin arteez, hekin argiko-angeru iduriratzeaz, eta are bertutearen bidean gordaka hedatzen derauskiguten fingabeko sareez.
	Laugarrena da, noiz ere gertatuko baitzara zenbait hutsetan erorten, berehala barrenago eta bizikiago iar zaitezila zure flakotasun handiaren konsideratzen, eta hartarakotz Iainkoak utsi zaituela erortera, arren, haren inspirazioneaz gehiago argiturik lehen zien baino, ongi ezagut dezazun zer zaren, ikhas dezazun zeronek zure buruaren mesprezatzen, eta desira dezazun zaren bezalakotzat bertzeek iduki zaitzaten eta mespreza ere; ikusirik borondate hura gabe eztitekeiela ezfidantza bertutekorik, zeina zimendatua baita egiasko humiltasunean, eta nihork frogatuz baizen izaiten eztuen ezagutza erran dugun hartan.
	Ezer gauza ageria da, zeruko argiarekin eta kreatu gabeko egiarekin iuntatu nahi denak behar duela bere buruaz izan, Iainkoak superbioei eta burupetsuei erorteen bidez emaiten ohi derauen ezagutza; ikusirik hek utsten dituela iustuki erortera zenbait hutsetan, zeinetarik uste baitute berak begiratuko ahal direla, arren bere burua hala ezaguturik, ikhas dezaten bere baitan ez bat ere fidatzen.
	Ordea Iainkoak eztu kostumarik hain bide miserablez serbitzatzeko, lekhat lehen erran ditugun bide emeagoek Iainkoaren ontasunak nahi zuen bezalako laguntza ekharri eztutenean baizen.
	Zeren Iainkoak gizona hanbatenaz geiago edo gutiago utsten du erortera, zenbatenaz haren superbiotasuna handiago edo xipiago baita, eta bere buruaren estima maite duen arauera: halako maneraz non nihon ediren ezpaledi burupetsutasunik, Birjina saindua baitan ediren etzen bezala, ezpailizateke halaber erorterik bat ere.
	Eta halatan noiz ere erorten baitzara, berehala laster egizu gogoz zure buruaren ezagutza humillera, eta othoitz khexosez eska zakisko gure Iaunari, dizula egiasko argia zure buruaren ezagutzeko, eta zure baitan ez bat ere fidatzeko, nahi ezpaduzu berriz erori, eta batzutan huts eta kalte handiagotan.

Iainkoa baitako fidanzaz

HIRURGARREN KAPITULUA

	Hain premiazkoa delarik Gudu hunetan bere buruaz ez fidatzea, orai erran dudan bezala; badarik ere ezfidatze hura baizen ezpadugu, edo ihesari emanen diogu edo geldituko gara gure etsaiez benzuturik eta garaiturik. Hargatik Iainkoa baitako fidanka oso baten beharra duzu oraino, esperanza eta uste ere duzula den ontasun, den helzakitza, den garaia suerte guzia harenganik xoilki izanen duzula.
	Beraz, gure aldetik deus ere ezgarenaz gerostik, ezta sori gure buruari prometa diozogun erorterik baizen.
	Handik heldu da eztugula bat ere gure baitan fidatu behar, eta bide hartaz garai handienak ardietsiko ditugu gure Iaunaganik, baldin ordea haren helzakitzaren ardietstekotzat gure bihotza bortisten eta armatzen badugu haren baitako fidanza bizi batez.
	Fidanza hura orobat lau maneraz ardiets diteke.
	Lehen manera da, fidanza haren eskatzea Iainkoari.
	Bigarrena, konsideratzea eta fedearen begiaz miratzea Iainkoaren guziz-botheretsutasuna eta mugarri gabeko zuhurzia, ezinen aitzinean ezpaita ezin egin, ez eta nekhez egin dezaken gauzarik: konsideratzen dugula ere, nola neurrigabekoa baita haren ontasuna, bethi prestik dagoela ezin zinetsizko amorio batekin guri emaitera orenetik orenera eta berehaletik berehalera, zeren ere beharra baitugu bizitze espiritualaren ardietsteko, eta gure buruari osoki garaitzeko; baldin ordea fidanzarekin haren besoetan iarten bagare.
	Hala ere, nolatan gure Iainkozko Arzainak, zeinak laster egin baitu hogoi eta hamahirur urthez ardi errebelatuaren bilha, hain oiu handirekin non guzia marantatu baita, eta hain bide garrats eta elhorritsu batetatik, non hartan isuri baitu bere odol guzia, eta bizia bera galdu; orai ikusirik ardi hura harengana heldu dela haren manamenduak obedituz, edo ezpere haren obeditzeko desir batez (batzutan desir flakoa eta langiaduratsu delarik) hari oiuz eta othoitzez dagokala: Nolatan, diot, bere begi bizigarriak eletzake harengana itzul, nolatan hura eliro enzun, eta ekhar bere Iainkozko sorbaldetan, bozkario-besta eginik bere hauzoko guziekin eta zeruko angeruekin?
	Eta gure Iauna behin ere geldirik ezpadago Ebanjelioko diru-peza, erran nahi da, bekhatore itsua eta mutua artha eta amudio handirekin bilhatu gabe, eta finean hura aurkhi dezan artean, nolatan uts lezake ardi errebelatu bat bezala bere Arzainari oiuz dagokana, eta hari gomendatzen zaiona?
	Nork sekulan zinets liro, Iainkoak bethi gizonaren bihotzeko athea bulkatzen duenaz gero hartan sartzeko eta harekin afaltzeko duen guthiziaz, partitzen diotzala bere dohainak eta graziak, bihotz hura idekiten den, eta berak Iainkoa gonbidatzen duen orduan, zinetan gor egin lezala, eta elukeiela hartan barrena sartu nahi?
	Fidanza saindu haren ardietsteko hirurgarren manera, da Eskiritura sainduan datzan egiaren erabiltzea gogoan; etakuzten baiterauku ageriki hanbat lekutan, nor ere fidaku baita Iainkoa baitan hura eztela egundaino ahalkhetasunean erori, erran nahi da, eztela igorri izan nahi zuenaz gabeturik.
	Laugarren manera zure buruaz ez fidatzeko, bai Iainkoa baitan zure fidanzaren emaiteko on dukezuna, hau da.
	Noiz ere gertatzen baitzaitzu egiteko den gauzarik, edo gudu hartzekorik, edo zure buruari garaitzeko beharrik, gogo eta borondate har dezazun baino lehen halakorik egiteko, itzul zaite bihotzez zure flakotasunera, eta erraiten duzula etzarela bat ere zure buruaz fida, erakarzu zure begietarea Iainkoaren Botheretasuna, zuhurzia eta ontasuna; eta zure fidanza guzia haren baitan ezarten duzula, iar zaite agudoki haritzen eta gudukatzen; eta arma hek eskuan ditutzula, eta Orazionearekin batean, bere lekuan erranen dudan bezala, guduka zazu eta hari zaite gero.
	Baldin lerroz lerro puntu horiei ezpazarraiste, iduri zaitzularik gauza guziak egiten tutzula Iainkoa baitako fidanzan, hainitzetan khausituren zara enganaturik; zeren burupeegia hain batural zaio gizonari, eta hain da zotil, non bethi kasik gordaka bizi baita gure iduriz gure buruaz dugun ezfidanzan, eta gure ustez Iainkoa baitan dugun fidanzan.
	Burupeegiari ahal bekanbat ihes dagiozun, eta zure buruaz fidatu gabe, bai ordea Iainkoa baitan fidaturik hari zaitezingatik, behar da zure flakotasunaren konsiderazionea abia dadin Iainkoaren Guziz-botheretsutasunaren konsiderazionea baino lehen, eta bai bata bai bertzea aitzin dakizten gure obra guziei.

Nolatan ezagut diteken, 
ea gizona hari den 
bere buruaz fidatu gabe, 
eta Iainkoa baitan fidaturik

LAUGARREN KAPITULUA

	Hainitzetan iduri dagoka serbitzari burupetsuari ardietsi duela bere buruaz esfidatzeko bertutea, eta Iainkoa baitako Fidanza, egiaz halakorik eztelarik, errazki ikusiko duzun bezala, zure erorteak zure baitan eginen duen obraz.
	Bada erori zarenean, asaldatzen bazare, eta tristatzen, sentitzen baduzu etsimendu zer batek zaramatzala, ezin zoazkeila aitzinago, eta ongirik ezin daidikezula, seinale ageria da zure baitan fidatu zinela, eta Iainkoa baitan ez.
	Baldin zure tristezia eta etsimendua handiak badire, zure baitan hagitz fidatu zinen, eta guti Iainkoa baitan; zeren bere baitan guti, eta Iainkoa baitan hagitz fidatu dena, erorten denean, ezta izitzen, ezta nahasten, ezta fastikatzen; ezagutzen baitu hori gertatzen zaiola bere flakotasunaz, eta Iainkoa baitan guti fidatuz; aitzitik zenbatenaz gutiago fida baita bere buruaz, hanbatenaz humilkiago fidatzen da Iainkoa baitan, eta bere falta eta pasioak desordenatuak gaitzetsirik, zeren hek direla kausa erori den, gero damu handi, ordea pausatu eta bakezko bat harturik, zeren Iainkoa ofensatu duen, bihurtzen da lehen hartu zuen lanera, eta bihotz handiago eta deliberatuago batez bere etsaiei darraizte, hek hil detzan artean.
	Nahi nuke gauza hauk ongi konsidera eta pisa baletzate bere burua espiritual dadukaten presuna batzuk, zeinek, zenbait hutsetan erori direnean, ezin har baitezakete pausurik, eta ezpaitute hartu ere nagi, eta hainitzetan lehen bere libratzeagatik bere buruari diadukoten amudioak ekhartzen duen narriotik eta grinatik, ezen ez, bertze arrazoingatik, ezpaitute behin ere laster aski ikusten bere Aita espiritualagana ioaiteko ordua; zeinagana ioan behar bailukete beregainki bere bekhatuen kutsuaren garbitzera, eta hekin kontra indar hartzera Aldareko Sakramendu guziz sainduaz.

Hainitzen enganamenduaz, 
zeinek baitadukate 
bihotz gutitasuna dela bertute bat

BORTZGARREN KAPITULUA

	Hainitzak oraino enganatzen dira, uste dutela bekhatu eginez gero heldu den bihotz gutitasuna eta khexadura dela bertute, zeren zenbait damu berekin dakharken; ikusten eztutela hori guzia sortzen dela urgilluria gorde ikain batetarik, eta bere baitan edo bere indarretan duten fidanzaren gainean permaturikako burupetasunetik, zeinetan sobera fidatu baitziren, ustez berak zerbait zirela: orai ordea nola ikusten baitute bere erorteaz frogarurik, faltatu zaistela bere indarrak, nahasten dira eta izitzen, gauza berria baliz bezala, eta bihotza galtzen dute, ikusirik lurrera doala, zeinaren gainean bere esperanza guzia alferrik permatu baitzuten, sosengu hura.
	Hori etzaio gertatzen humillari, zeina, Iainkoa baitan xoilki fidaturik, eta uste eztuela bere buruz deusik daidikeiela, erorten denean zenbait hutsetan, zertan ere nahi den, hartaz damu eta urriki sentitzen duelarik, ezpaita asaldatzen, ezpaitu miretsten, dakiela hori guzia gertatzen zaiola bere miseriatik eta flakotasunetik, egiazko argi batez xoil ongi ezagutzen duen bezala.

Bertze abisu batzu 
gure buruazko ezfidanzaren, 
eta Iainkoa baitako 
fidanzaren ardietsteko

SEIGARREN KAPITULUA

	Halaz eta gure etsaien garaitzeko indar guzia beregainki sortzen denaz gero gure baitan ez fidatzetik eta Iainkoa baitako fidanzatik, huna emaiten derauskitzudan bertze abisu batzu haren ardietsteko Iainkoaren graziarekin batean.
	Iakin behar duzu bada, eta segurtzat iduki ezen, ez nahiz diren donu naturalezazkoek edo ardietsiek, ez eta dohainik eta ururik emanikako graziek ez eta Eskiritura saindu guziaren iakiteak, ez eta Iainkoa serbitzu eginek, denbora eta ohitza luzez bada ere; gauza hek guziek, diot, ezteraukutela Iainkoaren borondatea eraginen, baldin egiteko ditugun obra onetan, eta haren begiei eder zaisten guzietan, ezin ere benzutzeko dugun tentazionetan, zeintarik ere itzuli behar garen perilletan, zein ere haren borondatearen arauera iasaiteko ditugun gurutzetan, baldin, diot, Iainkoak helzakitza beregain batez bihotza alxatzen ezpaderauku, eta bera oraino bere eskuaz heltzen ezpazaiku gauza hekin guzien egiten:
	Hartatakotz gure bizitze guzian, egun oroz, oren guziez, momento guzietan erresoluzione hari itxeki behar diogu, eta horrela sekulan ezin fidatuko gara gure buruan, eta fidatzeko gogoa ere ezin etorriko zaiku.
	Gero, Iainkoa baitako fidanzaz bezanbat, iakin ezazu Iainkoari etzaiola errazago etsai gutiren benzutzea, ezen ez hainitzen, zaharren eta frogatuen, ezen ez flakoen eta berrien.
	Handik heldu da arima batek, bekhatuz kargatua baliz ere, munduko eskas guziak balitu ere, eta pensa ditekeien baino makurrago lizelarik, enseiatu luelarik nahi izan zukeien guzia, eta bekhatutik ilkhiteko eta ongiaren egiteko eginbide guzietan iarri lizelarik, bertutean niholatako maneraz ezin aitzinatu lukeielarik, aitzitik gaizkira eramanago lizelarik; guziarekin ere eztuela egon behar Iainkoa baitan fidatu gabe, eztituela armak eta eserziza espiritualak utsi behar, bainan behar duela bethiere bortitzki peleatu; zeren iakin behar du Gudu espiritual hunetan garaia eztuela galtzen nor ere guduka hari baita, eta fida baitago Iainkoa baitan, zeinaren helzakitza ezpaitzaie behin ere saltatzen, harentzat guduka hari direnei, batzutan utsten dituelarik zaurtzera. Gudukatu behar da; hortan doa guzia: zaurien kontrako miritzina prestik dago, eta badu den bertute eta indar guzia Iainkoarentzat peleatzen eta haren helzakitza fidanzarekin bilhatzen dutenen zaurien sendatzeko; eta gutien uste dutenean ikusiko tuste bere etsaiak hillik.

Eserzizaz, eta lehenik 
Adimenduaren hariketaz, 
zeina begiratu behar baitugu 
iakingabetasunetik, 
eta kuriostasunetik

ZAZPIGARREN KAPITULUA

	Baldin Gudu hunetan hain premiazkoak diren gure buruazko ezfidanzaz, eta Iainkoa baitako fidanzaz bertzerik ezpadugu peleatzeko, ez xoilki garaia eztugu ardietsiko gure buruaren gainean, aitzitik geurok gure burua egoitziko dugu hainitz gaitzetara. Hargatik hetaz lekhora, Eserzizaren beharra dugu, zein baita lehen aiphatu dudan hirurgarren gauza.
	Eserziza hura egin behar da prinzipalki Adimenduaz eta Borondateaz.
	Adimendua begiratu behar dugu, hura akometatzen ohi duten bi gauzetarik.
	Bata da eziakintasuna, zeinak adimendua ilhuntzen baitu eta trabatzen egiaren ezagutzetik, egiari darraiolarik adimendua. Hartarakotz hura argitu eta klaratu behar da Eserzizaz, arren ikus eta ongi iujea ahal dezan egin behar dugun guzia gure arimaren garbitzeko bere guthizia desordenatuetarik, eta haren edertatzeko bertute sainduen apareilluaz.
	Argi hura ardiets diteke bi bidez.
	Lehena eta beharrena da Orazionea, othoitzez gagozkala Espiritu sainduari plazer duela argi hura gure bihotzetan barrena isuri. Eginen baitu bethi ere, Iainkoa xoilki eta haren borondate sainduaren egiteko bidea egiazki bilhatzen badugu, eta den guzia bai gure buruko iujeamendua bera gure Aita espiritualen iujeamenduaren azpian emaiten badugu.
	Bertze bidea da arduraki haritzea behar legez gauzen sondatzen eta konsideratzen, ikusteagatik nolakoak diren bere baitan, ea onak ala gaixtoak, Espiritu sainduak irakhasten deraukun arauera, eta ez kanpotik ageri diren, gure sensuei iduritzen zaisten, eta hetaz munduak iujeatzen duen eredura.
	Konsiderazione hark, behar bezala eginik, klarki ezagut araziko derauku, mundu itsuak eta gaixtatuak hainbertze bide eta manera suertez bilhatzen, desiratzen eta maite dituen gauza hek, ezdeustzat, banaloriatzat eta gezurtzat iduki behar direla: munduko ohoreak eta lurreko plazerak eztirela banaloria eta espirituko nekhadura baizen; munduak egiten derauskigun bidegabeek eta atsekabeek, giazko loria, tribulamenduek egiazko kontentamendua ekhartzen deraukutela: etsaiei barkhatzea eta hei ongi egitea dela bihotz handitasun bakhoitza, eta Iainkoaren ahal dukegun iduririk handiena: hobe dela mundua mesprezatzea, haren iaun izaitea baino: gauza nobleagoa eta bihotz handiagozkoa dela diren kreatura ezdeusenenak gogotik eta Iainkoaren amoreagatik obeditzea, ezen ez Prinze handien gainean esku izaitea: gure buruaz dugun ezagutza humilla geiago prezatu behar dela iakintasun guzien goratasuna baino: eta finean gure guthiziei garaitzeak eta hek mortifikatzeak, zenbat ere xipi baitira, laudorio handiagoa merezi duela, ezen ez hainitz hiri bortxatzeak, hainitz armada handi sarraskitzeak, mirakuillurik egiteak, eta hillik pitzberritzeak.

Zergatik eztugun iujeamendu 
zuzen emaiten gauzez,
eta zer bidez ongi ezagut detzakegun

ZORTZIGARREN KAPITULUA

	Arrazoina zergatik erran ditugun gauzez eta hainitz bertzez eztugun zuzenki iujeatzen, da zeren ageri diren bezain sarri, lotzen baigaiste edo amorioz edo herraz, eta hala adimenduak pasione hetaz ilhundurik ezpaitu iujeamendu emaiten gauzez diren bezala.
	Beraz enganamendu hark zure baitan lekurik aurkhi eztezangatik, orhoit zaite bethiere ahal bezanbat zure borondatearen idukiteaz nahiz diren gauzetarako afekzione desordenatu guzietarik garbitutik eta libraturik.
	Eta zerbait heldu denean zure aitzinean presentatzera, behar da zure adimenduak hura berehala mira eta astiroki konsidera dezan, hura gaitzeritsiz arbuia dezazun baino lehen, zure inklinazione naturalaren kontrako gauza bada, edo oneritsiz hari zarraitkon baino lehen, plazerik ekhartzen baderautzu.
	Ezen nola orduan adimendua ezpaita oraino pasionez ilhuntatua, libro da, klara da, eta den egia ezagut dezake, eta ikusdiro plazer falsoaren azpian gordetzen den gaizkia, eta halaber gaizkiaren iduriaz ehorsirik dagoen ongia.
	Ordea borondatea iadanik eramana bada gauza haren onetstera edo gaitzetstera, adimenduak hura ezin ezagut dezake ongi, zeren bien artean sartu den afekzioneak hura hala ilhuntzen du, non halako gauza; estimatzen baitu guziz ezten bezala; eta hura horrela borondateari presentatzen dioela, borondatea lehen baino berokiago eramaiten da haren onetstera, edo gaitzetstera Arrazoinaren ordenanza eta lege guzien kontra.
	Afekzione hartaz adimendua ilhunstatzenago da, eta hala nahasirik, gauza hura borondateari berriz erakusten dio egundaino baino maitatzekoago edo higoingarriago.
	Hala non begiratzen ezpada orai erran dudan erregla, zeina baita kontu guziz handitakoa Eserziza hunetan guzian, arimako bi ahal hain noble eta exzelent hek, erran nahi da Adimendua eta Borondatea, bethiere ondikozki baitabiltza ustai batetan bezala, ilhunbetarik ilhunbe pisuagotara, eta enganamenduetarik enganamendu handiagotara.
	Begira zaite bada, ene alaba, zure ahal guziaz nahiz den gauzazko afekzione desordenatutik, hura lehen ongi sondatu, eta den bezalakotzat ongi ezagutu ezpaduzu Adimenduaren berengainki ordea Graziaren eta Orazionearen argiaz, eta zure Aita espiritualaren iujeamenduarekin batean.
	Hori da nahi dudana zenbait aldiz egin dezazun, lehen on eta saindu diren kanpoko obra iakin batzuetan, ezen ez berze gauzetan: zeren akzione hetan, kanpokoak izanez, peril geiago da engana gaitezin, eta zuhurgabeki lot gakisten, bertze gauzetan baino.
	Hargatik batzutan kalte handi ekhar liazakezute, hekin egitean begiratu behar diren muga, lekua, neurria eta obedienzia dela kausa, iakinik hainitzak erori direla peril handitan eserziza sainduenen eta laudatzekoenen artean.

Bertze gauza batez, 
zeintarik adimendua behar baita begiratu, 
ongi iujea ahal dezantzat

BEDERATZIGARREN KAPITULUA

	Bertze gauza, zeintarik behar baitugu adimendua begiratu, da kuriostasuna, halaz eta hura bethetzen dugunean kaltegarrizko, banaloriazko eta eztagotzanezko gogoetez eta pensamenduz hura egiten dugunaz gerostik ezgai eta ez baso gure mortifikazioneari, eta egiazko perfekzioneari ukhitzenago zaisten gauzen ikhasteko.
	Hargatik egon behar duzu hilla bazine bezala, bilhatu eta iakin nahi gabe, zer den lurreko gauzez, prenuazkoak ezpadira, sori direlarik.
	Estekha zazu bethi zure adimendua ahal bezanbat, eta lakhet bekizu haren egiteaz tonto, zoro eta erho.
	Munduko egitekoen berriak, mudanzak eta aldiskatzeak, zenbat ere xipi edo handi baitira, bira zuretzat, ezpalire bezala, eta nihork ekhartzen baderauskitzu, egiezu buru, eta khen etzatzu urrun zureganik.
	Zeruko gauzen enzuteko guthizian berean hala iar zaite, non zaudezin guti iakin nahia eta humil, deuz ere iakin nahi eztuzula IESU KRISTO Gurutzean itzatua, haren bizitzea eta heriotzea, eta zureganik nahi duen bezanbat baizen.
	Igor ezazu urrun zureganik gainerako guzia, eta plazer handi eginen diozu Iainkoari: hark bere ume maitetzat eta onetsitzat baitadutza haren Iainkozko ontasunaren maite izaiteko, eta borondate sainduaren egiteko aski dena xoilki desideratzen dutenak eta eskatzen zaiskonak. Bertze eskatze eta bilha ibilte guzia da batbederaren bere buruaganako amorioa, superbiotasuna, eta demonioaren sarea.
	Orhoitgarri haui bazarraiste itzuliko ahal zare suge zaharraren hainitz artetarik, zeina ikusirik bizitze espiritualari lotzen zaiskonek borondate sendoa eta agudoa dutela enseiatzen baita hekin adimenduaren beheiti egoitztera, bide hartaz bai borondatearen bai adimenduaren nausi egin dadintzat.
	Handik heldu da, hainitz aldiz halakoei eta beregainki espiritu handi eta zotil dutenei sentinendu gorak, biziak, beroak eta kuriosak emaiten deraustela: eta zeren ezagutzen baitu errazki urgillutzen direla, hek datutza iarririk puntu hekin gainean plazer hartzen eta hitzgiten, non falsoki uste baitute Iainkoaz gozatzen direla ahants dakientzat bere bihotzaren garbitzea, bere buruaren ezagutzea, eta egiazko mortisikationea. Hala urgillukeria espititualaren saretan sarturik Iainkoaizun bat egiten dute bere adimenduaz.
	Gero uste eztutelarik baratxeka zinets arazitzen diote bere buruari eztutela bertzeren konseilluren ez eta gidamenduren beharrik, iadanik ohituak izanez bere buruaren iujeamenduko Iainkoaizunagana ioaiten konseillu eske, zer ere inkontrutan nahi den.
	Zein baita peril handitako gauza, eta xoil nekhez senda ditekeien eritasuna, adimenduaren urgillutasuna hagitz perillosago izanez borondatearena baino; zeren borondatearen urgillutasuna behin ongi erakusten bazaio adimenduari berari, noizbait sendatuko ahal da obeditu behar duena obedituz. Ordea fermuki zinetsten duena bere buruko iujeamendua hobe dela bertzeena baino nork nola senda lezake? Nolatan iarriko ahal da bertzeren iujeamenduaren azpian, hura eztadukanaz gero berea bezain on.
	Arimako begia, erran nahi da, adimendua, zeinaren moienez borondate superbioaren zauria ezagutu eta purgatu behar baitzen, erbal, itsu, eta superbiotasunaz beraz bethea bada, nork hura sendatuko ahal du?
	Argia egiten bada ilhunbe, eta erregla ezpada xuxen, zer izanen da gainerakoaz?
	Hartarakotzat iar zaite muga onez hain urgillukeria perillos haren kontra barrenago, eta, errana den bezala, hezurren muinetaraino sar dadin baino lehen.
	Kamutzazu zure espirituaren punta: emazu gogo onez zure iujeamendua bertzerenaren azpian: egin zaite erho Iainkoaren amoreagatik, eta Salomon baino zuhurrago izanen zare.

Borondatearen Eserzizaz,
eta zeintara gure barreneko eta 
kanpoko akzione guziak 
xuxendu behar ditugun finaz

HAMARGARREN KAPITULUA

	Adimenduaren purgatzeko egin behar duzun Eserzizaz lekhora, behar duzu oraino zure borondatea hala erreglatu, non hura utsten eztuzula bere afekzionetara eramaitera, osoki iar dadin Iainkoaren gogoaren arauera.
	Eta orhoit zaite ongi eztuzula aski Iainkoaren gogarakoago diren gauzak nahi izaitea, bilhatzea eta aitzinatzea; bainan are behar ditutzule nahi eta egin, haren graziak, eraginik bezala, eta hutsik hari plazer egiteagatik.
	Puntu hunetan gudu handiago bat dugu oraino naturalezaren kontra, lehen erran dugun hartan baino: zeren hain emana da bere aldera, non gauza guzietan, eta maizenik onetan eta espiritualetan bere aisiaren eta atseginaren bilha baitabilla, eta gero hetan baitago, hetaz baskatzen baita aho bethez, gaitzik bere usez eztakharkeon iaki batez bezala.
	Hargatik halako gauzak presentatzen zaiskigunean, berehala behatzen derauegu eta desiratzen tugu, ez Iainkoaren borondateak eraginik, ez eta hari xoilki plazer egiteagatik; baina bai Iainkoak nahi duena nahi izaitetik heldu zaikun ontasuna eta atseginagatik.
	Enganio hura hanbatenaz gordeago da, zenbatenaz desiratzen dugun gauza hobeago baita bere baitan; hala non Iainkoa bera desiratze hutsean hainitzetan gertatzen baita gure buruaganako amudioaren zenbait sare hetarik: zeren komunzki behatzenago diogu gure abantaillari, eta hartarik uste dugun onhasunari, ezen ez Iainkoaren borondateari, zeinak plazer eta nahi baitu hura onets, desira eta obedi dezagun bere loria hutsagatik.
	Perfekzioneko bidea herts liazakezun lazo hartarik itzultekotzat, eta ohi zaitezintzat gauza guzien nahi izaiten eta egiten Iainkoak gogo emaiten derautzun arauera, eta xoilki haren ohoratzeko eta kontentatzeko intenzione garbirekin (nahi baitu gure akzione guzien lehen eta azken buru bakhortza izan) zarraisko bide huni. Presenta dakizunean Iainkoak zureganik nahi duen gauzarik, eztemozula biderik zure borondateari haren nahi izaiteko, zure espiritua Iainkoagana goiti dezazun baino lehen, iakiteagatik hark nahi duela zuk hura nahi duzun zeren berak hala nahi duen, eta hutsik hari plazer egiteagatik.
	Manera hartaz zure borondatea Iainkoaren borondateaz pitsturik eta ekharririk plegatzen da presentatzen zaitzun gauza haren nahi izaitera, zeren hark hura nahi duen, eta xoilki hari plazer eta ohore emaiteagatik.
	Orobat arbuiatu nahi duzunean Iainkoak nahi eztuen gauzarik, eztezazula hura arbuia, non lehen eztuzun zure espiritua Iainkoagana alxatu, iakiteagatik haren borondatea dela zuk hura arbuia dezazun hari plazer egiteagatik.
	Ordea iakin behar da Naturaleza zotillaren enganioak guti ezagutuak direla, zeren nola bethiere gordaka baitabilla bere buruari eder zaioaren bilha, hainitzetan iduri arazitzen derauku hari garela Iainkoari plazer egiteagatik; eta ezta hala.
	Handik heldu da maizenik, hutsik gure interesagatik nahi duguna edo nahi eztuguna uste dugula nahi dugula edo eztugula nahi Iainkoari plazer egitea edo desplazer ez egiteagatik.
	Enganio hartarik ihes egitekotzat, egiazki erremedio baliotsua eta naturala lizate bihotzeko garbitasuna (eta hori da zertara doan Gudu hau) zeini baitagoka gizon zaharraren erauntstea eta berriaren iauntstea.
	Guziarekin ere zuri zenbait bertze antze emaitekotzat, nola orai zure buruaganako amudioaz bethea baitzare, zure akzioneen hastetik hari zaite zure gogoaren ahal bezanbat billusten nahasteka guzietarik, zeinetan estima ahal dezakezun sartzen dela zure buruzko gauzarik. Iar zaite ere hala non eztuzun nahi deusik egin edo arbuiatu lehen sentitzen ezpaduzu eramana zarela haren egitera edo arbuiatzera, hutsik zeren Iainkoak hala nahi duen.
	Baldin zure lan guzietan, eta bereziki arimaren barreneko, eta laster iragaiten diren kanpoko obretan bethi ezin senti badezakezu Iainkoagatik berariaz hari zarela, kontenta zaite hetarik bakhoitzean lehen xuxendu duzun intenzionearen bertutez haritzeaz, bethiere egiazko gogo bat dadukazula gauza guzien egiteko, xoilki zure Iainkoaren gogara egiteagatik.
	Ordea noizpaiteraino dirauten akzionetan, on da ez xoilki zure baitan gogo hura pitz dezazun hek hasterakoan, bainan oraino enseia zaitezin maiz haren berristatzera, eta pitzturik idukitera azken bururaino; zeren bertzela balizate peril erorteko zenbait bertze lazotan, bai eta gure buruaganako amudioaren saretan, zeina emanago eta iarriago izanez beregana, Iainkoagana baino, ohitua baita burura hartu ginituen guuzen eta hekin egiteko gogoaren gutiren barrenean ganbia arazitzen, ohartzen ez garelarik.
	Puntu hortan bere buruaren guardian eztagoen Iainkoaren serbitzaria hasten ohi da zerbaiten egiten xoilki bere Iaunaren gogara haritzeko gogoz, bainan baratxeka eta orhoit eztela hala iarten da obra hartan atsegin hartzen, non Iainkoaren borondateaz ahantzirik, harenganik itzulren baita, eta halako maneraz lotzen baitzaio bere obran hartzen duen gustuari, eta hartarik ethor dakidikeon probetxuari eta ohoreari, non Iainkoak berak paxelurik emaiten badio haren obrari zenbait eritasunez edo kasuz, edo zenbait kreatura dela moien, hartaz baitago guzia nahasirik eta asaldaturik, eta batzutan iarten baita horrelakoaren eta halakoaren kontra, erran eztezadan, zenbait aldiz Iainkoaren beraren kontra erasten. Zein baita seinale aski ageria haren intenzionea etzela osoki Iainkoagatik, bainan sortzen zela erro eta ondo gaixtatu eta galdu batetarik.
	Ezen nor ere hari baita Iainkoak eraginik, eta xoilki haren gogara haritzeagatik; hark eztu lehen gauza bat nahi bertze bat baino, bainan xoilki hura nahi du izan, Iainkoak plazer badu hura izan dezan, plazer duen maneraz eta plazer duen orduan; eta hura ardietsten badu edo ezpadu, orobat bakez dago eta kontent, ikusirik ardietsten duela nahi zuena, zeina ezpaita bertzerik Iainkoaren plazer ona baizen.
	Zaude beraz ongi zure baitan barrena gogoa bildurik, eta orhoit zaite zure akzione guzien fin perfet hartara bethiere xuxentzeaz.
	Baldin noizbait zure arimako gogoari zarraiskola, iarten bazare ongiaren egiten Ifernuko penetarik itzulteagatik, edo Parabisuko esperanzagatik, har dezakezu oraino Iainkoaren plazer ona eta borondatea azken burutzat, iakinik plazer duela etzoatzin Ifernura, baina bai haren erresuman sar zaitezin.
	Ezta osoki ezagut dezakeienik zenbat indar eta bertute dadukan hargatik hatitzeak, halaz eta gauza batek, guzietarik xipiena eta beherena baliz ere, egiten bada Iainkoari xoilki plazer egiteko intenzionerekin, eta haren loria hutsagatik, neurrigabeki (hala erraitera) balioago duenaz gero, hainitz bertzek baino, prezio eta balio guziz handitako lirelarik, egiten balira Iainkoaren plazer on hari behatu gabe.
	Hargatik behar bati emaiten zaion kornadu huts bat, xoilki haren Iainkozko Maiestateari plazer egiteagatik, haren gogarago da, ezen ez nihor bere aberatstasunez, zenbat ere handi bailira, billusten baliz bertze intenzione batekin, bere aberatstasunak uts baletza ere zeruko ontasunez gozatzeagatik, zein baita ez xoilki on, bainan oraino handiro desiratzeko den fina.
	Garbiki Iainkoagatik gauza geien egiteko lan hura lehenbizi hastean gaitz idurituko da; bainan erraz eginen da usatuz, Iainkoa bera maiz desiratuz, eta bihotzeko afezkione biziz gagozkala, gure ontasun bakhoitzari eta konplienari bezala, dakigula beronez merezi, duela kreatura guziek hura bilha, serbitza, eta onets dezaten bertze gauza guzien gainetik.
	Zenbatenaz maizago eta barrenago erabilliko baitugu konsiderazione hau, Iainkoak infinituki merezi duela, hanbatenaz borondatea hariko da berokiago eta uzuago, eta bide hartaz errazkiago eta lanerago ardietsiko dugu ohitza gure obra guzien egiteko Iaun hari behatzen diogula eta amorioz gatxeskola, seguraturik hark xoilki hori merezi duela gureganik.
	Azkenean Iainkosko intenzione hura ardiets dezazuntzat konseillu hau emaiten derautzut, hura Iainkoari eska zakiskon othoitz khexofez eta maiz konsidera detzatzun, hark bere amudio hutsez, eta zure beharrik eztuelarik, lehen egin eta egun oroz egiten derauskitzun graziak.

Borondatea gauza guzietan 
Iainkoaren plazer onaren nahi 
izaitera ekhar dezaketen 
konsiderazione batzuez

HAMEKAGARREN KAPITULUA

	Geiago, zure borondatearen errazkiago ekhartzekotzat gauza guzietan Iainkoren plazer onaren eta ohorearen nahi izaitera, orhoit zaite maiz, hark lehenik ohoratu, ta maite izan zaituela hainitz manera suertez.
	Kreazionean, ezdeusetarik athera zaituela eta egin bere idurira, eta bertze gauza guziak egin dituela zure serbitzuko.
	Munduaren berrerospenean igorri duela, ez Angeru bat, baina bai bere Seme bakhoitza zure berrerostera, ez urrezko edo zilharrezko prezio galkor batez, baina bai bere dolorezko eta laidozko heriotzeaz.
	Eta gero oren eta amen oroz begiratzen zaituela zure etsaietatik, gudukatzen duela zuretzat bere graziaz, eta bere Seme maitea Aldareko Sakramendu sainduan bethiere prestik dadukala zure alde iarteko eta zure iakia izaiteko. Ez othe da seinale bat Iainko handi hark zutaz egiten duen ezin estimatuzko kontuaz, eta ekhartzen derautzun paregabeko amorioaz. Hala non ezpaita bihotzean sar dezakeienik zer kontu hain Iaun handi batek egiten duen gu haren kreatura gaizo horiotaz eta gure beheratasunaz eta miseriaz; ez eta zer obligatuak garen egitera gure aldetik, guregatik halako gauzak eta hain handiak egin dituen hain Maiestate handiaren aldera.
	Baldin lurrezo Prinzeek, ohore izaiten dutenean jende pobreen eta thaillu bekherekoenganik, uste badute halarik ere obligatuak direla hei ordainez ohore egirera, zer egin beharko du zure beheratasunak munduko guzien gaineko Iaun bakhoitzagatik, dakusazunaz gero hark hanbat prezatzen eta hain minki maite zaituela?
	Gainerakoan, orhoit zaite bethiere gauza guzien gainetik Iainkoaren Maiestateak neurrigabeki merezi duela hura ohora eta serbitza dezazun, hutsik zeren hala plazer baitu.

Gizona baitan diren 
hainitz borondatez eta 
elkharri egiten dioten gerlaz

HAMABIGARREN KAPITULUA

	Erran ditekeielarik Gudu hunetan, bi borondate direla gure baitan, bata Arrazoinarena, hargatik arrazoinezkoa eta gainekoa deitzen dena: bertzea Sensuena, beherekoa eta sensuezkoa deitzen ere dena, eta aditzera emaiten ohi dena izen hautaz. Apetitua, Haragia, Sensua, Pasionea: guziarekin ere zeren ezpaigara gizon Arrazoinaz baizen, zerbait nahi dugunean sensuaz xoilki, ezta aditzen gauza hura sekulan egiazki nahi dugula, gaineko borondateaz eramaiten garenean baizen haren nahi izaitera.
	Hargatik gure gerla espiritual guzia da beregainki, zeren arrazoinezko borondatea, nola iarria baita erdian bezala Iainkoaren borondatearen, zeina baitago goiti, eta beherekoaren, erran nahi da sensuenaren artean, arduraki akometatua den bai bataz, bai bertzeaz; ikusirik biak enseiatzen direla haren erakhartzera zein beregana, eta haren egitera bere azpiko eta meneko.
	Ordea pena eta trabaillu handia, prinzipalki lehenbizian, frogatzen dute gaizki ohituek, noiz ere gogo hartzen baitute bere bizitze gaixtoaren hobeago batetara ganbiatzeko, eta IESU KRISTOREN amudioan eta serbitzuan sartzeko munduari eta haragiari itzulirik eta ukho eginik.
	Ezen hekin gaineko borondateak hartzen dituen kolpeak, hura bethi inguratzen eta guduztatzen duten Iainkoaren borondatetik eta sensuenekotik, bortitzak dira eta eztira pairatzen pena eta nekhe handirekin baizen.
	Hori etzaie gertatzen kadanik ohitu direnei, dela bertutean, dela bizioan, eta hala gogo dutenei hetan arduratzeko, zeren bertutetsuek gogotik konsentitzen dute Iainkoaren borondatea, eta biziosek errazki obeditzen dute sensuezkoa haren kontra alxatu eta iarri gabe.
	Ordea eztadilla nihor sobera fida sekulan ardiets detzakeiela Giristinoari dagotzan egiazko bertuteak, eta Iainkoa behar bezala serbitza ahal diroela, deliberatua ezpada bere buruari borxa egitera, eta zenbait lurreko afekzionez lehen lotu zitzaien ez xoilki atsegin handienen, bainan eta xipienen ere utsteaz sentitzen den penaren pairatzera eta iasaitera.
	Handik heldu da arima gutik erdietsten dutela perfekzioneko xedera, zeren bizio handiagoei garaitu zaistenean penarekin, ezpaitiote gero bere buruari borxa egin nahi arduratu gabez bere buruko kasik ezin kondatuzko nahien eta kontu gutitako pasioneen kontra iarriz hartzen diren puntaden, ausikien eta penen pairatzera; zein pasioneek; oren oroz indar harturik, azkenean garaia hartzen baitute hekin bihozten gainean, eta ondikozki nausitzen baitituste.
	Zenbait aldiz hetarik batzuk, bertzerenik ebatsten eztutelarik, neurrigabeko afekzionez itxekiten diote zuzenez bere dutenari; ohoreak bilhatzen eztitustelarik sori eztiren bideez, eztoaste hargatik ihesi behar luketen bezala, eta eztaude hek desiratu gabe, eta batzutan hekin bilha dabiltza hainitz bertze bide suertez: zeinetara obligatuak diren barurak begiratzen dituslelarik, guziarekin ere eztute bere ahoa mortifikatzen, zeren iaten dute soberaniarekin, eta ahamen gozoei guthiziatzen zaiste: bizi direlarik haragizko plazerak hartu gabe, badarik ere eztira apartatzen, bere burua Iainkoarekin bat egitetik eta bizitze espiritualetik hagitz urruntzen ditusten bere gusturako ioan-ethorri familier batzuetarik: halako gauzak xoil perillosak izanez nahiz direnentzat, zenbat ere saindu baitira, eta are perillosagoak hetaz gutien beldur denarentzat, batbederak ihes egin behar deraue bere ahal guziaz.
	Handik heldu da oraino bere bertze obra onak egiten ditustela espirituzko epeltasunarekin, eta hetan sararazitzen tustela hainitz beretzatasun eta inperfekzione gorde, eta bere buruazko estima eta desira ere munduak lauda eta preza detzan.
	Halakoak direnek ez xoilki eztute aitzinatzen salbamenduko bidean, bainan gibelat itzuliz perilletan daude berriz erorteko bere leheneko eskasetan, zeren eztuten egiazko bertutea maite, eta esker guti emaiten dioten deabruaren tiranotasunetik libratu dituen Iainkoari: eta gero adimendu gabe eta itsu dira ikusteko zer perilletan iarri diren, ikusirik bere buruari falsoki zinets arasten diotela seguranzazko estatuan bezala daudezila.
	Eta hemendik klaratzen da enganamendu bat hanbatenaz perillosago, zenbatenaz gutiago ikusten baita. Ezen bizitze espiritualean hainitz iarten direnek bere burua behar baino maiteago izanez (egiaz eztakitelarik hura maite dutela) hartzen ohi tuste gozoago zaisten eserzizak, eta utsten tuste bere inklinazione naturala eta sensuezko Guthizia mineraino ukhitzen dutenak, zeinen kontra arrazoinak nahi bailuke Gudu hunen indar guziak itzul balitez.
	Hartarakotz, ene alaba maitea, konseillu emaiten derauzut, eta gomendatzen ere zure buruari garaitzeko duzun penaren eta trabailluaren oneritsteaz; zeren hortan datza guzia, eta biktoria hanbatenaz izanen da segurago eta lasterrago, zenbatenaz maiteago izanen baituzu bertuteak eta Guduak hasten direnei erakusten derauen trabaillua; eta afekzione geiago ekhartzen baderauezu trabailluari eta penagarrizko gerlari, ezen ez biktoriari eta bertutei, lasterago ardietsiko tutzu gauza guziak.

Sensuen eragintzen kontra 
gudukatzeko maneraz, 
eta borondateak egin behar dituen 
gauzez bertuteetako 
ohitzen ardietsteko

HAMAHIRURGARREN KAPITULUA

	Zenbat ere aldiz zure arrazoinezko borondatea sensuarenak akometatuko baitu alde batetik, eta Iainkoarenak bertzetik, bata eta bertzea hari diren biskitartean garaia eraman nahiz; behar da zu ere hainitz moldez hari zaitezin zure baitan Iainkoaren borondateak gauza guzietan garaia duengatik.
	Lehenik, sensuen eragintza hek akometatzen zaitustenean eta gudustatzen, agudoki eta bortitzki egin behar derauezu buru, beldurrez gaineko borondateak konsentimendurik eman diezen.
	Bigarrenean, gelditu direnean, berriz pitz detzaketzu zure baitan, berriz ere hekin zapatzeko indar eta borxa handiagorekin.
	Geiago are, dixidatzatzu hirurgarren gudu batetara, ohi zaitezintzat hekin egoitzten zureganik higoindurarekin eta hastiorekin.
	Bi azken antze hek gure pitzteko gudukatzera iduki diteske gure guthizia desordenatu guzietan, lekhat haragiaren pitzturetan, zeinez minzatuko baigara bertze leku batetan.
	Azkenean, hari behar duzu zure pasione biziosetarik bakhoitzaren kontra.
	Emaitera noatzun exenpluaz klarago eginen zaitzu guzia.
	Agian pazienzia gabetasunak zarabiltza: zure baitan ongi bildurik eta erne bazaude, sentituko duzu haren aieruek arduraki akometatzen dutela zure gaineko borondatea hegingana lixtur dadin eta hek konsenti detzangatik.
	Orduan lehen eserzizaren arauera egizu egin ahal guzia, iarten zarela eragintza hetarik bakhoitzaren kontra hei hainitz gaitzetste erakutsiz, zure borondateak konsentimendu eman diezen beldurrez.
	Eta eztezazula nihoiz ere gudu hura uts, non eztuzun ikusten zure etsaia kasik ezin geiago eginez eta hilla bezala dagoela berak aithortzen duela benzutua dela.
	Ordea ikusazu, alaba, demoniaren gaixtakeria. Noiz ere baitakusa agudoki iarten garela zenbait pasioneren eragintzen kontra, ez xoilki hek pitztu eta alxatu gabe dago; bainan pitztuak eta alxatuak direnean, enseiatzen da hekin ematzera ordu hartan, beldurrez eserziza hartaz pasione haren kontrako bertutearen ohitza ardiets dezagun, eta gero gure eror arazitzeagatik banaloriaren eta urgilluriaren sareetan, artezki emaiten deraukula aditzera guk, soldadu sendoek bezala gure etsaiak laster zapatu ditugula oinetan.
	Hargatik iraganen zara bigarren gudura, erakhartzen tutzula zure memoriora, eta zure baitan pitzten tutzula despazienzia hura ekhartzen zerautzuten gogoetak, hala non senti dezazun hek zarabiltzatela sentigarrizko partean, eta oduan berean zapa tzatzu eragintza hek borondatezko olde geiagoz eta lehen baino indar geiagorekin.
	Eta zeren, zenbat ere egoitzten batitugu gure etsaiak, ongi egiten dugulako eta Iainkoaren gogara hari garelako ezagutzaz; guziarekin ere zeren eztitugun osoki gaitzetsten, perilletan sartzen baigara bertze aldi batez garai dakiskigun, hargatik ioan behar duzu hei buru egitera hirurgarren akometamendu batez, eta zureganik urrun igorri behar tutzu, ez xoilki kontra iarrizko, bainan oraino higoinazko borondatez, hek gaitzetsgarri eta hastiogarri egin dakiskitzun artean.
	Finean zure arimaren edertatzeko eta aberatsteko bertuteen ohitzez, behar da zure baitan barrera xuxen hari zaitezin zure pasione desordenatuen kontra.
	Exenplutzat, nahi baduzu osoki pazienziazko ohitza irabasi, nihork mesprezatzen zaituela ekhartzen baderautzu despazienziatzeko okasionerik, ezta aski orai erran ditudan hirur gudu suertez balia zaitezin; bainan are zutaz egiten den mesprezio hura nahi behar duzu oneritsi, desiratzen duzula berriz ere presuna hark berak gaizki erabil zaitzan eta leheneko manera berean, beha zaudezila eta borondate dadukazula gauza gaitzagorik oraino pairatzeko.
	Arrazoina zergatik zure perfekzionatzeko bertutetan premia den horrela kontra iartzea eta haritzea, da zeren bertzela egitea, zenbatetan eta zenbat ere bortitzki hariko baitzara, ezpaita aski izanen bizioak ekhartzen dituen erroen atheratzeko.
	Hargatik (exenplu hortan berean egoitekotzat) despazienziako eragintzak konsentitzen eztitugularik; mesprezatzen garen orduan, aitzitik guduka hari garelarik hekin kontra lehen erakusi ditudan hirur bide hetaz, guziarekin ere ohitzen ezpagara hainitzetan eta maiz hala hariz mesprezioaren oneritsten eta hartaz atsegin hartzen, sekulan ezin libratuko gara despazienziako biziotik, zeina zimendatzen baita mesprezioaz hartzen dugun gaitzerizkoan gure aipamen onera dugun inklinazioneagatik.
	Eta erro biziotsu hura bizirik dagoeino bethi bothatzen da, hala non bertutea langiaduratzen baitu, bai eta batzutan osoki ithotzen, eta gero bethiko perillean baigadutza gertatuko diren okasione guzietan erorteko.
	Handik heldu da maiz hari ezpagara kontra, sekulan ezin ardiets dezakegula egiazko ohitza bertuteetan.
	Eta geiago iakin ezazu hain uzuki eta hanbatetan hala hari behar duzula, non ohitza biziotsua osoki gal ahal dezakezun, zeina, nola hainitz akzione biziotsuz gure bihotzaten iabe iarri baita, hala ere hartarik athera behar baita hainitz kontrarako akzionez bertutearen ohitzaren hartan sararazitzeko.
	Geiago diot, maizago ongi hari behar dela bertutezko ohitzaren finkatzeko, gaizki egin behar den baino ohitza biziotsuaren egiteko, zeren naturaleza bekhatuaz gaixtatua etzaitzu laguntzen ongi, baina bai gaizki egiten.
	Huneraino erran ditudan guziak bertze alde direla, badiot oraino, zu zarraiskon bertuteak hala badakharke kanpotik hari behar duzula zure baitan barrena hari zaren arauera, erran nahi dut (exenplu berean egoitera) usatu behar duzula hitz mansoez eta karitatetsuez zuretzat sastikagarri eta zertan ere nahi den zure kontrako izan denaren aldera, eta hura ahal badagizu serbitzatu behar duzula.
	Eta hala hari zaren biskitartean, dela kanpotik, dela zure baitan, egia baliz edo iduri balekizu ere halako, espirituzko flakotasunarekin hari zarela non uste baitzendu den guzia zure borondatearen kontra egiten duzula, eztuzu hargatik nihola ere gelditu behar hala egitetik, zeren zenbat ere akzione hek febleak baitira, sail eta finko zadutzate guduan, eta aphurka plauntzen derautzute garaiaren ardietstzeko bidea.
	Zaude erne eta zure baitan bildurik, ez xoilki eragintza handien eta bortitzen kontra guduka haritzeko; bainan oraino nahiz den pasionek pitzten tuen xipienen eta febleenen kontra, zeren xipiek idekiten derauezate bidea handiei, eta gero handiek gure baitan egiten tuste ohitza biziosak.
	Maiz gertatu da, zeren hainitzek ansia guti izan duten pitzgarri aphur hekin atheratzeaz bere bihotzetarik, pasione bereko eragintza handienak benzutuz gerostik, gutien uste zutenean hek bortizkiago akometatu ditustela etsaiek berek, eta hei garaitu zaistela arimako kalte geiagorekin, lehen baino.
	Orhoitzen zaitut oraino gogoeta egiteaz, nola mortifikatuko eta hautsiko tutzun zure, ez xoilki premiazko eztiren, bainan oraino sori diren gauzezko afekzioneak eta guthiziak, zeren hala eginez hainitz abantail handi izanen duzu eta bethiere prestago eginen zara eta agudoago zure buruaren benzutzera berzeetan. Eginen zara ere sendoago eta frogatuago tentazioneen kontrako guduan. Itzuliko zara demonioaren hainitz artetarik, eta gure Iaunaren guziz gogarako den gauza eginen duzu.
	Ene alaba, klarki minzo natzaitzu. Baldin erran derautzudan bideaz arduraki bazarraiste eserziza egiazko eta saindu haui zure bihotzaren eginbideratzeko, eta garaiaren eramaiteko zure buruaren gainean, seguratzen zaitut gutiren barnean hagitz aitzinatuko zarela, eta espiritual eginen zarela egiaz eta ez izenaz xoilki; ordea zerere maneraz eta eserzizaz nahi den, zure ustez hoberenak direlarik, eta hain gozoak zure gustura, non iduri bailekikezu gure Iaunarekin osoki bat egina zarela, eta harekin solhas eztietan zaudezila, eztiozozula sekulan zure buruati zinetstera eman ardiets detzaketzula bertuteak, eta perfekzioneko egiazko espiritua, zeina (lehen Kapituluan erran derautzudan bezala) ezpaitatza eserziza gozoetan, eta gure naturalezaren arauerakoetan, eta ezpaita hetarik sortzen, baina bai hura bere afekzione guziekin gurutzean iosten dutenetarik. Bide hartaz gizon berritua Ebanjelioko bertutetan ohituz iuntatzen da bere Gurutzefikarekin eta Kreatzaillearekin.
	Hala ere ezta dudarik egin dezanik, nola bizioetako ohitzak egiten baitira gaineko borondatearen hainitz eta maizko akzionez, amor egiten derauenean sensuaren apetituei; hala kontrara Ebanjelioko bertuteen ohitzak ardietsten direla maiz eta maiz hariz Iainkoaren borondatearen arauera, zeinaz deituak baigara batean bertute batetara, bertzean bertzera.
	Nola beraz gure borondatea sekulan ezin baititeke biziotsu eta lurreko gauzetara emana, zenbat ere hura bortitzki akometa baitezakete behereko parteak eta bizioak, berak amor egin dezan, eta bere oldez eraman dadin artean: hala sekulan ezta izanen bertutetsu eta Iainkoarekin bat egina, biziki ukhitua bada ere eta erabillia haren inspirazioneez eta graziaz, hari ezpada Iainkoaren borondatearen arauera barreneko akzioneez eta kanpokoez ere behar den orduan.

Zer egin behar den 
iduri dagokunean 
gaineko Borondatea benzutu 
eta osoki itho dutela beherekoak 
eta haren etsaiek

HAMALAUGARREN KAPITULUA

	Batzutan iduri badagotzu zure gaineko Borondateak eztuela indarik beherekoaren eta bere etsaien kontra zeren zure baitan eztuzun sentitzen nahi indarsu bat hekin kontra iarteko, zaude halarik ere fermu eta sail, eta eztezazula gudua uts, zeren bethiere zinetsi behar duzu garaia zure alde dela klarki ikus dezazun artean hei lekua utsi derauezula.
	Ezen nola gure gaineko Borondateak ezpaitu behereko afekzioneen beharrik bere buruz haritzeko: hala berak nahi ezpadu sekulan ezin borxa diteke hekin menean iartera benzutua bezala, zenbat ere garratzki akometatzen eta erabilten baita.
	Zeren Iainkoak gure borondateari halako libertatea eta indarra eman dio, non Sensua, Demonioa, eta mundu guzia elkharrekin bildurik arma eta alxa balitez haren kontra, hura erabilten eta khexatzen lutela bere indar guziez, halarik atsekabe badute ere nahi duen guzia guziz libreki besarka dezake, eta nahi eztuena egoitz diro, nahi duen bezanbat aldiz; noiz artean nahi baitu, nahi duen maneraz, eta zeren ere gatik uste baitu hobe zaiola.
	Noizpait etsai hek akometatzen eta hertsten bazinituste halako borxarekin, non zure borondateak, ithoa baliz bezala, ezpalu [hala erraitera] hatsik asko nolazpait hekin kontra haritzeko, eztezazula bihotza gal, eta ez etxa armak lurrera: baina kasu hartan balia zaite hitzez, mihiaz eta defenda zaite, erraiten duzula.
	Ez, gaiztoa, ez aut obeditzen: Ez, ez aut nahi bat ere: eta hari zaite bere etsaiarekin batu dena bezala, zeinak sentiturik hertstua dela, etsaia ezin ioz espataren mokoaz eta puntaz, hura ioiten baitu sagarraz.
	Eta nola enseiatzen baita iausi baten egitera gibelat, hari puntaz emaiteko, ahal badagi, zu ere bihur zaite zure buruaren ezagutzara, konsideratzen duzula etzarela eta eztaidikezula deus ere, berehala bihotzez erranik fidatzen zarela Iainkoa baitan, iakinik den guzia daidikeiela, aurtikhozu pasione etsaiari kolpe bat, erraiten duzula: Hel zakiskit, Iauna, hel zakiskit, ene Iainkoa: lagun zakiskidate IESUS eta MARIA, arren benzu ez nadin.
	Etsaiak epherik emaiten derautzun bitartean, hel zakidiskeo oraino zure borondatearen flakotasunari zure adimenduan sartuz eta hainitz puntu konsideratuz, zeinen konsiderazionez borondateak berriz hartzen baitu hats eta indar berri bere etsaien kontra. Exenplutzat.
	Norbaitek bidegabestatzen zaitu, edo zerbait bertzerik pairatzen duzu, eta zure pazienziagabeak hala akometatzen zaitu, non zure borondateak ezin geiago paira baitezake, edo ezpere ezpaitu pairatu nahi, hura bada bortitztuko duzu, zure adimenduarekin solhasean zaudezila hemen diren edo bertze hunelako puntuen gainean.
	Lehenik: konsidera zazu ea merezi duzunz pairatzen duzun gaitza, eta ea zuri pairaarazitzeko okasionerik eman duzunz; zeren merezi baduzu, den Iustizia suerte guziak nahi du pazienziarekin paira dezazun zure eskuez berez zure buruari egin diozun zauria.
	Bigarrenean: Hobenik ezpaduzu, itzul ezazu gogoa zure bertze bekhatuera, zeinengatik Iainkoak ezpaitzaitu oraino sensatu, eta zeinak ezpaititutzu zeronek behar bezalako penitenziaz garbitu. Eta ikusirik Iainkoaren miserikordiak ganbiatzen duela hei zor zaien sekulako edo bederen noizpaiterainoko pena, ordea Purgatoriokoa, orai igortzen derautzun xume batetara, hura behar duzu hartu ez xoilki gogotik, bainan are eskerrak emanik.
	Hirurgarrenean: Iduri balekizu ere hainitz penitenzia egin duzula eta Iainkoa guti ofensatu duzula [zein baita biskitartean sekulan zinetsi behar eztuzuna] orhoit zaite nihor eztela zeruko Erresuman sartzen tribulazionetako athe hertsitik baizen.
	Laugarrenean: zeruan sar ahal bazindez ere bertze bide batetarik, amorioaren legeagatik etzendukeiela halako gogorik hartu behar, halaz eta Iainkoaren Semea haren adiskide eta mienbro guziak hartan sartu direnaz gerostik elhorrien artetik iraganez, eta zeinek bere gurutzea iasanez.
	Bortzgarrenean: Ordea okasione hunetan eta bertze ordu guzietan beregainki ohartu behar zaiskon gauza, da zure Iainkoaren borondatea, orhoitzen zarela ekhartzen derautzun amorioagatik ezin erranezko atsegina hartuko duela zure akzione bertutezko eta mortifikazionezko guzietan, dakusanean hek egiten ditutzula haren amorioari ordainezko amorioz ihardetseko gerlati fidel eta bihotzdun batek bezala. Idukhazu ere segurtzat, zenbatenaz emanen zaitzun trabaillua arrazoinetik kanpoanagoa izanen baita, eta gutiago merezi duzuna, hura ethorriko zaitzun aldetik, eta zenbatenaz fastikagarriago izanen baita eta gaitzago pairatzea, hanbatenaz Iainkoaren gogarago izanen dela, zeren orduan bere baitan desordenatuak diren eta garratzago zaiskitzun gauzetan laudatzen duzu Iainkoarein borondatea eta haren ordenanza maite duzu, zeinetan gertatzen den guziak erregla eta ordenamendu guziz konplia baitu, zenbat ere erreglarik ilkhia baita.

Bertze abisu batzuez 
gudukatzeko maneraren gainean, 
eta bereziki noren kontra, 
eta zein bertutez gudukatu behar den

HAMABORTZGARREN KAPITULUA

	Ikusi duzu iadanik, ene alaba, nolako maneraz gudukatu behar duzun zure buruari garaitzeko, eta zure aphareillatzeko bertutzez.
	Iakin ezazu orai geiago, ezen zure etsaien gainean lasterago eta errazkiago garaiaren eramaitekotzat, ez xoilki gudukatu behar duzula, bainan oraino premia dela egun oroz guduka dezazun, beregainki zure buruaganako amorioaren kontra, ohitzen zarela munduak sekulan eman diatzaketzun mesprezioen eta atsekabeen idukiten adiskide maitetzat.
	Gudu horri ez behatuz, eta hartaz konturik aski egin gabez, maiz gertatu eta gertatzen da biktoriak nekhez eta gutitan ardietsten direla, eta are eskasak eta iraupen aphurretakoak direla.
	Geiago abisatzen zaitut zure gudua egin behar dela bihotz bortiz batekin, zeina errazki ardietsiko baituzu hura Iainkoari eskatzen bazaisko; baldin zure etsaien errabiamendua, eta ezin hillezko gaitzerizkoa eta hekin zaldo kantoinatuen eta armaden ozpeak miratu ondoan, bertze aldetik konsideratzen baduzu Iainkoaren ontasuna, eta ekhartzen derautzun amorioa neurrigabeki handiagoa dela, eta gure alde guduka hari diren zeruko Angeruak eta Sainduen arartekotasunak hagitz geiago direla.
	Konsiderazione hartaz gertatu da hainitz eta hainitz emakume garaitu zaistela munduko ahal eta zuhurzia, haragisko oldar aldi eta Ifernuko errabiadura guziei.
	Hargatik etzara nihoiz ere espantatu behar iduri zaitzulatik zure etsaien gerlatetasuna bortiztenago dela, eta zure bizitze guzian iraunen duela, eta hainitz aldetarik mehatxatzen zaituela erorte kasik segurez, zeren iakin behar duzu oraino, erran dugunaz lekhora, gure etsaien ahal eta arte guziak gure Iainkozko Kapitainaren eskuetan direla, zeinaren ohoretan gudukatzen baitugu, eta zeren gudu hura ezin erran ditekeien bezanbat maite baitu; eta berak hartara deitzen baigaitu eta hertsiki lehiatzen, ez xoilki eztuela esku emanen egin dakizun enganiorik, aitzitik zuretzat gudukatuko duela eta hek emanen derauskitzula benzuturik nahi duenean, eta abantail handiagorekin zuretzat, berant baleza ere zure biziaren azken eguneraino.
	Zuri doatzu xoilki bihotz agudoz gudukatzea, eta gertatzen bazina ere hainitz zauri hartzen, eztetzatzula nihoiz armak uts, eta ez eman ihesari.
	Finean sendoki guduka dezazuntzat iakin behar duzu nihor ezin doakeola ihesi gudu hari, eta nork ere ezpaitu gudukatzen, bada eta ezpada atzemana dela, eta hartan hiltzen dela.
	Gainerakoan egiteko dugu halako etsaiekin eta herraz hain betheekin, non ezpaita ez bakerik, ez epherik nihola ere izaiteko esperanzarik.

Zer maneraz IESUSEN soldaduak 
goizdanik ilkhi behar duen gudu larrera

HAMASEIGARREN KAPITULUA

	Iratzarriko zaren bezain laster zure arimako begiez egin behar duzun lehenbiziko gauza da ikustea landa serratu batetan zaudezila berariazko lege hunekin: Nork ere ezpaitu gudukatzen, han hillik gelditzen dela sekulakotz.
	Emanen diozu zure gogoari pensatzera, landa hartan alde batetik ikusten duzula peleatzera iadanik hartu duzun etsai edo inklinazione hura armaturik zure zaurtzeko eta hiltzeko; eta eskuineko aldetik ikusten duzula IESUS zure Kapitain biktoriosa, Andre Dana MARIA haren Ama Saindua San Iosef bere espos maitearekin eta hainitz Angeru eta Saindu zaldo kantoinaturik eta beregainki Iondone Mikhele Arkanjelua, eta eskerreko aldetik Demonioa bere lagunekin, zeinak han baitaude zure pasione gaixto haren pitzteko, eta zuri burutara emaiteko hura obedi dezazula.
	Iduri dagotzula bizkitartean enzuten duzula zure Angeru begiralearen bezalako boz bat hunela minzo zaitzula.
	Zuk egun gudukatzeko duzu etsai horren eta bertzeen kontra. Etzarela beldur, eztezazula bihotza gal, ez eman garaia zein ere beldurtasun eta zein ere bertze konsiderazionegatik, ezen, zure Iauna eta zure Kapitaina hemen da zurekin bere zaldo kantoinatu lorios hautaz guziez inguraturik. Hark peleatuko tu zure etsai guziak eta eztitu utsiko zuri garaitzera, zer ere artez eta indarrez nahi den. Xoilki zaude finko, egiozu zure buruari borxa, eta pairazazu zure hala borxatzeaz hartuko eta sentituko duzun pena. Oiu egizu maiz zure bihotz barrenetik, deitzatzu zuregana zure Iauna, Andre Dana Maria eta Saindu guziak, eta duda gabe garaia eramanen duzu. Flakoa eta gaizki ohitua bazina ere, zure etsaiak lirelarik bortitzak eta hainitx; hainitz dira ere zuri laguntzera heldu direnak kreatu eta berrerosi zaituenak ez, eta zure Iainkoa neurrigabeki, eta konparazionerik bat ere gabe bortitzago da, eta borondate geiago du zure salbatzeko zure etsaiak duen baino zure galtzeko. Guduka zazu bada, eta etzaitzezila unha pairatzeaz; ezen pairu hartaz, inklinazione gaixtoen kontra egiten den borxaz, eta ohitza gaixtoak direla kausa sentitzen den penaz biktoria ardietsten da, eta irabasten da tresor handi hura, zeinetaz erosten baita zeruetako erresuma, eta arima bere Iainkoarekin bat egiten baita sekulakotz.
	Hasiko zara gudukatzen Iaunaren izenean zure baitako Ezfidanzaren eta Iainkoa baitako Fidanzaren armez, Orazioneaz eta aiphatu dugun Eserzizaz, gudura deitzen duzula etsai eta pasione hura, zeini, lehen eman dugun antzearen arauera, deliberatu baituzu garaitzera, batean haren kontra iarriz eta hari buru eginez, bertzean hura hastiatuz, eta gero haren kontrako bertutearen obrak bihotzetik atheraz, hura maiz eta maiz zaurtzen duzula heriotzeraino, atsegin egiteagatik han bere Eliza loriosarekin zure guduari beha dagokan Iaunari.
	Berriz diotsut etzarela unhatu behar gudukatzeaz, guziok Iainkoari serbitzu eta plazer egiteko dugun obligazionea konsideraturik, eta bada eta ezpada gudukatu behar dela, gudu hari ihesi ezin goaskeonaz gerostik zaurturik eta hillik baizen. Geiago are diotsut nahi bazendu ere Iainkoaganik ihes egin fede haustle batek bezala, eta zure burua largo utsi nahi bazeneraue munduari eta haragiaren atseginei, gudukatu behar zenduke atsekabe bazendu ere hanbat eta horrenbat kontratasunekin, non hainitzetan izerdia bailerikezu kopetatik eta hiltzeko hersturek iragan bailiazakezute bihotza.
	Hemen bada mira zazu zer erhokeria motha lizatekeien sekulan finik hartzen eztuen eta bera baino trabaillu eta pena handiagoa eta are herioa ekhartzen derautzun trabailluaren hartzeaz, ihes egiteagatik bertze pena hartarik, zeina bere laster ioanez eramaiten baigaitu bizitze bethiereko eta fingabeki doatsu batetara, emaiten gaituenaz gerostik gure Iainkoaz sekulakotz gozatzeko lekuan.

Iduki behar den bideaz 
eta antzeaz gure pasione 
biziotsuen kontra gudukatzeko

HAMAZAZPIGARREN KAPITULUA

	Kontu handizko gauza da iakitea zer bide eta antze iduki behar den gudukatzeko behar legez, eta ez kasuz edo hala dagidanz hainitzek egiten duten bezala bere kalte handitan. Zure etsaien eta inklinazione gaiztoen kontra gudukatzeko bidea eta antzea da sar zaitezin zure bihotzean barrena, eta mira dezazun begi erne batez, zein diren hura inguratzen duten gogoetak eta afekzioneak, eta zer pasionek nausiturik hura geiago dadukan eta darabillan, eta haren kontra beregainki hartuko tutzu armak haren peleatzeko.
	Eta gertatzen bada bertze akometa zaitzan etsaik, bethi peleatu behar duzu ordu bero hartan hurbillenetik gerla egiten derautzuna, halarik gero bihurtzen zarela hartu duzun gudu prinzipalera.

Pasioneen berehalako pitzturei 
buru egiteko maneraz

HEMEZORTZIGARREN KAPITULUA

	Oraino kostumatua ezpazara hitz gaixtoen edo zenbait bertze kontratasunen ustegabeko kolpetarik itzultzera, hetara kostuma zaitezintzat, aitzinetik behatu behar duzu nondik aurtikhidi zeskeien, gero desiratu behar tutzu maiz eta maiz, eta igurikhi behar derauezu espiritu preparatu batekin.
	Aitzinetik hekin ikusteko bidea da, examinatu duzunean nolakoak diren zure pasioneak, konsideratzea gero norekin minzatu behar duzun, eta non aurkhitu behar zaren: handik errazki pensatuko ahal duzu gerta ahal lekidikezun guzia.
	Eta berehala gertatzen bazaitzu nahiz den bertze kontrako gauza ustegabekorik, bertze alde dela izanen duzun helzakitza, zeren zure espiritua iduki duzun preparaturik aitzinetik behatu zenerauen hetara, baliatuko ahal zara oraino bertze bide hunez.
	Hasiko zaren bezain sarri hitz gaixtoaren edo zenbait bertze penagarrizko gauzaren kolpeen sentitzen, zaude prestik eta ernerik zure buruari borxa egitera zure bihotzaren goititzeko Iainkoagana, konsideratzen duzula hark bere ezin erranezko ontasunaz eta ekhartzen derautzun amudioaz igorten derautzula kontratasun hura, arren hura pairatzen duzula haren amoreagatik hobeki garbi zaitezin, geiago hurbil zakiskon eta harekin bat hersikiago egin zaitezingatik.
	Eta konsideratu ondoan zer atsegin duen zuk kontratasun hura pairatzeaz, itzul eta bihur zaite zuregana, eranzuki egiten diozula zure buruari, eta erraiten duzula: Helaz! Neure burua, zergatik eztuzu gurutze hura iasan nahi, dakizula ez hunek, ez horrek, bainan zure Zeruko Aitak hura igorten derautzula? Gero Gurutzera itzulirik hura besarkatuko duzu ahalik pazienzia eta alegeranza handienarekin; erraiten duzula. O Gurutzea, Iainkoaren Probidenziaren eskuek preparatu dutena, munduan nintzen baino lehen! O Gurutze eztitua ene Gurutzefikaren amorio eztiaz! Itzanazazu zurekin orai berean, neure burua ahal demokeodantzat zutan bere hillez berrerosi nauenari.
	Baldin lehen buruz pasioneak bazaramatza, hala non ezin alxa zaitesken Iainkoagana, bainan zaurturik geldi zaitezin, ez egon hargatik enseiatu gabe ahalik lasterrena zure bihotzaren goititzera Iainkoagana, zaurtu izan ezpazine bezala.
	Ordea erremediorik indarsuena ustegabeko eragintza hekin kontra, da muga onez, zein errotik sortzen baitira, haren atheratzea.
	Konparazionera, baldin, zerbaiti diadukozun akekzioneagatik, badakusazu kostuma duzula bihotzeko aldaramenu ustegabeko batetan erorteko, noiz ere zure afekzione hartan trabatzen baitzara, aldaratzetik muga onez beguiratzeko aitzin bidea da, kostuma zaitezin zure afekzionearen itzultera maite duzun gauza hartarik.
	Ordea aldaramendu hura heldu bada ez gauza beretik, bainan norbaitenganik, zeinaren akzione xipienek fastikatzen baitzaituste eta asaldatzen, xoilki zeren higoindu zaitzun, erremedioa da, egin ahala egin dezazun zure borondatearen lixturtzeko eta ekhartzeko haren onetstera eta maitetzat idukitera, zeren bertze alde emanik hura dela kreatura bat Iainkoaren eskuaz moldatua eta haren odol preziosaz berrerosia zu bezala, eskhaintzen derautzu okasionea oraino (hura nahi baduzu pairatu) zure buruaren egiteko guzien aldera manso eta amolsu, dengatik zure Iaunaren iduritako.

Haragizko bizioaren kontra 
gudukatzeko maneraz

HEMERETZIGARREN KAPITULUA

	Peleatu behar duzu bizio hunen kontra manera berezi eta guziz bertze batez ezen ez hari behar den bertze bizioen kontra.
	Eta halatan iakitekotzat haren peleatzen antzerekin, hirur ordutara behatu behar duzu, zeinak baitira.
	Tenta gaitezin baino lehen.
	Tentatzen garenean, eta
	Tentazionea ioan denean.
	Tentazionea baino lehen gudukatu behar da, hura ekhartzen ohi duten okasioneen kontra.
	Lehenik, gudukatu behar duzu ez bizio hari buruz buru iarriz, bainan zure ahal guziaz ihes eginez den perillik gutiena ekhar ahal liazakezuten nahiz diren okasionetarik eta presunetarik.
	Eta kasuz egitekorik baduzu zenbait halako presunarekin, egizu ahalik lasterrena begitarte pausatu batekin, hitz garratzez lehen, ezen ez eztiz eta soberaniozko kortesiaz.
	Ez fida, zeren munduarekin ibilliagatik horrenbat urthez haragiaren akuilluak, estenak eta eragintzak eztitutzun sentitu eta sentitzen; ezen bizio madarikatu hark oren batez egiten du hainitz urthez egin etzuena, eta hainitzetan gordaka egiten tu bere aphareilluak, eta honbatenaz perilloskiago eta ezin sendatuzkiago zaurtzen du, zenbatenaz iartenago baita adiskide, eta berez suspitxa gutiago emaiten baitu.
	Eta hainitzetan beldurago behar da (hainitz aldiz frogatu eta egun oroz frogatzen den bezala) egiten ohi diren ibil-bidetan eta solhasetan, sori diren gauzen, nola ahaidetasunaren, zenbait egin bideren edo are presuna onetsia baitan den bertutearen aitzakiaz; zeren sensuezko plazeraren pozoina balsatzen da elkharrekiko solhas luzeegi eta zuhurgabe hetan, eta gero, nihork uste eztuela, arimaren ondoraino aphurka sarturik, behiere geiagotik geigora ilhuntzen du arrazoina, hala non ezdeustzat bezala baitadutza gauza perillosak, begitarte amolsuak, bataren eta bertzearen arteko hitz eztiak eta elkharrekiko atseginak; eta hori hala iragaiten dela alde batetik eta bertzetik, finean erorten da zenbait penagarrizko eta nekhez garai diteken tentazionetan.
	Berriz ere diotsut, zoazila ihesi; zeren ixtupa zara, eta ez fida zeren bustia zaren eta borondate on eta bortitz baten urez bethea eta iragana, eta zeren deliberatua eta prestik zaudezin lehen herioaren pairatzera, ezen ez Iainkoaren ofensatzera, ezen maizko elkharganatze hetan suak bete beroz aphurka agortzen duela borondate onaren ura, nihork gutien uste duenean, halako suertez lotuko da, non ezpaitu behatuko ez ahaidetasunera, ez adiskidetasunera; ezpaitu Iainkoaren beldurtasunik izanen, ezpaitu konturik eginen ez ohoreaz, ez biziaz, ez eta Ifernuko penez: eta halatan zoaz ihesi, zoaz ihesi, nahi ezpaduzu ustegabean atzemana izan, nahi ezpaduzu hartua izan eta nahi ezpaduzu bizia ere galdu.
	Bigarrenean, ihes egizu alferkeriatik, eta lotzakiste erneki eta agudoki zure estatuari dagotzan gogoetei eta lanei.
	. Hirurgarrenean, ez iar zure Superioren kontra, aitzitik obeditzazu gogotik, egizu agudoki hek manatzen zaitusten guzia, eta are gogotikago egitzu humiltzen zaitusten eta zure borondatearen kontrakoago diren gauzak.
	Laugarrenean, ez sekulan eman iujeamendu arinik zure lagunaz, guzien gainetik bizio lizun hattaz. Ageri bada norbait hartan erori dela, hura behar duzu urtikari izan, etzaitzu higoindu behar, eztuzu mesprezatu behar: bainan atherazazu probetxu haren etortetik zure buruaren ezagutzeko eta humiltzeko, orhoiturik hauts eta ezdeus baizen etzarela; lehia zaite Iainkoagana, eta ihes egizu egundaino bainoko artha handiagorekin den peril-iduririk gutiena duten ibilbidetarik.
	Zeren eroria bazara arinki bertzeen iujeatzera eta mesprezatzera, Iainkoak zure gastuz ekharriko zaitu neurrira, utsiko baitzaitu falta berean erortera, arren ezagut dezazun zure urgillukeria, eta bide hartaz bi bizio hekin kontrako erremedioa dezazuntzat.
	Baldin erorten ezpazara, eta gogoa ganbiatzen ezpazaitzu, iakin ezazu badela zer hagits duda zu zaudezin estatuaz.
	Askenean orhoit zaite ongi ikusten baduzu zenbait dohain eta atsegin espiritualezko gustu duzula zure baitan, etzaitzula hartan banaloriozki lakhetu behar, eta eztuzula zer zinetsaras zure buruari zerbait zarela, eta zure etsaiek eztutela indarrik geiago zuri gerla egiteko; iadanik iduri zaitzularik behatzen derauezula nardaberaki, hastiorekin eta gaitzetsterekin: zeren ongi begiratzen ezpazara, errazki eroriko zare.
	Tentazionea alxatzen denean, konsidera zazu ea heldu denz zenbait barreneko okasionetik, ala kanpokotik.
	Kanpoko okasioneaz aditzen dut begietako eta beharrietako kuriostasuna, tresnen soberaniazko aphareillua, eta bizio hartara garamatzaten ioan-ethorriak eta solasak.
	Kasu hetan egin behar den erremedioa, da ohoreztasuna eta modestia, ez nahi izaitea ikusi edo enzun tentazionerik eman diazakezun gauzarik, ordea hoberena da ihesi ioaitea, lehen erran dudan bezala.
	Barreneko okasionea heldu da gorputzeko bizitasunetik, edo buruko gogoramenduetarik, zeinak pitzten baitzaiskigu gure aztura gaixtoetarik, edo demonioaren gogogarrietarik.
	Gorputzeko bizitasuna mortifikatzekoa da barurez, diziflinez, zilizioez, beillez eta bertze hezgarriez adimendutasunak eta obedienziak irakhasten deraukuten arauera.
	Gogoramenduez bezanbatean, nondik ere heldu baitira, hekin kontrako erremedioak hauk dira.
	Pure estatuari dagotzan bertze eta bertze lanei lotzea eta iarraikitea.
	Orazignea edo Othoitza eta Meditazionea.
	Othoitza hunela egin behar da.
	Aphur bat has zaitezinean ez xoilki halako pensamenduen, bainan oraino hekin aitzintzailleen ikusten, sar zaite berehala zure baitan, eta Gurutzefikagana gogoz itzuliriz, errozu: ene IESUS, ene IESUS eztia, laster hel zakiskit beldurrez etsai horrek atzeman nazan.
	Eta zenbait aldiz zure Iauna iratxekirik dagoen gurutzea besarkatzen duzula, hainitzetan emezu muzu haren oin sakatuen zauriei, bihotz onez erraiten duzula: zauri ederrak, zauri garbiak, zauri sainduak, zaurt ezazue orai bihotz ondikozko eta lizun hori, eta begira nazazue ene Iainkoaren ofensatzetik.
	Meditazioneaz bezanbat, enuke nahi haragizko atseginen mugidek khexatzen duten orduan egin ledin hainitz liburuk emaiten duten puntu batzuen gainean, nolakoak baitira konsideratzea zein den bizio haren ezdeustasuna, haren ezin asetzea, haren nardagarrimenduak, eta ondore mingarriak zenbat peril dakharken onhasunen, biziaren eta ohorearen galtzeko,eta hala bertzeez.
	Arrazoina da, zeren ezpaita hortan bethi bide segurik tentazioneari garaitzeko; aitzitik kalte ekhar diazakegu, zeren adimenduak bataz kanporatzen baditu gogoramendu hek, bertzeaz ekhartzen derauku okasionea, eta perillean emaiten gaitu hetan lakhetzeko, eta atseginari konsentimendu emaiteko. Halakotz egiazko erremedioa gogoramendu lizun hekin khentzeko, da zinetan ihes egitea ez xoilki hetarik, bainan oraino hek gogora ekhar diatzakeguten gauza guzietarik, hekin kontrakoak direlarik.
	Eta halatan bizio horren kontra eginen duzun meditazionea izanen da gure Salbatzaillearen bizitzearen eta Pasionearen gainean.
	Baldin Meditazionean zaudenean, nahi ezpaduzu ere, gogoratzen bazaiskitzu eta lehen baino tarritatzenago bazaituste (duda gabe gertatuko zaitzun bezala) etzara hargatik izituko, ez ilkhiko Meditazionetik, ez eta itzuliko hekin kontra hei buru egiteko; aitzitik iarraikiko zaisko zure meditazioneari ahalik ernekiena, axolarik geiago eztuzula gogoratze hetaz zureak ezpalira baino; zeren ezta bide hobeagorik hekin kontra haritzeko, bethiko gerla egin baliazazute ere.
	Gero ferratuko duzu zure meditazionea eske hunez, edo bertze hunelako batez: libra nazazu, ene Kreatzaillea eta Salbatzaillea, ene etsaietarik zure Pasionearen eta ezin erranezko ontasunaren ohoretan; eta hori egin behar duzu gogoz itzulten etzarela bat ere bizio hartara, ezen hartaz orhoitzea bera ezta peril gabe.
	Eztezazula iharduki halako tentazionearekin, ea konsentitu duzunz edo ez, zeren sondatze suerte hura demonioaren artezia da zure nahasteko ongi egiten duzulako estakuruz, eta zuri bihotzaren galarasteko edo gutitzeko, edo ezpere, zeren esperanza baitu, halako solhasetan zadutzan bitartean, eror araziko zaituela zenbait plazeretan.
	Hargatik ageri ezpada tentazioneari konsentimendu eman diozula, aski duzu den guzia laburki zure Aita espiritualari konfesatzea, eta gero haren konseillua harturik zaude bakean horrelako gauzaz geiago orhoitu gabe.
	Ordea hala egizu non gogoratze guziak bethi fidelki ager diotzotzu, ahalkheak edo nahiz den bertze gauzak iduki zaitzan gabe.
	Baldin humiltasunaren beharra badugu gure etsai guziei garaitzeko, beharago gara humildu kasu hunetan ezen ez bertzeetan, iakinik bizio hura bethi kasik gure urgillukeriaren gastigua dela.
	Tentazionea ioan denean egin behar duzuna da, zenbat ere uste baituzu libratua eta seguratua zarela, zure gogoa idukitea osoki apartaturik tentazionea ekhartzen zerautzuten gauzetarik, sentitzen duzularik gonbidatua zarela bertzela egitera zenbait berture edo bertze on den gauzagatik; zeren hura da naturaleza gaixtatuaren enganioa eto gure etsai artezaren sarea, zeina argi Angeru iduriratzen baita gure etor arazitzeko ilhunbetan barrena.

Nagitasunaren kontra 
gudukatzeko maneraz

HOGOIGARREN KAPITULUA

	Eror etzaitezintzat Nagitasunaren ondikozko gathibutasnean, zein baita ez [...] perfekzioneko bidea trabalia zakezun, bainan oraino zure etsaien eskuetan ezar zinitzakeien gauza, begiratu behar zara kutiostasun guzietarik, lurreko gauzetan ainarratzetik, eta zure esiatuari eztagotzan egitekoetarik.
	Gero egin ahala egin behar duzu prestik izaiteaz inspirazione on guzien eta zure superioren nahiz diren ordenanzen arauera egitera, plazer duten orduan eta maneran.
	Etzaitzala deusek trika, ez amenik laburrenaz ere, ezen lehenbiziko geroratze hark bigarrena dakharke bere ondoan, eta bigarrenak hirurgarrena, eta bertzerik hainitz, zeinetara sensua plegatzen baita eta errazkiago eramaiten lehenetara baino, iadanik beithatua eta atzemanaizanez hetan hartu duen atseginaz.
	Hargatik edo berantegi hasten da lana, edo batzutan osoki utsten da ere, unhagarri bezala.
	Eta hala nagitasunaren ohitza aphurka egiten da eta gero halako puntura garamatza non, estekaturik gadutzan orduan berean, hartzen baitugu gogo bertze aldi batez hagitz erneago eta agudoago izaiteko; ohartzen garela, geurok gure buruaz ahalkhaturik, hararaino xoil nagi izan garela.
	Nagitasun hura guzietara hedatzen da, eta bere pozoinaz ez xoilki pozoatzen du borondatea, hari bere lana higoin araziz, bainan oraino adimendua itsutzen du, ikuz eztezangatik, zein alferrak eta gaizki permatuak diren, berehala egin [...] bidean, iakiara osoki utsen edo ezpere bertze ordutara luzatzen diren gauzen laster eta agudoki egiteko gogo eta nahi hartuak.
	Ezta aski egiteko duzun lanaren laster egitea, bainan egin behar da, lanak berak bere izanez eta nolakoa baita konsideraturik; nahi duen denboran berean, eta hari dagokan agudotasun guziarekin, ahal dukeien perfekzione guzia izan dezantzat.
	Zeren ezta agudotasuna, aitzitik nagitasun finenetarik bat da, obra baten bere muga baino lehen eta lasterrez egitea, axolarik gabe haren ongi egiteaz, gero errepausu ez ansiatsuan iarteagatik, zein baita zertara gure gogo guzia etxatua baitzen obra hain lasterka egiten zen bizkitartean.
	Gaitz handi hura heldu da zeren eztugun konsideratzen zer balio duen obra batek egiten denean bere mugan, eta gogo deliberatuarekin nagitasunak soldadu berriei ekhartzen derauen trabailluari eta nekheari utzintzeko(?), eta buru egiteko.
	Maiz bada konsideratzeko duzu gogoaren Iainkoaganako goititze huts batek, eta haren ohoretan belhaunikatze xoil batek geiago balio duela munduko tresor guziek baino, eta zenbat ere aldiz gure buruari eta gure guthizia desordenatuei egiten baiterauegu borxa Angeruek zeruko erresumatik ekhartzen diotela khoro bat gure arimari eraman dugun biktoria loriosagatik.
	Eta kontrara, Iainkoak aphurka edekiten deraustela nagiei eman zerausten graziak, eta emendatzen deraustela agudoei, hek gero sar ara zitzen dituela bere bozkarioan berean.
	Hastean hain sendo ezpazara, non ahal zoazkon penari eta nekheari buru egitera, hura estali behar duzu hala non xipiago iduri dakizun nagiek uste zuten baino.
	Zure hariketak agian nahi du hainitzetan eta hainitzetan hari eta hainitz egunez trabailla zaitezin bertute baten ardietsteko, eta peleatu behar tutzun etsaiak naski bortitzak eta hainitzak iduritzen zaiskitzu. Has zaite haritzen guti haritzeko eta egun gutitako lana bazendu bezala, eta guduka zazu etsai baten kontra bertzerik ezpaliz bezala peleatu beharrik, eta fidanza handi batekin zuk Iainkoaren graziarekin batean indar geiago duzula hek guziek baino, ezen bide hartaz nagitasuna hasiko da flakatzen, eta gero aphurka preparatuko zara vizio haren kontrako bertutearen eskutik eskura hartzera.
	Orobat erraiten dut Orazioneaz. Zure eserzizak nahi du agian oren bat eman dezazun orazionean, eta hori gogor zaio zure Nagitasunari, iar zaite orazione egiten oren laurden erdi batena egin nahi bazendu bezala, hala errazki iraganen zara bertze laurdenera eta hartarik bertze baterara orena konpli dezazun artean.
	Baldin bigarreh oren laurden erdian, eta bertze ondokoetan sentitzen baduzu sobera zure gogoaren kontra dela eta gaitzegi zaitzula meditazionean egoitea, larga zazu lan hura, higoin dakizun beldurrez; kondizionerekin ordea hartan berriz iarriko zarela hura utsi duzun gutiren buruan.
	Bide bera iduki behar duzu eskuko obretan, lan hainitz gerta dakizunean, eta zure burua osoki nahastera doanean, zure nagitasunari iduriturik hainitzak eta gaitzak direla: Has zaite zu hargatik zinetan eta bakez lehenbiziko lanetik, bertze egitekorik ezpazendu bezala; zeren hura agudoki eginik bertze guziak eginen tutzu nekhe gutiagorekin zure nagitasunak uste zuen baino.
	Hala hari ezpazara, eta erakusten zaitzun trabailluaren gaitztasunari aitzinetik egiten ezpadiozu buru, nagizko bizioak halako indar hartuko du zure gainean, non bertuteen eserzizak hastean berekin dakharkeien trabailluaz eta gaitztasunaz ez xoilki fastikatuko baitzara eta unhatuko hura begietan duzunean, bainan eta zureganik urrun denean ere: ezen bethi beldurtuko zara zure etsaiek akometa eta gaizki erabil zaitzaten, eta norbait zure aldean ikus dezazun zerbait mana zaitzanik, hala non pausuan berean izanen baitzara pausurik gabe.
	Era iakin ezazu, ene alaba, nagitasunazko bizio hark bere pozoin estaliaz baratxeka ihartzen dituela ez xoilki bertuteen usanza ekharri behar zuten lehenbiziko erro samurrenak; bainan eta bertuteetan lehen ardietsirikako usanzen erroa bera ere: zeren pipiak zura pipiztatzen duen bezala, hala bizio hark nihork ohartu eta sentitu gabe bizitze espiritualaren muina murroitsten du, eta horra nola demonioak hedatzen derausten sareak guziei, beregainki ordea bizitze espiritualean aitzinatzeko gogo dutenei.
	Zaude bada erne, zagotza Iainkoari othoitzez, egizu ongi, eta etzaudezila zure espos arroparen oihala ehain gabe hura iauntsi behar duzun artean zure esposari bidera ilkhiteko.
	Orhoit zaite egun guziez goiza emaiten derautzun hark ezterautzula arratsa agintzen, eta arratsa emanez gero eztela obligatzen zuri biharamuneko goizaren emaitera. Hargatik oren bakhoitzeko amen guziak, Iainkoak nahi duen arauera, eta ordu hura baizen ezpazendu bezala bizitzeko, hanbatenaz zinetanago enplegatu behar tutzu, zenbatenaz kontu hersiago eman behar baituzu guziez.
	Akabatzen dut zuri abisu emanik egun hura galdutzat iduki dezazula, zeinetan (hainitz egiteko egin bazendu ere) ezpaituzu hainitz garaia eraman zure inklinazione gaixtoen eta are zure borondate beraren gainean, eta non ezpaitiotzatzu zure Iaunari eskerrak eman haren ongi eginez, bereziki ordea zuregatik pairatu duen dolorezko Pasioneaz eta eman derautzun gastigu eztiaz eta aita-gizakoaz, egin zaituenean baso eta gai zenbait tribulazioneko ezin estimatuzko tresoraren ardietstera.

Kanpoko sensuen gidamenduaz,
eta nola hartarik iragan ditekeien nihor 
Iainkotasunaren kontenplazionera

HOGOI ETA BATGARREN 
KAPITULUA

	Artha handia eta ardurako eserziza behar da gure kanpoko sensuen xuxentzeko eta ordenatzeko, zeren guthizia, zeina baita gure natutaleza gaixtatuaren Kapitaina, khexa dabilla, eta buruz behera eramaiten da bere atseginen eta aisien bilha, eta berak hek ezin ardiets detzakeienean baliatzen da sensuez, bere soldaduez eta naturalezak emaiten diotzan lankideez bezala sensuei ukitzen zaisten gauzei lotzeko; eta hek beregana erakharri eta hartu dituenean, hekin iduriak ariman finkatzen tu: handik heldu da gero atsegina, zeina, arimaren eta haragiaren artean den elkharganatasunagatik, barraiatzen baita halako atseginera gai diren sensuetako parte oso hartara, eta handik egiten da arimari eta gorputzari orobat datxeten eta dena guzia gaixtatzen eta galtzen duen pozoina.
	Kaltea ikusten duzu, zagotza erremedioari beha.
	Begira zaite ongi zure sensuak utstetik largoki eta nahi duten bezala ioaitera, eta etzaitezila hetaz serbitza atseginak xoilki eta ez zenbait fin onek edo gauza probetxosek edo beharrak zaramatzaten gauzetan: eta zu ohartu gabe sobera aitzina ioan badira enseia zaite hekin bihur arazitzera eta halako maneraz ordenatzera, non zenbait banaloriazko kontentamenduren gathibu ondikozki iarri gabe, lehen egiten ziren bezala, orai zenbait preza seinalatu eraman dezaten gogora eskhaintzen zaisten gauza guzietarik, eta hura gorde dezaten ariman barrena: arren arimak bere baitan bildurik bere ahalen hegalak heda ahal detzantzat zerura Iainkoaren kontenplazionera. Hori hunela eginen ahal duzu.
	Zure kanpoko sensuetarik zeini ere nahi den presentatzen zaionean zenbait ukhigarri, gogoaz berezi zazu gauza kreatutik hartan espiritual den guzia, eta konsidera zazu berez eztuela deus ere zure sensuei eskhaintzen derausten guzietarik, bainan den guzia dela Iainkoaren obra huts bat, zeinak bere espirituaz ezin ikusizki emaiten baitio duen izaite, ontasun, edertasun eta balio duen guzia; eta horren gainean allegera zaite, zeren zure Iainkoa xoilki gauzetan dauntzan hainbat eta hain molde diferentetako perfekzioneko ithurburua, egillea eta emaillea den, eta zeren hek bere baitan dadutzan ithurburuki, iakinik begietaratzen zaitzun gauza hura eztela haren Iainkozko eta neurrigabeko perfekzionetarik mendreena baizen.
	Ikus dezazunean iarria zarela izaite aski noble batetako gauzei behatzen, halako kreatura gogoaz bihurtuko duzu bere ezdeusera, zure arimako begia itzulten duzula han berean dagoen eta izaitea eman derauen guzien gaineko Kreatzailleagana eta haren baitan xoilki atsegin hartzen duzula, erranen duzu: O Iainkozko izaitea guzien gainetik desiratzekoa! zenbat atsegin dudan zeren zu xoilki zaren izaite kreatu guzien ithurburu infinitua.
	Orobat ikusten tutzunean arbolak, zuhaitzak, belharrak eta bertze halako gauzak, endellegamenduaz ikusiko duzu hek duten bizia eztela heldu hetatik, bainan ikusten eztuzun espiritutik, zeinak xoilki hek bizitzen baititu, eta hunela erranen ahal duzu: Horra egiazko bizia zeinetik, zeinetan eta zeinetaz bizitzen eta handitzen baitira gauza guziak. O ene arimaren kontentamendu bizia eta bakhoitza!
	Hala arrazoingabeko animaliak ikusirik, zure gogoa goitituko duzu hei sentimendua eta ibiltea emaiten derauen Iainkoagana, erraiten duzula. O! lehenbiziko higitzaillea, gauza guziei higitzea emaiten derauezuna, eta zure baitan bat ere higitzen etzarena; zein bozten naizen zure fermu eta finko egonaz!
	Sentitzen duzunean gonbidatua zarela kreaturen edertasunaz, aparta zazu ikusten duzuna ikusten eztuzun espiritutik, eta konsidera zazu kanpotik eder ageri den guzia heldu dela kanpoko edertasun hura kausatu duen ezin ikusizko espiritutik xoilki, eta guzia bozturik errazu: Horra kreatugabeko ithurriaren xirripak! horra ontasun guzien hondogabeko itsasoaren xortaxoak! O zer bozkario dudan bihotzean barrena edertasun kreatu guzien kausa eta ithurburua den sekulako eta neurrigabeko edertasunaren orai gogoan erabilteaz!
	Eta bertzetan prestutasunik, zuhurziarik, iustutasunik, edo zenbait bertze bertute dakusazunean, bata bertzetik lehenekoetan bezala berezirik eta apartaturik, erranen diozu zure Iainkoari: O bertuteen tresor guziz aberatsa! zein handi den ene atsegina ikusteaz ontasun suerte guzia zureganik eta zure eskutik bakhoitzki heldu dela, eta den guzia zure Iainkozko perfekzionekin konparaturik ezdeus bezala dela! Eskerrak derauskitzut, ene Iainkoa, ene lagunari partitu diozun ontasun hartaz eta bertze guziez: orhoit zaite Iauna, ene pobreziaz, eta zein behar handi dudan dakizun bertuteaz.
	Gero zerbait egiterakoan, konsidera zazu Iainkoa dela obra haren lehenbiziko egillea, eta etzarela haren Iainkozko Maiestatearen errementa bizia baizen, eta harengana gogoa alxaturik, errazu hunela zein kontentamendu handi frogatzen dudan ene baitan, o guzien gaineko Iainkoa, nik zu gabe deusik ezin egiteaz, eta kontrara, zu gauza guzien lehen egille eta obratzaille prinzipala zarela ikusteaz!
	Dastatzen duzunean iatekorik edo edatekorik, konsidera zazu Iainkoak emaiten derauela gustu hura, eta Iainkoa baitan xoilki gustu hartzen duzula, erranen ahal duzu: allegera zaite, ene arima, zeren nola ezpaita egiazko kontentamendurik Iainkoaganik kanpoan, hala gauza guziak direla bide, haren baitan bakhoitzki har baitezakezu atsegin.
	Lakhet bazaitzu zenbait usain onezko gauzaren usainaren hartzea, ez egon lakhetze hartan, bainan iragan zaite gogoz Iainkoagana, zeinaganik heldu baita usain hura, eta hartaz barreneko konsolazionea harturik, errazu: Helaz, ene Iainkoa! egidazu, othoi, nola bozkarioz eramara bainaiz zeren gozo eta usain on guzia zureganik heldu den, hala ene arima lurreko plazer guziez billusirik, goiti ikhan dadin, eta zure gogorako usaina zure begien aitzinean barraia eta bana dezan.
	Zenbait soinu eta kanta ederrek zure beharriak ukhitzen dituenan, alxa zazu bihotza Iainkoagana, eta errozu: zein bozten naizen, ene Iauna eta Iainkoa, zure perfekzione infinituez, ikusirik guziek batetan hartutik zerukoa baino zerukoago kanta egiten dutela ez xoilki zure baitan, bainan oraino akordu miragarria ere, Angeru, Zeru eta kreatura guzietan elkharrekin iuntatuz.

Gauza hek berak direla moienak 
gure sensuen erreglatzeko, 
eta bidea emaiten deraukutela 
Iainkoaren Seme gizon eginaren 
meditatzeko haren bizitzearen 
eta Pasionearen Misterioetan

HOGOI ETA BIGARREN 
KAPITULUA

	Huneraino erakutsi derautzut nola sentitzen diren gauzetatik gogoa alxa ahal genezakeien Iainkotasunaren kontenplazionera. Ora ikhazazu, hetarik beretarik bideen hartzen IESUSEN meditatzeko, konsideratzen tutzula haren bizitze eta Pasione sakratuaren Misterioak.
	Hartarako dirateske munduko gauza guziak, hetan Iainkoa konsideratzen dugula, lehen bezala, lehen egille eta atheratzaille bakhoitza bezala, duten izaite, edertasun eta exzelenzia guzia eman derauena, eta handik iragaiten garela konsideratzera zein handi eta neurrigabeko den haren ontasuna, zeren, kreatuak diren gauza guzien haste bakhoitza eta Iauna delarik, halako punturaino nahi izan baitu bere burua beheititu, non egin baita gizon, pairatu baitu, hil baita gizonagatik, bere eskuetako obrei esku emanik haren kontra armatzeko eta haren iratxekitzeko gurutzeari.
	Hainitz gauzak gero beregainki arimako begietara ekhartzen derauskigute Misterio saindu hek, nola armek, sokhek, azoteek, harroinak, aranzeek, kanaberak, itzeek, marteilluek, eta haren Pasioneko bertze errementek.
	Ostata-leku pobreek orhoituko gaituste gure Salbatzaillearen establiaz eta manjateraz. Uria denean, orhoituko gara baratsean haren gorputz sakratuari zerion eta lurra mainatu zuen odolezko izert uri sakratuaz. Miratuko ditugun harriek begietarako derauskigute haren herioan erdiratu eta zathitu ziren harriak. Lurrak, haren orduko ikhara; Iguzkiak, hura ilhundu zuten ilhunbeak; eta urik ikusten dugunean othoituko gare haren saiets guziz sakratutik ilkhi zen uraz. Orobat erraiten dut bertze gainerako horrelako gauzez.
	Arnorik edo bertze edatekorik har dezazunean, gogora zazu zure Salbatzaillearen binagrea, hospina edo mina.
	Usain onek gonbidatzen bazaituste, laster egizu gogoz hark Kalbarioko mendian sentitzen zuen gorputz hillen usain gaixtotara.
	Tresnak iauntsten tutzunean, orhoit zaite Iainkoaren semeak iauntsi zuela gizonaren haragia, zuri Iainkotasunaren iauntsteko.
	Tresnak erauntsten ditutzunean, erabil ezazu gogoan IESU KRISTO billuzgorritu izan zela, azotatua, gurutzeari iratxekia eta iosia izaiteko zureganako amorioagatik.
	Jendarteko oiurik, azantzik, abarrotzik enzuten duzunean, iduri bekizu enzuten tutzula haren Iainkozko beharrietara io zuten hitz eta oiu madarikatzeko hauk, Crucifige, crucifige, tolle, tolle.
	Orenak emaiten duen aldi guzietan, orhoit zaite zure IESUSEK sentitu plazer izan zuen bihotzeko puntaza hilgarriaz, baratsean hasi zenean beldur izaiten bere Pasione eta heriotze hurbillagatik: edo iduri dakizula enzuten tutzula kolpe gogor eta garratz hek, zeinetaz itzatu izan baitzen gurutzean.
	Zu zeroni edo nihor bertze gertatzen zareten tristeziazko eta dolorezko ordu eta inkontru guzietan, konsidera zazu hori guzia ezdeus bezala dela, behatzen baduzu zure Salbatzaillearen gorputza eta arima penatu eta iragan zuten ezin endellegatuzko hersturetara.

Bertze moienez gure sensuen 
erreglatzeko gertatzen zaiskigun 
hainitz inkontru suerteren arauera

HOGOI ETA HIRURGARREN 
KAPITULUA

	Ikusiz gero nola goititu behar den adimendua sentitzen diren gauzetarik Iainkotasunaren eta Gure Salbatzaillearen konsiderazionera; hemen bertze moien batzu emanen tut geiago, hetarik hainitz meditazione suerte hartzeko, arren nola arimen gustuak bertze eta bertze baitira bere artean, hala ere hainitz iaki eta gozo suerte dutentzat; bai eta hortaz serbitzatuko ahal dira ez xoilki jende sinpleak, bainan oraino adimendu alxatua eta perfekzionezko espirituaren bidean aitzinatua dutenak, iakinik adimendua eztagoela bethi ere guzien baitan orobat preparaturik eta prestik medizazione handienetara.
	Etzarela beldur nahas zaitezin erranen ditudan gauzak hainitz suertetako izanez diskrezioneko erregla badadukazu eta bazarraisko bertzeren konseilluari, zeini nahi baitut zarraiskon humiltasunarekin eta fidanzarekin, ez xoilki abisu hunetan, bainan eta emanen derauskitzudan guzietan.
	Noiz ere behatuko baiterauezu ikusteko eder diren eta munduak hanbat prezatzen dituen inguruneko gauzei, konsidera zazu guziak xoil fitsezkoak direla eta ongarria bezala zeruko aberastasunekin konparaturik, eta gero zure gogoa etxa zazu hetara bihotz osoz, munduan den guzia mesprezaturik.
	Begiak itzulten tutzula Iguzkitara, pensa zazu zure arima hura baino argiago eta ederrago dela zure Kreatzaillearen grazian badago, zeren bertzela beltzago da eta hastiotzekoago Ifernuko ilhunbeak baino.
	Alxa detzatzunean gorputzeko begiak zure gainean den zerura, arimako begiez iragan zaite gorago gaineko zerura, eta han trika zaite gogoz zuretzat preparaturik eta zure begira dagoen sekulako leku eta egoitza dohatsuan bezala, lurrean hobengabeki bizi bazare.
	Aditzen duzunean xoririk edo bertzerik ederki kantatzen alxa zazu espiritua Parabisuko kantetara, non zeruko Espirituek kantatzen baitute ardurako ALLELUIA, eta othoitz egiozu Iainkoari bere graziaz egin zaitzala gai haren laudatzera bethierekotz doatsuen batzarrean.
	Ohartzen zarenean atsegin hartzen duzula kreaturen edertasunaren ikusteaz, konsidera zazu arimako begiez Ifernuko sugea hekin azpian datzala gorderik, ernerik eta prestik zure hiltzera edo ezpere zaurtzera. Haren kontra hunela oiu eginen ahal duzu: Ha suge madarikatua! zer? gordetzen aiz bada horrela ene iretsteko? Gero Iaunagana itzulirik, erranen duzu; benedikatua zarela, ene Iainkoa, ene etsaia agertu derautazuna eta haren aho errabiatutik libratu nauzuna.
	Kreaturen beithetarik itzulirik, laster egizu Gurutzefikaren zaurietara, eta hetan zure espiritua finkaturik dadukazula, konsidera zazu zenbat pairatu zuen zure Salbatzailleak bere haragi sakratuan zure libratzeko bekhatutik eta haragizko plazerak zuri higoin arastea gatik.
	Huna bertze bide bat beitha perillos hari ihez egiteko; iar zaite barrena konsideratzen nolakoa izanen den hillez gero orai hain eder zaitzun gauza hura.
	Bidean zoazinean, orhoit zaite egiten duzun urratsik bakhoitzean herioari hurbiltzen zaiskola.
	Halaber ikusten tutzuean xoriak airean hegaldatzen eta urak beheiti ioaiten, pensa zazu zure bizia badoala eta lasterago egiten duela bere azken puntura.
	Haize handirik eta bortitzik alxatzen denean, edo xixmixta eta ihorziri egiten duenean, gogora zazu azken iujeamenduko egun izigarria, eta belhaunikaturik adora zazu Iainkoa, eta othoitz egiozu dizula grazia eta ephea zure buruaren ongi preparatzeko orduan haren Maiestate guziz gainekoaren aitzinean kausitzera.
	Gerta dakidisketzun hainitz moldetako kasuetan, hunela eginen duzu: Konparazionera, noiz ere zenbait minek edo melankoniak herstuko baitzaitu, beroa, hotza edo bertzerik zerbait pairatuko baituzu, eramazu zure gogoa Iainkoaren egundainoko borondate hartara, dakizula zure hobeagatik plazer izan duela halako neurriz eta halako orduan gaitz hura paira dezazun. Bide hartaz bozten zarela zure Iainkoak erakusten derautzun amorioaz eta hari serbitzu egiteko okasioneaz geien atsegin duen guzian, erranen duzu zure bihotzean: Orai ene baitan konpitzen da Iainkoaren borondatea, egundainotik amoriozki ordenatu duena nik gaitz hau paira dezadan. Ene Iaun guziz emea biz sekulakotz laudatua.
	Gogoan gogoeta onik egiten duzunean, itzul zaite berehala Iainkoagana, ezagutzen duzula harenganik heldu zaitzula, eskerrak emoitzu hartaz.
	Irakurtzen duzunean, iduri bekizu ikusten duzula zure Salbatzaillea zuri hitz hekin erraiten, eta har etzatzu haren Iainkozko ahotik athera balitez bezala.
	Gurutze saindua mira dezazunean, konsidera zazu zure soldadutasunaren bandera dela, eta hartarik ezin hastan zaiteskeiela zure etsai erhailleen astaparretan erori gabe, eta hari bazarraisko, zeruan sartuko zarela zure etsaien gainean irabasirikako prezaz kargaturik.
	Andre Dana Maria Birjinaren eta Parabisuko erreginaren imajina maitea gainera begiak aurtikhi detzatzunean, itzul ezazu bihotza, harengana, eskerrak emaiten diotzatzula zeren bethi prestik egon den Iainkoaren borondatearen egitera; zeren munduko Salbatzaillea bere sabel garbian ekharri duen, hari bulharra eman dioen, hura hazi duen eta zeren gure gudu espiritualean etzaikun behin ere faltatzen bere saboreaz eta helzakitzaz.
	Sainduen Imajinek gogorabia tzatzute hanbat Gudukatzaille sendo, zeinek bere mendean bortitzki gudukatuz zabaldu baiterautzute bidea, zeini bazarraisko, zu ere halaber hekin bazean khoroaturen baitzare sekulako loriaz.
	Elizar ikus dezazunean, bertze konsiderazione deboten artean, pensatuko ahal duzu oraino zure arima dela Iainkoaren Tenplua, eta hargatik hura behar duzula iduki garbirik eta xahurik Iainkoaren egoitza bezala.
	Abe Maria eskilla aditzen duzun bezain sarri, noiz nahi den, egin detzaketzu hemen diren meditazione labur hauk; zeinak baitira eginak Abe Maria bakhoitza baino lehen erraiten ohi diren hitz sakratuen gainean.
	Lehen eskillan eskerrak emoitzu Iainkoari zerutik lurrera bidaldu zuen, eta gure salbamenduaren hastea izan zen mandatuaz.
	Bigarren eskillan boz zaite Andre Dana Maria Birjinarekin abantail hetaz, zeinetara gora eraman izan baitzen bere humiltasun beregainekoa eta guziz barrenkoagatik.
	Hirurgarren eskillan adora zazu Iainkozko haurxo berriroki gizon egina, eta halaber haren Ama guziz doatsua, eta Iondone Gabriel Angerua.
	Eta eztakizula ahants burua aphur bat kheinatzea erreberenziaren seinaletzat eskilletarik bakhoitzean, ordea aphur bat geiago azkenekoan.
	Hirur eskilletara partiturikako meditazione hetaz serbitza zaiteske ordu guzietan.
	Hemen ezartzen ditudan bertzeaz berezten tut arratseko, goizeko, eta eguerdiko, eta beha dagote gure Salbatzaillearen Pasioneari, ezen sobera obligatuak gara maiz orhoitzera gure Andreak orduan pairatu zituen doloreez, eta egiten ezpagara erakuzten dugu eskergabeak garela.
	Arratsean, gogoan erabil etzazu Birjina garbi haren hersturak haren Seme benedikatuak gau hartan guzian frogatu zituen barreneko doloreakgatik, isuri zuen odolezko izerdiagatik, eta baratsean haren hartu izanagatik.
	Goizean, urrikal dakizula izan zituen aflikzioneakgatik, seme maite hura presentatu ziotenean Pilatusi eta Herodesi, hura kondenatu zutenean hiltzera, eta berari bere gurutzea iasanarazi ziotenean.
	Eguerditan, gogoz iragan zaite Ama deskonsolatu hari bihotza iragan zioen dolorezko espatara, gure Iauna gurutzean iosi izan zenean, hil zenean, eta lanzak saiets sakratua kruelkienik erdiratu zionean.
	Birjinaren doloreen gaineko meditazione hek egin detzaketzu ortzegun arratsetik larunbateko eguerdiraino, eta bertzeak bertze egunetan. Guziarekin ere hori utsten diot zure debozione partikularari; eta kanpoko gauzek eskhainiko derautzuten okasioneari.
	Finean, hitz gutiz serra dezadan zure sensuen ordenatzeko antzea, zaude hala preparaturik, non gauza eta gertanza guzietan etzaitezin higi eta eraman ez hetarako amudioaz, ez eta hetazko higointzaz, baina bai Iainkoaren borondate hutsez, ordea xoilki besarka tzatzu edo xoilki arbuia, Iainkoak nahi duen besarka edo arbuia detzatzun gauzak.
	Eta orhoit zaite zure sensuen ordenatzeko bide hek ezterauskitzudala eman, hei xoilki lot eta iarraiki zakistengatik. Zeren bethiere kasik egon behar duzu zure Iaunarekin barreneko gogoz bildurik; hark nahi baitu enseia zaitezin hainitz hari-aldi uzuz zure etsaien eta pasione biziosen garaitzera, hei buru eginez eta hekin kontrako bertutei lotuz eta iarraikiz; bainan bek erakusi derauskitzut iakin dezazuntzat zure buruaren ordenatzen eta erreglatzen behar den orduan.
	Ezen iakiteko duzu guti aitzinatzen duela nihork hainitz eserzizari lotuz, berez guziz onak direlarik, eta hainitzetan eztela hetan gogo nahasgarririk, bere buruaganako amudiorik, eztagoketasunik, eta demonioaren sarerik batzen.

Mihiaren ordenatzeko maneraz

HOGOI ETA LAUGARREN 
KAPITULUA

	Behar handia da gizonaren mihia ongi ordena eta esteka dadin, ezen batbedera hagitz emana da haren utstera largo ioaitera eta gure sensuei ederetsiago zaisten gauzez solas egitera.
	Soberazko minzatzea sortzen da geienik superbiotasun iakin batetarik, zeinetaz gure buruari zinets arazirik hainitz dakigula, eta gure fuineko pensuetan lakheturik, enseiatzen baigara hekin sartzera bertzeen espirituetan gure maizegiko erranez, erakusteagatik hekin gainean nausi garela, gureganik ikhasteko mengoarik balute bezala.
	Hitz gutiz ezin deklara diteske hainitz hitzketetarik sortzen diren gaitzak.
	Hitzkeria da alferkeriaren ama, iakingaberiaren eta erhokeriaren seinalea, gaizki erraitetasunaren athea, gezurraren bide zabala, debozionezko beroaren hotztura.
	Hainitz hitzgiteak indar emaiten deraue pasione biziotsuei, eta handik heldu da mihia gero errazkiago eramaiten dela arduraz minzatzera zuhurgabeki.
	Etzarela largo hitz hainitz egitera, gogotik enzuten etzaitustenekin, unha eztetzatzungatik; eta orobat egizu gogotik enzuten zaitustenekin, zuhurziaren mugarriak iragan eztetzatzungatik.
	Begira zaite gogorki eta goraeki minzatzetik, zeren bata eta bertzea gaitzestekoa da, eta sobera burupetsu eta banalorios garelako seinalea da.
	Ez sekulan minza zutaz, zure eginez, eta zure ahaideez, lekhat premia hutsez baizen, eta hetaz minzatu behar bada, minza zaite ahalik laburkiena eta arinkiena zure egitzekoez. Iduri bazaitzu bertze bat sobera minzo dela bere buruaz, enseia zaite hartaz estima on baten hartzera, ordea ez egin hark bezala, bere hitzak atheratzen dituelarik bere buruaren humiltzeko eta akusatzeko gogoz.
	Ahalik solhas gutiena egizu zure lagunaz, eta hari ukhitzen zaionaz, hartaz ongi minzatzeko baizen okasioneak agintzen duenean.
	Minza zaite Iainkoaz gogotik, eta beregainki haren amudioaz eta ontasunaz, bainan beldurrez hortan ere huts egin dezazun atsegin har ezazu norbait bertzerik erneki enzuteaz hartaz minzatzen, haren hitzak zure bihotzean barrena gordetzen tutzula. Bertze solasez bezanbatean, hitzsoinuak xoilki io beza zure beharrietara, eta bego zure gogoa Iainkoagana alxaturik. Bada eta ezpada enzun behar bada minzo zaitzuna, aditzeko zer dioen eta hari ihardetsteko, ez egon hargatik gogoz zenbait begi olde aurtikhi gabe zerura, non baitago zure Iainkoa, eta miratu gabe nola haren handitasuna bethi beha dagokan zure beheititasunari.
	Piza zazu ongi erran gogo duzun guzia, mihitik athera dezazun baino lehen, zeren ikusiko duzu hainitz gauza dela, zeina on bailizate kanpora ezpazeneza. Geiago are abisatzen zaitut hobe lizatekeiela ixilik egoitea, orduan zure ustez erraiteko on ziren gauza hetarik beretarik geienak erran gabe, eta hori ezagutuko duzu hekin gainean gogoeta egiten baduzu solhas-ordua iraganez gero.
	Ene alaba, ixil-egoitea askar-leku handia da gudu espiritual hunetan, eta garaitiaren esperanza segura.
	Ixil egoitea da bere buruaz fida eztenaren eta Iainkoa baitan fidatzen denaren adiskide maitea eta leiala; hura da orazione sainduaren begiralea, eta miragarriki heltzen zaiku bertutei iarraikitzen.
	Ohi zaitezintzat ixil egoiten, maiz konsidera tzatzu sobera minzatzeak dakhaskeien kalteak eta perillak, eta ixil egonak egiten dituen ontasun handiak. Duzun amorio bertute harentzat, eta (hartan ohi zaitezingatik) gaizkirik eztenean ere minzatzeaz, baldin ordea zure ixil egonak kalterik ekhartzen ezpadu edo zuretzat edp bertzeentzat.
	Hartarakotz on izanen duzu oraino jend'artetik urrun izaitea, eta gizonen konpainiaren orde izanen duzu Angeruen, Sainduen eta Iainko beraren konpainia.
	Azkenean orhoit zaite hartu duzun guduaz, zeren ikusirik zer behar duzun hartan egin, soberaniazko hitzen utsteko borondatea ethorriko zaitzu.

Bere etsaien kontra 
ongi gudukatu nahi duen 
IESUSEN Soldaduak bere ahal guziaz 
ihez egin behar duela bihotzeko 
nahasteka eta asaldu guzietarik

HOGOI ETA BORTZGARREN 
KAPITULUA

	Nola bihotzeko bakea galdu dugunean gure ahal guzia egin behar baitugu berriz haren kausitzeko; hala iakiteko duzu munduan ezin gerta ditekeiela hura arrazoinezki eraman edo are nahasi eta aldaratu behar deraukun kasurik.
	Egiaz behar dugu gure bekhatuez damu izan, baina damu bakezko eta pausatu bat, lehen erakusi dudan bezala leku batean baino geiagotan. Halaber bihotzez aldaratu gabe urrikaldu behar zaiku nahiz den bekhatorea, eta gure bairan ezpere nigar egin behar dugu haren hutsakgatik.
	Bertze kasu gaitzez eta garratzez bezanbatean, nolakoak baitira eritasunak, zaurtzeak, herioak, gure urkhoenenak badira ere, izurriteak, gerlak, etxe-erretzeak, eta bertze halako gaitzak, mundukoek bereganik hek egoitsten tustelarik naturalezaren penagarriak bezala, badarik ere ez xoilki ahal dituskegu nahi Iainkoaren graziarekin batean, bainan oraino ahal dituskegu maite, banaturik gastigu iustuak direla gaixtoentzat eta bertutearen ardietsteko okasioneak prestuentzat. Bi konsiderazione hekingatik gure Iainkoak berak atsegin du hetaz, eta haren borondatearen arauera iarten bagare, iraganen gare bizitze hunetako khiratstasun eta kontrakotasun guzien erditik bihotz bakezko eta pausatu batez. Eta zarela segur gure aldaramendu guzia itsusi zaiela Iainkoaren begiei, zeren nondik ere heldu baita, bethi zerbait eskas datxeko, eta bethi sortzen da zenbait gure buruaganako amorioaren erro gaixtotik.
	Hartarakotz begirale bat iduki behar duzu bethi ernerik, arren ikusiko duen bezain laser asalda eta aldara zaitzaken gauzarik, seinalea eman diazazuntzat armen hartzeko eta buru egiteko, konsideratzen duzula gaitz hek guziak eta hainitz bertze halakoak, kanpotik diruditelarik gaitzak direla, halarik ere egiazko gaitzak eztirela eta ezin eraman diatzakegutela egiazko ontasunak, eta Iainkoak ordenatzen dituela, edo utsten dituela ethortzera orai erran ditugun fin onakgatik, edo guk ezagutzen eztitugun, ordea guziz iustu eta guziz saindu diren bertze arrazoin batzuengatik.
	Manera hartaz bihotza dadukagula baketurik eta pausaturik inkontru guzietan, zenbat ere gaitzak izanen baitire, hainitz ongi daidikegu, bertzela gure lan guziak fruitu guti dakharken, edo ez bat ere.
	Bertze alde dela, gure bihotza asaldaturik dagoen biskitartean, bethiere idekia dela gure etsaien hainitz akometaduretara, eta, ezin baita geiago, estatu hartan gaudeino, sekulan ezin ongi ikus dezakegu bertuterako bide xuxena eta segura.
	Barreneko bake hura neurrigabeki gaitzetsten duen etsaia (dakiela hura dela Iainkoaren espiritua dagoen lekua gauza handirik obratzeko) hainitzetan enseiatzen da guri haren eramaitera, seinale balakari batzu gogora ekharriz, erran nahi da, hainitz on-idurizko desirak gure baitan pitztuz; zein desiren enganioa errazki ager baititeke hainitz seinalez, beregainki ordea zeren bihotzeko bakea eta maiten deraukuten.
	Beraz begira zaitezintzat hain kalte handitik, zure begiraleak zenbait desir berriren berria emaiten derautzunean, eztiozozula halako desirari zure bizotzeko athea ideki, non zadutzaten gauza guzietarik eta nahietatik libraturik, hura eztiozozun Iainkoari presenta, eta non aithorturik itsua eta iakingabea zarela eztiozozun othoitz bero egin, arren bere argiaz erakuz diazazula, ea desir hura heldu denz harenganik, ala zure etsaiaganik, eta non etzoazin, ahal bazoaz, zure Aita espiritualaren konseilluaren hartzera.
	Eta desira heldu baliz ere Iainkoaganik, hura konpli dezazun baino lehen, enseia zaite zure biziegitasunaren mortifikatzera, zeren halako mortifizionearen ondoan egiten den obra hagitz izanen da Iainkoaren gogarago, ezein ez egin baliz naturalezaren guthizia handiarekin; bai eta mortifikazione hura bera zenbait aldiz Iainkoaren gogarago izanen da obra bera baino.
	Horrela zureganik khentzen tutzula on eztiren desirak, eta onak besarkatzen eztutzula naturalezaren eragintzak iraungi ondoan baizen, gero bakean eta segurean ezarriko duzu zure bihotzaren fortaleza.
	Eta hura bake oso batetan iduki dezazungatik, hura behar duzu oraino begiratu zeronen kontra pitzten diren barreneko narrio, ausiki eta eranzute batzuetarik, zeinak zenbait aldiz heldu baitira demonioaganik, dirudielarik heldu direla Iainkoaganik, zeren akusatzen zaitusten zerbait eskasez. Hekin fruituetarik ezagutuko duzu nondik sortzen diren.
	Humiltzen eta ongi egitera agudotzen bazaituste, eta Iainkoa baitan behar duzun fidanza edekiten ezpaderautzute, Iainkoaganikakoak bezala hartu behar tutzu eskerrak emanik. Ordea nahasten, bihotz flakatzen eta ezfidanzan ezarten bazaituste, eta egiten bazaituste nagi eta pizu ongiaren egitera, segurtzat idukhazu zure etsaiaganik heldu direla, eta hargatik hei beharria zabaldu gabe, zarraisko zure debozionezko lanari.
	Eta zeren, erran ditugunez lekhora, asaldamendua maizenik bihotzean sortzen baitzaiku gure oldearen kontra gertatzen diren gauzetarik, kolpe hetarik begira zaitezintzat bi gaza egiteko tutzu.
	Lehena da ikus eta konsidera dezazazula zeren kontrakoak diren gertanza hek, ea perfekzioneko espirituaren, edo xoilki zure buruaganako amudioaren eta inklinazioneen kontra ioiten dutenz.
	Alxatzen badira zure nahien eta zure buruaganako amudioaren kontra, zeina baita zure etsai prinzipala eta hilgarria, eztuzu erran behar kontrakoak direla, aitzitik kontu egin behar duzu Iainkoak igortzen derauskitzun faboreak eta helzakitzak direla. Hargatik hartu behar tutzu bozkarioturik eta eskerrak emanik.
	Eta iarriak badira perfekzioneko espirituaren kontra, eztuzu hargatik bihotzeko bakea galdu behar, huni darraion Kapituluan ikhasiko duzun bezala.
	Bigarren egiteko duzun gauza da, gogoa Iainkoagana goiti dezazula, eta den guzia, begiak ferraturik, Iainkozko Probidenziaren esku maitetik har dezazula, bertzerik iakin nahi gabe, kontu egiten duzula gauza bat dela hainitz ontasunez bethea, orduan ezagutzen eztutzularik.

Zer egin behar dugun
zaurtuak garenean

HOGOI ETA SEIGARREN 
KAPITULUA

	Aurkhitzen zarenean zaurturik zenbait hutsetan eroriz, dela zure flakoz, dela oraino borondatez eta maliziaz, eztezazula hargatik bihotza gal, eta etzaitezila aldara, aizitik berehala itzulten zarela Iainkoagana, errozu hunela.
	Horra, ene Iauna, non egin dudan naizen kreatura miseriatsu batek bezala: ezin zethorkeien eneganik hutsez eta erortez bertzerik.
	Eta horren gainean aphur bat zaudezila, humil zaite zure begien aitzinean, har ezazu damu handi bat zeren Iainkoa ofensatu duzun, eta zure burua nahasi gabe, haserra zaite zure pasione biziotsuen eta beregainki bekhatutan eror arazi zaituenaren kontra.
	Gero errazu.
	Enintzen egonen hainbertzez, Iauna, zuk zure ontasunaz iduki ezpanenduzu.
	Eta hartarakotz eskerrak emoitzu Iainkoari, eta duzun hura egundaino baino maiteago, espantatzen zarela hain emetasun handiaz, halaz eta zuk hura ofensatu ondoan hark zuri eskuineko eskua hedatzen derautzunaz gerostik berriz eror zaitezin beldurrez.
	Azkenean, haren neurrigabeko miserikordia baitan fidanza handi bat harturik erranen diozu.
	Egizu Iauna, Iainko zaren bezala: barkha diazadazu, eta enazazula sekulan utz bizitzera zureganik hastandurik eta urrundurik, ez eta zure ofensatzera geiago.
	Hori eginik, etzaitezila iar gogoeta egiten ea Iainkoak barkhatu derautzunz edo ez; zeren hortan ezta urgillukeriarik, bihotzeko nahasterik, denboraren galtzerik eta demonioaren enganiorik baizen hainitz aitzakia onen eta ederren azpian gorderik: eta halatan iar zaite libreki Iainkoaren miserikordiazko eskuetan, eta hari zaite zure debozionezko lanean, erori ezpazine bezala.
	Eta hainiz aldiz egunean eror bazindez, eta zaurturik gelditzen bazina ere, egizu nik errana bigarren, hirurgarren, bai eta azken eror aldian ez fidanza gutiagorekin lehen eroriz gerostikoan baino; eta zeronek zure burua bethi, mesprezatzenago duzula eta hastioago duzula bekhatua, enseia zaite lehen baino abisatukiago bizitzera.
	Horrela egitea hagitz da demonioaren desgogara, bai zeren ikusten baitu xoil Iainkoaren gogara dela, bai eta zeren bera gelditzen baita ahalkhaturik, ikusten duenean garaia lehen eman zioenak orai garaia eramaiten dioela. Hargatik egin ahala egiten du hainitz enganagarri suertez guri gure debozionezko antzearen eta bidearen uts arazitzeko, eta hori ardietsten du ere hainitzetan gure ansigabez eta gure buruaren gainean guti erne egonez.
	Eta halatan aurkhitzen baduzu gaitz zaitzula hala egitea, hanbatenaz borxa geiago egin behar diozu zure buruari, berriz eta berriz lotzen zaiskola eserziza huni, bai eta behingo erortean berean.
	Eta hutsik eginez gero sentitzen baduzu sosegugabetua, nahasia eta bihotz eroria zarela, lehenik egiteko duzun gauza da zure bihotzeko bakearen eta soseguaren berriz bilhatzea eta erakhartzea, eta berriz ete Iainkoa baitan fidanza hartzea: gero arma hetaz armaturik itzul zaite zure Iainkoagana, zeren bekhatuagatik hartzen den aldaradurak eztio behatzen Iainkoaren ofensari, bai ordea bere kalteari.
	Bake haren erakhartzeko bidea da ordu hartan zure bekhatuaz osoki ahantstea, eta iartea konsideratzen zein ezin erranezkoa den Iainkoaren ontasuna, zein prestik dagoen, eta nolako desira duen bekhatuaren barkhatzeko, zenbat ere handi baita, oiuz dagokala bekhatoreari hainitz moldez, bihur dadilla harengana, eta egin dadilla bat harekin, hura bizitze hunetan saindu dezantzat bere graziaz, eta bertzean bere loriaz sekulakotz doatsu dezangatik.
	Konsiderazione hautaz, edo bertze hunelakoez zure bihotza baketurik, gogora zazu berriz zure erortea, egiten duzula lehen erran derautzudan bezala.
	Gero ordu datenean Sakramenduzko Konfesionearen egiteko (gonbidatzen baitzaitut haren maiz egitera) zure erorte guziak erakhartzu begietara, eta damu eta urriki bat hartutik zeren Iainkoa ofensatu duzun, eta zinetan gogo duzula haren ez geiago ofensatzeeo, ager diotzotzu garbiki zure Aita espiritualari.

Demonioak dadukan trazaz,
peleatu eta enganatu nahi dituenean, 
hala bertuteari darraiskonak,
nola bekhatuaren sehitasunean
iadanik iarri direnak

HOGOI ETA ZAZPIGARREN 
KAPITULUA

	Iakin behar duzu, ene alaba, demonioak eztuela bertze gogoetarik egiten, nola galduko gaituen baizen, eta eztuela guziekin manera beraz gudukatzen.
	Eta hasnakizuntzat heren gudu, antze, traza eta arte batzuen deklaratzen, begien aitzinean emaiten derauskitzut hainitz thaillutako estatuak, zeinetan kausi ahal baititeke gizona.
	Batzu edireiten dira bekhatuaren sehitasunean, gogorik bat ere heldu etzaiela hartarik libratzeko.
	Bertzeek nahi lukete handik libratu, bainan etzaisko obrari lotzen.
	Batzuek uste dute bertutearen bidean dabiltzala, eta bizkitartean hartarik urrun doaz.
	Bertzeak finean, bertuteak ardietsiz gero, kalte eta peril handiagorekin erorten dira.
	Hetaz guziez minzatuko gara beregain.

Demonioak egiten dituen guduaz
eta arteez bekhatuaren
sehitasunean dadutzanen kontra

HOGOI ETA ZORTZIGARREN 
KAPITULUA

	Demonioak, norbait dadukanean bekhatuaren gathibu, eztu bertze gogorik, lekhat bethi geiagoz geiago haren itsutzeko, eta hari bere bizitze dohakabea erakuz liotzoketen gogoeta guzien khentzeko eta eramaiteko baizen.
	Eztu bekhatorea xoilki errebelatzen hura bertze kontrako gogoetez oneratzera gonbidatzen duten gogoetetarik eta inspirazionetarik, bainan oraino okasioneak preparaturik hura erorarazitzen du leheneko bekhatuan berean, edo are bertze handiagoetan. Handik geiago itsuturik, buruz behera sartzen da bekhatuetan, eta hetan koshuma eta ohitza hartzen du. Horrela haren bizitze ondikozkoa ustai batetan bezala heriotzeraino giratzen da itsutasunetik itsutasunera, eta hoben batetarik bertze gaixtoago batetara; Iainkoak bere graziaz egiten ezpadu hartaz errekaitu.
	Horren kontra ahal demakegun erremedioa da, bere burua estatu guziz dohakabe hartan ikusten duena, egon dadilla prestik hura ilhunbetarik argitara erakhartzen duten gogoetei eta inspirazionei leku emaitera, oiu egiten dioela bere bihotz guziaz bere Kreatzailleari: Ha! Iauna hel zakiskit, hel zakiskit laster, enazazula geiago utz bekhatuaren ilhunbetan. Eta eztadilla ixil, oiu horiok edo bertze horrelakoak hainitz aldiz egin eta aurtikhi gabe.
	Eta ahal badagi, berehala bioa lasterka Aita espiritualagana, helzakitza bilha, eta konseillu eske, etsaiaren astaparretarik athera ahal dadingatik.
	Ordea berehala ezin badoake harengana, ahalik prestikhena itzul bedi Gurutzefikaren aldera, egoitzten duela bere burua haren oin sakratuetara eta lurrean ahozpez iarten dela: eta zenbait aldiz gomenda bekio Andre Dana Mariari, miserikordia eta helzakitza eske dagokala.
	Eta iakin ezazu prestiktasun hartan datzala biktoria, hunen ondoko Kapituluan ikusiko duzun bezala.

Etsaiak darabiltzan arteez eta 
enganioez bere bizitze gaixtoa 
ezagutuz gero hartarik libratu nahi 
luketenen idukitzeko amarraturik. 
Eta zergatik artzen ditugun gogo 
onak hainitzetan eztiren obretaratzen

HOGOI ETA BEDERATZIGARREN 
KAPITULUA

	Ezagutzen dutenak bere ohiturikako bizitze gaiztoa, eta hura ganbiatu nahi luketenak komunzki enganatzen ditu demonioak eta garaitzen, orai erraitera noan armez edo gogorapenez, zeinak baitira.
	Gero, gero.
	Kras, kras; Beleak dioen bezala.
	Nahi diot lehenik egiteko eta nahasteka hari fin eman, eta gero hartarik libraturik nahi dut iarri bizitze espiritualean bake eta pausu handiagorekin.
	Hori da hainitzak hartu eta egun guziez atzemaiten dituen sarea. Eta hori guzia heldu da gure ansigabetasunetik eta nagitasunetik, zeren gure arimako salbamenduaz eta Iainkoaren ohoreaz doanean, arma hain bortiz hau eztugun aski laster hartzen.
	Orai, orai, eta zergatik Gero?
	Egun, egun, eta zergatik Bihar? nork bere buruari erraiten dioela.
	Eta Gero edo Kras hura eman balekit ere, othe lizate bada salbatzeko eta garaitzeko bidea, nahi banu lehenik zaurtua izan eta, desordenu berritan erori?
	Hala non baitakusazu, ene alaba, enganamendu horri, eta aitzineko Kapituluan erakuzi dugunari ihes egiteko, eta etsaiari garaitzeko bidea, eta erremedioa dela, Iainkoak gogoan emaiten derauskigun inspirazioneak laster obeditzea; laster obeditzea, diot, obrari berehala lotuz, ez ordea obeditzeko gogo sinplea hartuz, zeren gogo hartu hek hainitzetan eskasten dira, eta hanitzak enganatu dira puntu hunetan hainitz arrazoingatik.
	Lehenbizikoa, eta lehen ere ukhitu dudana, da zeren gure erresoluzioneek ezpaitute gure buruazko ezfidanza eta Iainkoa baitako fidanza zimendutzat. Eta hori dela kausa eztugu ikusten gure urgillutasun handia, zeintarik sortzen baita enganamendu eta itsutasun hura.
	Gure eskas haren ezagutzeko argia eta haren kontrako erremedioa heldu dira Iainkoaren ontasunaganik: utsten baigaitu erortera, eta gure erortearen moienez erakhartzen baigaitu gure indarretan dugun fidanzatik haren baitan behar dugun fidanzara, eta gure urgillukeriatik gure buruaren ezagutza humillera.
	Hargatik nahi baduzu hartu ditutzun gogo onek balio duen gauzarik athera dezaten, behar dira zinetan finkatu, eta orduan xoilki izanen dira tinkhezkoak, noiz ere ezpaitute izanen gure buruazko fidatzerik, bainan izanen baitira humilki zimendatuak Iainkoa baitako fidanzan.
	Bigarren arrazoina da, zeren zenbait erresoluzione hartzera goazinean, miratzen baitugu bertutearen edertasuna eta balioa, zeinak bereganatzen baitu gure borondatea, zenbat ere flako eta indar gutitakoa baita. Handik heldu da bertutearen ardietsteko nekhetasuna presentatzen zaionean borondateari, oraino berria, eta flakoa denean, eskasten dela eta gibelat itzulten.
	Hartarakot kostuma zaite bertuteek, ardiets ditesken baino lehen dakhasketen nekheen geiago ederetstera ezen ez bertutearen beraren; eta bethi baska zazu zure borondatea nekhadura hetaz, batean gutiago, bertzean geiago, nahi baduzu egiazki izan bertuteen iabe.
	Eta iakin ezazu zenbatenaz lasterago eta agudokiago garaituko baitzaiste zure buruari eta zure etsaiei, hanbatenaz bihotz handiagorekin besarkatuko tutzula nekheak eta maiteago izanen tutzula.
	Hirurgarren arrazoina da, zeren batzutan gure gogo onek ezpaitioto behatzen bertuteari, ez eta Iainkoaren borondateari, baina gure ongi izanari. Hori komunzki gertatzen da gure erresoluzioneak egiten ditugunean espirituzko eztitasunetan, eta hagitz hersten gaitusten aflikzionetan, eta hetan kausitzen eztugunean bertze aringarririk, gogoz erraiteaz baizen nahi gaistela, eta Iainkoari osoki eman, eta bertutei iarraiki.
	Gaitz hortan ez erorteagatik, zarela espirituzko eztitasun hetan ongi begiratua eta abisatua, zarela ere humil hartuko ditutzun gogo onetan, eta partikularki promezez eta botuez bezanbatean; eta sentitzen duzunean penetan zarela, bira zure gogo onak zure gurutzearen pazienziarekin jasaitera emanak, Iainkoak nahi duen bezala, eta hartan zure loria guziaren ezartera, arbujatzen duzula zein ere nahi den lurreko, bai eta zenbait aldiz zeruko aringarri guzia. Biz zure eskatze eta desiratze bakhoitza, Iainkoaren eskua hala lagun dakizula non gauza kontrako guziak paira ahal detzatzun pazienziazko bertuteari athekharik eta notharik egin gabe, eta non etzakiskon zure Iaunari higoin.

Perfekzioneko bidean 
aitzinatu uste dutenen enganioaz

HOGOI ETA HAMARGARREN 
KAPITULUA

	Etsaia garaitua delarik lehen eta bigarren akometaldian, hirurgarren enganio batez baliatzen da, halako maneraz egiten duela, non orduan berean peleatzen gaitusten eta kalte egiten deraukuten etsaiez ahantsten garela, baigaude perfekzione gradu handien desiratzen eta hainitz gogo hartzen hetara ardietsteko.
	Handik heldu da arduraki zaurtzen garela, eta eztugula axolarik sendatzeaz; eta zeren kontu egiten baitugu hartzen ditugun gogo hetaz, iadanik obratuak balira bezala, hainitz moldez urgillutzen gara.
	Hartarakotz nahi eztugula den gauzarik xipiena, edo den kontrako hitzik arinena pairatu, denbora gero galtzen dugu meditazione luzetan, eta hainitz pena handiren, bai Purgatoriokoen ere Iainkoagatik pairatzeko erresoluzionetan.
	Era zeren behereko parteak ezpaitu hortan sentitzen kontrakotasunik; nola gauza urruna baita, hargatik miserable garenok zinetsarasten diogu gure buruari pena handienak pazienziarekin egiaz eta eginez pairatzen ditustenen graduan berean gaudezila.
	Zuk bada enganio hartarik itzultzekotzat, har ezazu gogo gudukatzeko, eta orduan berean guduka zazu gerla egiazki eta hurbilletik egiten derautzuten etsaien kontra; zeren bide hartaz ageriko zaitzu, ea zure gogo hartuak egiazkoak diren ala falso, bortitz ala flako, eta helduko zara bertutera eta perfekzionera bide zabalaz eta errealaz.
	Ordea ezterautzut konseillu emaiten gudu hartzeaz penatzen ohi etzaitusten etsaien kontra, lekhat aitzinetik ikusten duzunean segur-iduri batez noizpaiteren buruan akometa ahal zaitzaketela; zeren ordukotz ongi preparatua eta aski bortitz kausi zaitezintzat, zilhegi zara gudukatzeko gogoa aitzinetik hartzera.
	Halarik ere eztadukazula zure gogo hartuak direla obrak, zenbait denboraz bertuteen lanean hariketu bazina ere behar diren bideez hekin ardietsteko; aitzitik zaude hortan humil, zarela zure buruaren eta zure flakotasunaren beldur, eta Iainkoa baitan fidaturik laster egizu maiz harengana, othoitz egiten diozula zure bortitzteaz eta begiratzeaz perilletarik eta beregainki den burupe xipienetik eta zure buruazko fidanzatik.
	Zeren kasu hortan ezin garai diteskeielarik Iainkoak batzutan utsten derauskigun eskas eta makur xume batzu gure beheititasunaren guri ezagutarazitzeko, eta zenbait egin dugun ongiren begiratzeko; guziarekin ere zilhegi gara perfekzioneko gradu goragora heltzeko gogo hartzera.

Demonioak egiten duen arteaz 
eta guduaz bertutera daraman 
bidearen guri uts arazitzeko

HOGOI ETA HAMEKAGARREN 
KAPITULUA

	Lehen ere erakuzi dudan laugarren artea, zeinaz Espiritu gaixtoak akometatzen baigaitu dakusanean xuxen gabiltzala bertutearen bidean, dira hainitz desir onak gure baitan pitzten dituenak gure gibelatzeko bertuteari iarraikitzerik, eta biziotan eror arazitzeko.
	Norbaitek, eritu denean, bethi pazienzia geiagorokin pairatzen badu bere eritasuna, etsai artez hark ikusirik eriak hala pairatuz ardietsiko ahal duela pazienziako ohitza, begien aitzinean emaiten diotza egin ahal letzakeien hainitz obra onak bertze erremanguan baliz, eta egin ahala egiten du hari zinets arazitzeko, ezen sendo baliz, Iainkoa hobeki serbitza lezakeiela, eta probetxu geiago egin liroela beretzat eta bertzeentzat ere.
	Eta halako desirak eria baitan pitztu dituenean, aphurka hala handitzen tu, non fastikatzen baita zeren hek ezin obra detzakeien, nahi lukeien bezala. Eta zenbatenaz desir hek handitzenago eta bortitztenago baitire, hanbatenaz fastikoa emendatzenago da haren baitan. Eta handik hura gero baratxe eta artezki darama bere eritasunaz despazienziatzera, ez zeren eri den, bainan zeren eritzeak hura trabatzen duen zerbait hobeagogatik handiro desiratzen zituen obren egitetik.
	Horraraino hura ekharri duenean, artezia beraz borratzen du haren espiritutik Iainkoaren serbitzatzeko eta obra onen egiteko gogoa, hura utsten duela bere gaitzetik libratua izaiteko desir hutsean.
	Eta ikusirik eztela libratzen bere nahiaren arauera, halako moldez nahasten da non osoki despazienziatzen baita. Eta hala ustegabean eramaiten da zerraion bertutetik kontrako biziora.
	Zure begiratzeko enganio hartarik, eta hari buru egiteko bidea da, zenbait inkontru penagarritan kausitzen zarenean, begira zaitezila leku emaitetik nahiz diren gauza onezko desirei; zeinek, zuk ordu hartan berean hek ezin eginez, mirets baizen asalda ahal baitziniatzakete.
	Eta zinetsi behar duzu humiltasun, pazienzia eta erresijnazione suerte guziarekin zure desirak eliteskeiela ethor uste zenduen burura, zarenaz gerostik dadukazun baino hagitz uliago eta mudakorrago.
	Edo egizu kontu Iainkoak bere iujeamendu estalien arauera, edo zure eskasakgatik eztuela nahi obra on hura egin dezazun, bai ordea beheiti eta humil zaitezin haren borondate sainduaten, esku eztiaten eta botheretsuaren azpian.
	Halaber zure debozione kostumatuak ezin egin badetzazu nahi zendukeien bezala, eta beregainki Aldareko Sakramendu Saindua ezin har badezakezu, edo zure Aita espiritualak bertzela iujeaturik, edo zerbait bertzerik dela kausa, etzaitezila nahas, ez eta eraman hetaz duzan desiraz, bainan zure borondate guziaz billusirik, iar zaite Iainkoaren plazeraren arauera, zure baitan erraiten duzula.
	Iainkoaren Probidenziaren begiak ene baitan ikus ezpaleza eskergabetasunik, eta bertze eskasik, enengoke orai Sakramendu saindua hartu gabe: eta halatan ezagutzen dudala ene Iainkoak erakuzten deratutala ene merezigabea, biz laudatua eta benedikatua sekulakotz. Fida naiz, ene Iauna, zure ontasun handia baitan, eztuzula bertzerik nahi, lekhat ene obedienziaz eta gauza guzietan zure gogara egiteko desiraz, ene bihotza ideki diazazudan, eta zure borondate guziei iarraikitera prepara dezadan baizen, zuk, hartan espiritualki sartzen zarela, hura konsola eta bortiz dezazun amoreagatik hura zureganik eraman nahi duten etsaien kontra. Guzia egin bedi zure begien aitzinean ongi den bezala. Ene Kreatzaillea eta Salbatzaillea, biz zure borondatea orai eta, sekulakotz ene ianharia eta sostengu gustia. Grazia baten xoilki, o ene amudioaren xede maitea, eske nagotzu, ene arima itsusi zaiskitzun gauza guzietarik garbiturik eta libratutik, dagoen bethiere bertute sainduen aphareilluaz preparatua ethorriko zaren orduko, eta nitaz egin nahiko ditutzun guzietara.
	Horrela hari bazare, segurtzat idukhazu, ezin konplituko duzun nahiz den ongi egiteko desiran, heldu bada ere zureganik, edo demonioak hura gogoratzen baderautzu zure nahasteko eta errebelatzeko bertutearen bidetik, heldu bada ere Iainkoaganik frogatzeagatik ea ongi iarria zarenz haren borondatearen obeditzen, bethi izanen duzula okasione zure Iainkoari aski egiteko gogorago zaion maneraz. Eta hortan datza egiazko debozionea eta Iainkoak gureganik nahi duen serbitzua.
	Abisatzen zaitut oraino, nondik nahi den heldu zaiskitzun aflikzionetan ez despazientzeagatik, nahi duzunean usatu sori diren eta Iainkoaren serbitzariek kostumatu ditusten moienez, etzaitezila hetaz balia zure penetarik libratua izaiteko tinkhegiko desirarekin, bainan hetaz serbitza zaitezila, zeren Iainkoak hala nahi duen; ezen eztakigu ea Iainkoaren maiestateak plazer gaituenz bide hartaz libratu.
	Bertzela egiten baduzu eroriko zare hainitz gaitzetan, zeren errrazki despazienziatuko zare gauza eztoanean zure tinkhezko desiraren eredura; edo zure aflikzioneak pairatzen baditutzu, zure pazienzia hainitz eskasez nahasia izanen da, ezta osoki Iainkoaren gogara izanen, eta guti mereziko du.
	Finean agertu nahi derautzut gure buruaganako amorioaren arte bat, zeinak kostuma baitu zenbait gertanzetan gure eskasen estaltzeko eta eskusatzeko.
	Exenplutzat, baldin pazienzia gutitako eririk bada, bere pazienzia gabea estaltzen du zenbait zeloren eta on-iduriren belaren azpian, erraiten duela bere grina egiazki eztela despazienzia zeren eritasunaz penatzen den, bainan hura dela arrazoinezko desplazer bat, zeren berak eritu baitu bere burua, edo zeren haren aldean direnei karga eta kalte emaiten baiteraue, egiten dioten serbitzuaz edo zenbait bertze konsiderazionez.
	Hala handi-nahia bere baitan nahasten denean zeren desiratzen zuen kargua eta gradua eztuen ardietsi, eztu hori emaiten bere superbiotasunaren eta banaloriaren, baina bertze okasioneen gainean, zeinetaz ezagun eta ageri baita eztuela konturik egiten bertze gaitz zaiskon okasionetan. Manera berean eriak ansia guti du, zeinengatik erraiten baitzuen damu handi zuela zeren nekhatzen ziren haren serbitzatzeaz, hek berek nekhe eta kalte bera iasaiten badute eta norbait bertzeren eritasunean.
	Seinale aski ageria da halakoek egiten duten arrankuraren erroa eztela sortzen ez bertzeakgatikako, ez bertze gauzezko konsiderazionetarik, bere nahien kontrako gauzez hartzen duten hastiotasunetik baizen.
	Zu beraz huts hartan eta bertzetan eror etzaitezintzat, paira tzatzu emeki, erran derautzudan bezala, nondik ere nahi ethor dakiskitzun aflikzioneak eta penak.

Lehen ere aiphatu dugun 
azken akometaldiaz, eta enganioaz, 
zeinetaz demonioa enseiatzen baita 
hala egitera, non ardietsi ditugun 
bertuteek eman diazaguten 
okasione gure galtzeko

HOGOI ETA HAMABIGARREN 
KAPITULUA

	Suge artez eta gaizki egin-nahi hura eztago gu bere enganioez tentatu gabe ardietsi ditugun bertutetan ere; arren hetarik har dezaguntzat okasione gure galtzeko, noiz ere edo hetan edo gure burua baitan lakhetuz goraegi ikhaiten eta eramaiten baikara gero urgillukeriazko eta banaloriazko bizioan erorteko.
	Beraz peril hartarik itzultekotzat, hari zaite bethi guduan, eta zaude kanpatua bezala landa ordoki eta seguratu batetan, erran nahi da, itxekhozu ezagutza egiazko eta humil bati ezen zeroni zure buruz etzarela deus ere, eztakizula deus, deusik eztaidikezula, eta eztela zure baitan miseriarik eta eskasik baizen, eta eztuzula merezi sekulako dannazioneaz bertzerik.
	Zaude finko eta ezin higituzko egia horien pesuinetan, eta ethor dakidikezun nahiz den gogoramenduk edo gauzak etzaitzala sekulan handik den gutiena eraman, segurtzat dadukazula ezen guziak zure etsaiak direla, zeinek (hekin eskuetan sartzen bazara) herioa ekharriko baiterautzute, edo gutienaz utsiko baitzaituste perilloski zaurturik.
	Agudo zaitezintzat zure ezdeustasunazko egiazko ezagutzaren kanpo zabal hortan lasterka ioaitera, balia zaite erregla hunez.
	Zenbat ere aldiz iarten baitzare zure buruaren eta zure obren konsideratzen, beha zazu, bethiere zer zaren zure buruz, eta ez zer duzun Iainkoaganik, edo zer zaren haren graziaz, eta gero estima zazu halakoa zarela, nolakoa ikusten baituzu zarela zutaz denaz bezanbat.
	Konsideratzen baduzu munduan zinen baino leheneko denbora, ikusiko duzu ioan den egundainotasun luze eta zabal hartan, etzarela izan ezdeus huts bat baizen, eta eztuzula egin eta ezin egin duzula ere deusik duzun izaitearen zuri izan arazitzeko.
	Gero oraiko denboran, non izaitea baituzu Iainkoaren ontasun hutsez hari berea utsten badiozu (zein baita ardurako gobernu hura, zeintaz puntu oroz gidatzen baitzaitu eta begiratzen) zer zare oraino zure buruz ezdeus hutsa baizen? Ezen ezta dudarik berehala bihur zindeskeiela zure leheneko ezdeus hartara, zeintarik haren esku guziz botheretsuak athera baitzaitu, uts bazinitza amen batez xoilki, zenbat ere xipi eta labur ahal baitaiteke.
	Bada ageri aski da naturalezazko lehen izaite hartan, zutaz denari behatzen badiozu, eztuzula arrazoinik zure buruaren prezatzeko, ez eta nahi izaiteko bertzeek preza zaitzaten.
	Graziazko ongi-izaiteaz, eta obra onik egiteko denboraz bezanbatean, zure naturaleza Iainkoaren laguntza gabe balego, zer merezi luke eta berak zer leidike onik?
	Bertze alde, konsideratzen baduzu zenbat bekhatu egin duzun, eta are zenbat eginen zenduen, Iainkoak itxeki ezpalerautzu bere esku urrikalsuaz, bata bertzearekin kondatzen baditutzu, ez xoilki zure egunak eta urtheak, bainan oraino zure akzione eta ohitza gaixtoak (zeren bizio batek bertzea beregana deitzen du eta erakhartzen) kausituko duzu zure gaizki eginak helduko zirela konturik hurren eztuen punturaino, eta Ifernuko bertze Luzifer bat eginen zinela.
	Hargatik zure burua egunetik egunera estimatu behar duzu bekharoreago, nahi ezpadiozu Iainkoaren ontasunari zor zaion loria ebatsi eta nahi badiozu bethi itxeki.
	Eta orhoit zaite zutaz eginen duzun iujeamenetuaren permatzeaz zinezko iustutasun batez, zeren bertzela gaizki ahal lioakezu.
	Ezen zure gaixtarasuna hobeki ezagutzen duzularik bere itsutasunaz zerbait delako uste duen bertzeak baino; guziarekin ere hainitz galtzen duzu, eta hura baino hobenduriago egiten zara zure borondatearen obrez, nahi baduzu gizonek halazoa zadutzaten bere artean, nolakoa baitakizu etzarela.
	Beraz nahi baduzu zure gaixtakeriaz eta aphurtasunaz duzun ezagutzak urrun igor detzan zure etsaiak, eta egin zaitzan Iainkoaren gogarako, ez xoilki zeronek zure burua mesprezatu behar duzu, aitortzen duzula eztuzula bat ere merezi onik, aitzitik gaitz suerte guziak merezi tutzula, bainan oraino atsegin hartu behar duzu ikusteaz bertzeek mesprezatzen zaitustela, higoindu behar zaiskitzu ohorezko graduak, oneritsi behar tutzu atsekabeak, eta okasioneak dakharkenean iarri behar zara zer ere bertzei higointzen baitzaie, haren egiten.
	Eta halakoen iujeamenduaz eztuzu zer konturik egin, zure lan saindu hura ez utsteagatik, kondizionerekin ordea gauza hek eginen tutzula zure humiltzeko eta zure buruari lan emaiteko, eta ez burupe espirituzko eta superbiotasun gorde batez, ezina dela kausa batzutan zenbait bertze aitzakia onen iduriz bertzeren iujeamenduaz egiten baitugu kontu guti edo ez bat ere.
	Eta suertez, prestu bezala onetsten eta laudatzen bazaituste bertzeek, Iainkoak eman derautzun zerbait on dengatik, zaude ongi bildurik zure baitan, etzaitezila higi orai erran derauskitzudan egiaren eta iustutasunaren zimenduetarik: bainan itzul zaite berehala zure Iainkoagana, zure bihotz guziaz erraiten diozula.
	Eztakidala sekulan gerta, Iauna, nik zuri zure lotiaren ebastea, eta zure graziatik heldu den gauzarik egitea ene: Tibi laus, honor, & gloria, & mihi confusio: zuri laudorioa, ohorea eta loria, niri ahalkhadura.
	Eta gero gogoz itzulten zarela laudatzen zaituenagana, errazu hunela zure baitan: Nondik daduka horrek ni ona [...]; ikusirik eztela egiazki on denik ene Iainkoa xoilki eta haren obrak baizen? Zeren horrela eginez, eta zure Iaunari berea bihurtzen diozula, zure etsaiak urrun ioanen zaiskitzu, eta preparatuko zara dohain eta fabare handiagorik Iainkoaganik hartzera.
	Eta zure obra onen orhoitzapenak ezarten zaituenean banaloriatzeko perillean, berehala hei behatzen derauezula, ez zureganik, baina Iainkoaganik heldu diren gauzei bezala, hekin minzo bazine bezala, erran dezakezu zure bihotzean: Ene obrak eztakit nola agertu zareten eta nola hasi zareten ene gogoan izaitearen izaiten; ezen enaiz ni zuen ithurburua, baina Iainkoak bere ontasunaz eta graziaz kreatu, hazi eta begiratu zaituste: Beraz hura xoilki ezagutu nahi dut zuen egiazko eta beregaineko izaitemailletzat, hari nahi diotzat eskerrak bihurtu, hari nahi diot den laudorio eta loria guzia eman.
	Konsidera zazu gero egundaino egin ditutzun obra guziak ez xoilki guti izan direla Iainkoak eman derautzun hekin ezagutzeko eta obratzeko argiaren eta graziaren arauerakoak, bainan bertzenaz ere hagitz izan direla eskasak eta urrunegiak, hekin egitean ekharri behar zenduen intenzione garbi, gogo bero, erne eta agudo hartarik.
	Hargatik ongi miratzen baditutzu lehen ahalkhatu behar zara hetaz, ezen ez banaloriozki boztu, zeren sobera egia baizen ezta, Iainkoaganik izaiten ditugun graziak, garbiak eta konpliak direlarik, lizuntzen direla gure eskasez, obretan emaiten ditugunean.
	Geiago ematzu zure akzioneak Sainduen eta Iainkoaren bertze serbitzarien aldean, eta handik klarki ezagutuko duzu zureak eta are hoberenak eta handienak xoil prezio eta balio gutitakoak direla hekin obrekin konparaturik.
	Gero konparatzen baditutzu IESU KRISTOK bere bizitze misteriosan eta ardurako Gurutzean zuregatik egin dituen akzionekin, eta konsideratzen baditutzu bere baitan xoilki, Iainkozko presunara behatu gabe, eta zein amudio garbiz egin dituen, ongi ezagutuko duzu zure obra on guziak eztirela egiaki ezdeus huts bat baizen.
	Finean gogoa alxatzen baduzu Iainkotasunera eta Iainkoaren guziz gaineko Maiestateagana eta konsideratzen baduzu haek merezi duen serbitzua, ageriz ikusiko duzu zure obra guzietarik etzaitzula azkenean heldu beldur handi izaiteko sujetik baizen, eta ez zertaz banaloria. Hargatik nola ere nahi den zure obra guzietan, zenbat ere saindu baitira bihotz osoz erran behar diozu zure Iaunari, Deus propitius esto mihi peccatrici: Ene Iainkoa urrikal bekizu ene arima bekhatoreza.
	Abisatzen zaitut oraino Iainkoak egin derauskitzun dohainen eta faboreen ez errazki erakusteaz, zeren hori bethi kasik higoin zaio zure Iaunari, berak erraitera noatzun dotrinaz irakhasi deraukun bezala.
	Egun batez agertu zitzaion bere debotetarik bati haur xume eta kreatura huts baten iduriaren azpian: Andre prestu hark bere sinpletasunean hura amolsuki enkargatu zuen bere Abe Mariaren erraiteaz; eta berehala hasi zen erraiten, Ave Maria gratia plena, Dominus tecum: Benedicta tu in mulieribus. Hori erranik gelditu zen, zeren berak ezpaitzuen bere burua laudatu nahi bertze ondoko hitzez. Andreak othoitz egiten zioela gainerakoaren erraiteaz, haur maite hura ioan zen bere serbitzariaren begietarik, hura utsten zuela konsolaturik, eta bere exenpluaz irakhasi zioen dotrinaz betherik.
	Ikhazazu zuk ere, ene alaba, zure buruaren beheititzen, eta zaren bezala ezdeustzat ezagutzen gauza guzietan.
	Hau da bertze bertute guzien zimendua. Iainkoak, ginen baino lehen, ezdeusetarik athera gaitu, eta orai non munduan baigaude harentzat, nahi du espiritualtasuneko lan eta obra guzia zimendatu eta permatu ezagutza hunen gainean, geurok gure buruz ezdeus garela. Eta zenbatenaz barrenago sartuko baigare gure ezdeusean, hanbatenaz goititurenago da espiritualtasuneko iauregia eta gure miseriezko lurra beheiti zilhatuko dugun arauera, Iainkozko Egille nausi hark hartan ezarrikotu ezin inharrotsizko harriak bere lanaren konplitzeko. Eztezazula zinets, ene alaba, zure baitan behar den bezain barrena beheiti zaiteskeiela; aitzitik zutaz egizu kontu hura, kreaturetan kausi ahal baledi neurrigabeki hondogabeko gauzarik, halakoa behar lizatekeiela zure beheratasuna.
	Ezagutza hari ongi iarraikiz nahiz diren ontasun suerte guzien iabeak gare hura gabe aphur bat ezdeusagoak gara ezdeusa baino, saindu guzien obrak egin bagenetza eta bethi Iainkoa baitan hondaturik baginundez ere.
	O sori onezko ezagutza lurrean doatsu eta zeruan loriatsu egiten gaitutzuna! O argia ilhunbetarik ilkhiten zarenean arimak argitzen eta distia arazitzen ditutzuna! O harri preziatu ez ezagutua gure ongarrietan distiatzen duzuna! O ezdeusa ongi ezagutua zarenean gauza guzien nausi egiten gaitutzuna.
	Enindeke sekulan satia gauza hunez minzatzeaz. Nahi baduzu Iainkoa laudatu, akusa zaite zeroni, eta duzun desira bertzeek ere akusa zaitzaten. Humil zaite guziekin eta geien azpian, nahi badiozu loria handi eman zure baitan, eta zuk ere haren baitan nahi baduzu loria izan, Desirik baduzu haren kausitzeko, etzaitezila alxa, zeren ioanen zaitzu ihesi beheiti zaite, eta ahal bezanbat beheiti, eta ethorriko da zure kausitzera eta besarkatzera. Eta hanbatenaz mindurikiago hartuko zaitu eta berekin hersiko amorioz, zenbatenaz humildurenago baitzara zure begietan, eta atseginago izanen baituzu egoiteaz bertzeek mesprezaturik eta gauza higoingarria bezala egoitsirik.
	Eta egizu hala, non estima dezazun eztuzula bat ere merezi, zuregatik eta zurekin bat egin ledintzat bidegabeztatu izan den Iainko hark berak egiten derautzun halako dohaina eta grazia, eta eztezazula falta hari maiz hargatik esker emaitera eta zinetstera obligatua zarela hala egiteko okasionerik eman derautzutenen, eta oinetan zapatu zaitustenen, edo zuk gogo gutirekin eta damurekin pairatzen duzula zinetstenago dutenen aldera: eta hala baliz ere eztuzu hargatik horrez iduririk egin behar kanpotik.
	Baldin sobera egiak diren konsiderazione hek hala direlarik, demonioaren arteziak, gure iakingabeak eta inklinazione gaixtoak garaia baleramate gure baitan, hala non bertzeak baino gorago ikhaiteko gogoetak elirateskeien geldi gure nahastetik eta gure bihotzetan finkatzetik, hortan berean ordu da humil gaitezin gure begien aitzinean hanbatenaz barrenago, zenbatenaz ikustenago baitu experienziaz probetxu guti egin dugula espirituaren bidean, eta gure buruaren bide bezalako ezagutzan, halaz eta ezin libra gaiteskeienaz gerostik gure banaloriazko burupetasunetik erro hartzen duten nahasgarri hetarik. Bide hartaz pozoinetik eztia eta zaurietarik osasuna erautsiko eta atherako dugu.

Abisu batzu 
pasione biziotsuei garaitzeko, 
eta bertute berririk ardietsteko

HOGOI ETA HAMAHIRURGARREN 
KAPITULUA

	Ainitz gauza erran derautzudalarik zure buruaren garaitzeko eta bertuteez aphareillatzeko itxeki behat diozun maneraren gainean, badut oraino zertaz abisa zaitzadan.
	Lehenbizirik, desira duzunean bertuteen ardietsteko, begira zaite sekulan buruan hartzetik iarraiki behar zaistela Eserziza espiritual hei, zeinek kasuz (erraiten den bezala) berezi baitituste asteko egunak bata bertute batentzat bertzea bertzearentzat.
	Bainan guduaren eta eserzizaren ordena biz gerla egitea bethi dainatzen zaitusten pasionei eta zure aphareillu egitea hekin kontrako bertuteez ahalik perfekiena.
	Zeren bertute hek ardiesten ditutzula, bertze guziak ere obra gutiz ardietsiko tutzu errazkiago eta lasterago behin ere saltatzen eztiren okasionetan; ikusirik bertuteek bethi elkharri datxetela bata bertzearekin gatheturik, eta nork ere bat perfeki baitaduka bertze guziak dituela bere bihotzean sartzeko prestak.
	Bigarrenean, eztezazula sekulan bertuteen ardietsteko denbora epha, ez egunak ez asteak, ez eta urtheak, bainan orai berean sortu eta soldadu berri iarri bazine bezala, guduka zazu bethi, eta zure bidea xuxen ezazu hekin perfekzioneko puntu gorenera.
	Etzaitezila geldi amen batez ere, zeren bertuteen eta perfekzionearen bidean gelditzea ezta hats eta indar hartzea, bainan gibela ioaitea da eta lehen bainoago sakatzea.
	Gelditzea erraiten dudanean, aditzen dut, nihork bertutea konplituki ardietsi duelako zinetste hartzea, eta batzutan kontu guti egitea berriz ere bertutetaratzen gaitusten okasioneez, eta eskas aphurrez.
	Hargatik den guzia egizu arthatsuki, beroki eta agudoki, bertuteen ardietsteko okasionerik xipiena gal dezazun beldurrez.
	Oneritzkitzu bada bertuteratzen zaitusten okasione guziak, eta geiago are garaitzea gaitz direnak, iakinik gaitz diren gauzei garaitzeko egiten diren akzioneek lasterago egiten tustela ohitza onak, eta erro barrenagoak emaiten deraustela. Onetskitzu hala egiteko okasioneak ekhartzen derauskitzutenak. Xoilki ihes egin behar duzu urratz handiz, lasterka, eta zure antze guziaz haragizko tentazionetara eraman zinitzaketenetarik.
	Hirurgarrenean, zarela zuhur eta iakina gorputzari kalte ekhar ahal liozoketen bertutetan, nolakoak baitira haren mortifikatzea diziflinez, zilizioez, barurez, beillez, meditazioneez eta bertze halako gauzez; zeren bertute hek ardietsi behar dire aphurka, eta zein bere graduz eta neurriz, gero erranen dugun bezala.
	Bertze bertute osoki barrenekoez bezanbatean, nola Iainkoa maite izaitea, mundua mesprezatzea, zure begietan xipi iartea, zure pasione biziosak eta bekhatua gaitzetstea, pazient eta eme izaitea, guziak oneritstea, bidegabestatzen zaitustenei ongi egitea, eta bertze halakoak, eztire aphurka ardietsi behar, eta hekin perfekzionera ezta ikhan behar graduz gradu, bainan enseia zaite hetarik bakhoitzaren gainean dela gogoz, dela obraz eginen duzun guziaren ahalik perfekiena egitera.
	Laugarrenean, zure gogo, desir eta bihotz guziak eztagieia bertze gogoetarik, eztezala bertze desirik eta nahirik har, nola peleatzen duzun pasioneari garaituko zaiskon, eta haren kontrako bertutea ardietsiko duzun baizen. Biz hori zuretzat mundu guzia, zerua eta lurra, zure tresor eta xede guzia biz Iainkoaren gogarako izaitea.
	Iaten baduzu edo barurtzen bazare, lanean hari bazara, edo geldirik bazaude, iratzarririk bazabiltza edo lo bazauntza, etxean bazare edo kanpoan, debozioneari edo eskuko obrei lotzen bazaiste, egitzu gauza hek guziak pasione gaixto haren garaitzeko eta plauntzeko, eta haren kontrako bertutearen ardietseko.
	Bortzgarrenean, zarela alde guzietarik lurreko plazeren eta ontasunen etsai; zeren manera hartaz bizioek etzaituste akometatuko flakoki baizen, ikusirik guziek eztutela errorik plazera baizen. Hargatik hura pikatzen baderauegu gure burua gaitzetsiz, hekin indar guzia galduaz doa.
	Ordea bataz nahi baduzu gerla egin zenbait bizioren eta zenbait plazer partikularen kontra, eta bertzeaz zenbait bertze lurreko plazeretan sartu, hoben mortalik eztelarik, arinik baizen, halarik ere bethi gerla izanen da garratz, sarraskizko eta hagitz dudazko, eta biktoria bakhan. Hargatik Iainkozko hitz hauk bethiere gogoan idukiko tutzu.
	Qui amat animam suam perdet eam; & qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. 10. 12. Erran nahi da:
	Nork ere maite baitu bere arima, hura galduko du, eta nork ere gaitzetsten baitu bere arima mundu hunetan, hura begiratzen du sekulako bizitzeko. Iondone Ioanisen hamabigarren Kapituluan.
	Fratres, debitores sumus, non carni ut secundum carnem viuamus: si enim secundum carnem vixeritis, moriemini, si autem spiritu facta carnis mortificaueritis, viuetis. Rom. 8.
	Ene anaiak, ez gare haragiaren zordun, haragiaren arauera bizitzeko, zeren bizi bazarete haragiaren arauera, hillen zarete: ordea espirituaz mortifikatzen baditutzue haragiaren obrak, biziko zarete. Erromakoak ganako. 8.
	Seigarrenean, abisatzen zaitut on eta naski premia lizatekeiela, lehen egin zenezala behar bidezko Konfesione jeneral bat, geiago zure seguratzeaganik zure Iaunaren grazian zarela, zeinaganik behar baitugu geroko grazia eta biktoria guzien esperanza.

Baratxeka ardietsi behar direla 
bertuteak, hei graduz gradu iarraikiz, 
eta lehenik bati, gero bertzeari lotuz

HOGOI ETA HAMALAUGARREN 
KAPITULUA

	Perfekzioneko bururik gorenera heltzeko gogo duen IESUSEN egiazko soldaduak mugarririk eman behar eztioelarik bere aitzinamenduari; guziarekin ere zuhurtasun iakin batez bridatu behar dira espirituzko beroaldi batzu, zeinek, nihork berokiegi hek besarkatzen dituenean, guziz ere lehen hastean, saltatzen baitute gero, eta lasterkatzearen erdian utsten baigaituste. Hargatik erran dudanaz lekhora, gure kanpoko lan espiritualen neurriz hartzeaz bezanbatean, iakin behar da oraino, barreneko bertuteak ardietsi behar direla, zein bere graduez: ezen horrela gutia egiten da hainitz eta iraute luzetako. Hargatik (exenplutzat) eztugu komunzki kostuma hartu behar kontrako gauzetan allegeratzeko eta hekin desiratzeko, non lehenik ez garen iragan pazienziazko bertutearen gradu beherenetarik.
	Ezterautzut konseillu emaiten osoki lot zakisten bertute guziei, ez eta hainitzi bata bertzearekin, baina behin bati, gero bertzei: zeren hala ohitza bertutetsua aisekiago eta tinkhetzago landatzen da ariman, iakinik bertute bati ardura iarraikiz, memorioa okasione guzietan hartara lasterago eramaiten dela, adimendua bethiere antzatzenago dela haren ardietsteko bide berririk asmatzeko, eta borondatea harengana errazkiago eta gogo geiagorekin lixturtzen dela: zein baita arimako hirur ahal hek elegitena, hainitz bertuteri balerraiste.
	Eta bertute xoil baten ardietsteko egiten diren akzioneak, bere artean bata bertzea bezalakoak izanez, molde bereko hariketa hartaz egiten dira gutiago penagarri, zeren batak erakhartzen du bertze bere bezalako bat, eta hari heltzen zaio, eta bere bezalakotasun hartaz seinale guziago finkatzen dute gure baitan, ikusirik gure bihotzean aurkhitzen dutela prestikako leku bat preparatua berriro egiten diren aktuen hartzera, hek bezalakoei lehen ere leku egin derauen bezala.
	Arrazoin hek hanbatenaz indar geiago dute, zenbatenaz segur baita nor ere ongi hari baita bertute batean, bidea ikhasten duela bertzean ere haritzeko: eta horrela bat handitzen denean bertze guziak harekin batean emendatzen dira eta handitzen bere artean duten ezin apartatuzko iuntaduraz, nola Iainkozko argi beretik ilkhiten diren arraioak baitira.

Bertuteen ardietsteko bideez,
eta nola hetaz serbitzatu behar garen, 
bati xoilki noizpaiteraino lotzeko eta iarraikiteko

HOGOI ETA HAMABORTZGARREN 
KAPITULUA

	Bertuteen ardietstekotzat, orai erran dugunaz kanpoan bihotz handi eta sendo bat behar dugu, eta borondate ez flako eta nagitu, baina deliberatu eta bortitz bat, zinetste fermu batekin hainitz kontrako gauza garratzen artean iragan behar garela.
	Hortaz lekhora, inklinazione eta afekzione partikular bat behar da, eta hura ardietsiko ahal dugu maiz konsideratuz, zein eder zaiskon Iainkoari bertuteak, zein noble eta exzellent diren bere baitan, zein probetxugarri eta premiazko diren guretzat, perfekzione guziak bere hastea eta fina hetatik hartzen duenaz gerostik.
	Goiz guziez hartu behar dira tinkhezko erresoluzioneak hekin obratzeko egun hartan segur-iduriz gertatuko diren gauzen arauera, eta egunak diraueino hainitz aldiz examinatu behar gare ikusteagatik ea konplitu ditugunz edo ez, berriz gero pitzten ditugula bizikiago. Eta hori guzia beregainki orduan eskuetan obratzeko dugun bertutearen gainean.
	Halaber Sainduen exenpluak, gure orazioneak eta hariketa hunetan hain premia handizko diren IESUSEN bizitzearen eta Pasionearen gaineko meditazioneak xuxen du behar tugu orduan lotuko gaiskon bertute artara.
	Gauza bera egin bedi okasione guzietan, bata bertzea bezalakoak eztirelarik, geroago erakusiko dugun arauaz.
	Enseia gaitezin hala kostumatzera bertuteen barreneko eta kanpoko aktuetan, non noizpait egin detzagun halako prestiktasunarekin eta agudeziarekin, nolakoarekin lehen egiten baiginituen gure inklinazione naturalen eredurako akzioneak: eta zenbatenaz izanenago baitira hekin kontrakoak (bertze lekutan erran dugun bezala) hanbatenaz lasterago ohitza bertutetsua sararaziko dute gure bihotzean.
	Eskiritura sainduan dauntzan erran sakratuek, hitzez edo ezpere gogoz bide bezala erabillirik, indar miragarria dute guri heltzeko lan saindu hunetan. Halakotz hetarik hainitz bildu behar dugu, orduan iarraikiko gaiskon bertutearen gainean prestik, eta erran behar ditugu egun hartan, eta guzien gainetik haren kontrako pasionea alxatzen denean: hala (exenplutzat) pazienziari lotzen bagaisko, erran detzakegu hemen emaiten ditugun hitzak edo bertze hek bezalakoak.
	Filij, patienter sustinete iram quae superuenit. Bar. 4. Ene haurrak, paira zazue emeki gertatu den kolera.
	Patientia pauperum non peribit in finem. Psal. 9. Paubreen pairua ezta galduko sekulakotz.
	Melior est patiens viro forti, & qui dominatur animo suo expugnatore vrbium. Prou. 16. Pairatzen duen gizona hobea da bortitza baino; eta bere buruari iauntzen zaiona balentago da hiriak borxatzen dituena baino.
	In patientia vestra possidebitis animas vestras. Luc. 21. Zuen pairuaz izanen zarete zuen arimen iabeak.
	Per patientiam curramus ad propositum nobis certamen. Hebr. 12. Pazienziaz dagigun laster erakusten zaikun gudura.
	Manera berean hartarakotzat erranen ahal tugu hemen diren orazione xumeak, edo bertze horrelakoak.
	Ene Iainkoa, noiz ene bihotza izanen da pazienziazko arrondelaz armatua?
	Noiz ene Iaunari atsegin egiteagatik den trabaillu guzia pairatuko dut bihotz emez?
	Enaiz bada sekulan, o ene arimaren bizitze bakhoitza! zure loriatan biziko milla eta milla hersturen artean?
	O pena maiteak enegatik pairatu duen neure IESUS iauna bezalako egiten nautenak!
	Ene doatsua, tribulazionetako suaren erdian erre banendi pena handiagorik pairatzeko desiraz!
	Serbitzatuko gara Orazione xume horietaz, eta debozioneko espiritua irakhasiko derauskigunez bertutetan aitzinatuko garen arauera.
	Orazione xume hek deitzen dira aurtikhizkoak zeren zerura aurtikhitzen diren dardo eta tragaza bezalakoak baitira, eta indar handia baitute gure atzartzeko bertutera, eta Iainkoaren bihotzeraino iragaiteko, alxatzen badire bi gauzaz bi hegalez bezala.
	Bata da egiazko ezagutza nolako atsegin hartzen duen Iainkoak gure haritzeaz bertutetan.
	Bigarrena da, hekin ardietsteko desir egiazko eta bero bat, hutsik haren Iainkozko Maiestateari plazer egiteagatik.

Bertutearen hariketan ibilli behar 
dela artha ardurako batekin

HOGOI ETA HAMASEIGARREN 
KAPITULUA

	Bertuteen ardietsteko kontuzkoago eta premiazkoago diren gauzen artean, lehen irakhatsi ditugunez lekhora, behar da, hartzen dugun xedera heltzekotzat, ardura gaitezin bethi aitzinago ioaitera, bertzela trikatzea bera da gibela ioaitea.
	Zeren gelditzen garenean bertutezko akzionerik egitetik, bada eta ezpada gure guthizia sensualaren eta kanpotik eragiten deraukuten bertze gauzen lixturtasun borxagarri batez iaiotzen dira gure baitan hainitz pasione desordenatu, zeinek hiltzen edo ezpere gutitzen baitituste bertuteak, bertze alde dela gabeturik gaudezila aitzinago ioanez Iainkoaganik ardietsi ahal ginituen hainitz graziaz eta dohainez.
	Horrelatan bide espirituala, eta bideazkoak lehiorrez egiten duen bidea bertze eta bertze dira, ezen lehiorrez doanak, trikatuagatik eztu deus galtzen egin duen bidetik, bide espiritualaz dabillanak galtzen duen bezala.
	Geiago, munduko bideazkoaren unhea geiagotzen da ardura ibilliz eta gorputzari eraginez; ordea espirituaren bidean zenbatenaz aitzinago baitoa nihor, hanbatenaz indar eta bihotz handiago izaiten du.
	Zeren behereko partea muthiriki iarriz bidea gaitz eta malkhor egiten zuena, geiagotik geiagora flakatzen da bertuteari iarraikiz; eta gaineko partea, zeinetan baitago bertutea, geiago finkatzen eta bortitztenago da.
	Hargatik onean aitzinatzen dela nihork sentitzen duen pena gutitzen da, eta pena berarekin Iainkoaren bertutez balsatzen den atsegin gorde iakin bat egiten da oren oroz handiago. Manera hartaz bethi aisekiago eta plazerakin bertutetik bertutera bide eginez, azkenean mendi gainera heltzen gara, non arima perfekzionaturik hari baita gero higoindurarik gale, aitzitik plazer eta bozkario handirekin, bere pasione desordenatuak garaituz eta heziz gero, eta gauza kreatu guzien, bai bere buruaren gainean iarririk dagoela, doatsuki bizi da Gorenaren bihotzean eta gozoki bere lanean hari dela, haren baitan hartzen du bere pausua.

Bertuteen eserzizan 
arduratu behar garenaz gero, 
eztugula ihes egin behar 
hekin ardietsteko 
presentatzen diren okasionetarik

HOGOI ETA HAMAZAZPIGARREN 
KAPITULUA

	Ikusi dugu ageriki aski, trikatu gabe bethi aitzina ioan behar dela perfekzionera daraman bidean.
	Hori egitekotz, begira gaitezin ongi, eta gauden erne ez utsteagatik gure eskuetarik erortera bertuteen ardietstzeko presentatzen zaikun okasionerik. Hargatik gaizki adituak dira hartarakotz onak lirateskeien kontrako gauzetarik ahal bezanbat urruntzen direnak.
	Baduzu desirik (gure exenplu kostumatutik ez ilkhiteagatik) pazienziazko ohitzaren ardietsteko? Ezta on aparta zaitezin despazienziara zaramatzaten presuna, akzione eta gogoramendu hetarik.
	Halakotz etzaite ebatsi behar konpainia iakin batzuei, zeren fastikatzen zaitusten, aitzitik zabiltzalarik eta solhasik duzularik unhatzen zaitustenekin, nor ere baitira, idukhazu bethi zure borondatea preparaturik eta prestik zer ere gerta baitaidikezu fastika eta nardagarririk pairatzera, zeren bertzela egiten baduzu sekulan etzara kostumatuko pazienziara.
	Halaber, lan bat zure gogoaren kontrakoa bada, dela berez, dela hura egitera eman derautzunagatik, dela zeren trabatzen zaituen zerbait bertzerik zure gogarago lizatekeienik egitetik, etzaudezila hargatik hari lotu gabe eta eztezazula utz hura azken bururaino ekhar artean, senti bazeneza ere nahasten zaituela, eta hura utsirik pausua kausi zenezakeiela; zeren horrela bazenegi sekulan etziniro ikhas pairatzen, eta zure errepausua sekulan elizateke egiazko, zeren ezpailiteke hel bihotz pasionetarik garbitu eta bertuteez aphareillatu batetarik.
	Gauza bera diot zure espiritua batzutan trabaillatzen eta nahasten duten gogoeta unhagarriez; zeren eztitutzu zureganik osoki urrundu behar, halaz eta emaiten derautzuten penaz bide egiten derautzutenaz gero zure kostumatzeko kontrako gauzen pairatzera.
	Eta nork ere bertzela erraiten baiterautzu, lehen irakhasten derautzu sentitzen duzun trabailluari ihesi ioaiten, ezen ez desiratzen duzun bertutearen ardietsten.
	Egia da on dela, beregainki soldadu berriarentzat zuhurziarekin eta agudeziarekin okasione hetan gudukatzea, batean hetara ioanez buru egitera, bertzean hetarik apartatuz, hark bertute eta espirituzko indar geiago edo gutiago ardietsten duen arauera.
	Ordea eztu nihoiz ere soina itzuli behar, ez eta hala apartatu non kontrakotasunezko okasione suerte guziak osoki utz detzan gibeletik: zeren orduan salba bagindez ere erorteko perilletik, baginundeske ethorkizunera idekiak despazienziaren kolpetara peril handiagorekin, kontrako bertutearen hariketaz lehen armatu eta bortitzago egin gabez.
	Abisu hauk eztute lekurik haragizko bizioaren gainean, erran dugun bezala hartaz berezi minzatu garenean.

Bertuteen ardietsteagatik 
onetsi behar direla 
gudukatzeko okasione guziak, 
eta are maiteago behar direla 
nekhe geiago ekhartzen dutenak

HOGOI ETA HEMEZORTZIGARREN 
KAPITULUA

	Eztadukat aski dela, ene alaba, zu ez ioaitea ihes bertutearen ardietsteko eskhaintzen zaiskitzun okasionei; baina nahi dut zenbait aldiz zoazin hekin bilha, eta bethi allegeraki besarka detzazun ageri diren bezain laster, prezio eta balio handitako gauzak balire bezala; eta zure sensuei higointzenago zaistenak iduki detzatzun maiteagotzat eta preziosagotzat.
	Hori eginen duzu Iainkoaren laguntzarekin batean, emaitera noaskitzun konsiderazioneak ongi finkatzen baditutzu zure bihotzean.
	Bata da, okasioneak direla bide araueratuak, bat eta premiazkoak bertuteen ardietsteko. Handik heldu da Iainkoari eske zagoskanean diskitzula bertuteak, hekin ardietsteko bideak ere oraino eskatzen zaiskola: bertzela zure othoitza alferrik lizate, eta zure kontra minzo zindeske, eta Iainkoa tenta ziniro, zeren komunzki eztu pazienzia emaiten tribulazionerik gabe, ez eta humiltasuna mespreziorik gabe.
	Orobat erran diteke bertze bertute guziez, zeinak duda gabe ardietsten baitira hartarakotzat handiro heltzen zaiskigun kontrako kasuez, eta hargatik hanbatenaz behar ditugu maiteago eta gogarago izan, zenbatenaz penagarriago baitira, zeren inkontru hetan egiten ditugun akzioneak balentago dira eta bortitzago, eta bertutearen bidea aisekiago eta prestikago idekiten deraukute eta zabaltzen.
	Hargatik diren okasionetarik xipienak, nola gure nahiaren kontrako begiztatze edo hitz aurtikhitze bat, prezatu behar dira, eta eztitugu utsi behar hekin gainean zerbait hari gabe gure aitzinamenduko; zeren hetan egiten ditugun akzioneak uzuago dira, flakoago direlarik, bertze kontuzko nekhetasunetan egiten ditugunak baino.
	Bertze konsiderazionea lehen ere ukhitu dudana da, gertatzen zaiskigun gauza guzak Iainkoaganik heldu direla gure hobeagatik, hetarik probetxu athera dezagungatik.
	Eta erran eztitekelarik gauza hetarik batzu, gure faltak edo bertzerenak izanez, bertze lekutan erran dugun bezala, Iainkoaganik heldu direla, iakinik eztuela bekhatua nahi, badarik ere Iainkoaganik dira, zeren utzten baititu gertatzera, eta ezpaititu trabatzen, traba detzakeielarik: ordea gainera heldu zaizkigun aflikzione eta pena guziak, edo gure faltaz, edo bertzeren gaixtakeriaz, Iainkoaganik dira eta Iainkoarenak dira, ikusirik hekin lankide dela, eta berak nahi ez lukeiena ethor ledin (zeren baitaduka haren begi guziz garbiek neurrigabeki hastio duten itsuskeria) nahi duela hura paira dezagun handik athera dezakegun aitzinamenduagatik, edo estalitik dagoskigun eta eztakiskigun bertze zuzenezko arrazoinakgatik.
	Eta halatan, segur baino segurago bagare Iainkoak nahi duela gogotik paira dezagun zer ere trabaillu ethorriko baitzaizu, dela bertzeren gaizki eginetarik, dela ere gureetarik, erraitea (hainitzek bere pairugabearen nolazpait estaltzeko erraiten duten bezala) Iainkoak eztituela nahi gauza gaizki eginak, aitzitik hastio dituela, ezta bertzerik, lekhat aitzakia alfer batez bere hobena estaltzea, eta Gurutzeari gibela emaitea baizen, ezin uka dezakegularik hark plazer duela hura soinean darabillagun.
	Ordea geiago diot, bertze gainerakoak berdin direla, Iainkoak gure baitan maiteago duela gizonen gaixtakeriatik heldu diren penen pairadura (beregainki serbitzurik eta ongirik egin baderauegu) ezen ez bertze inkontru gaitzetarik heldu zaiskigun fastikoak: bai zeren komunzki ark naturaleza urgillua hobeki hersten baita gauza hetaz, orai erraiten ditudanez baino, bai zeren pairatzen baditugu gogotik, gure Iainkoa kontentatzen baitugu eta handiro loriatzen, gu hari lagunduz haren ezin erranezko ontasunak eta Bothere-guzikotasunak neurrigabeki argitzen duen gauzan, nolakoa baita bertutearen eta ongiaren fruitu preziosa eta gozoa erautstea gaixtakeriaren eta bekhatuaren izurritegarrizko pozoinetik.
	Hartarakotz iakin ezazu, ene alaba, Iainkoak ikusten duen bezain sarri desir bizi bat gure baitan zinetan haritzeko, eta hain irabasia loriosi behar bezala lotzeko, preparatzen deraukula kalitza gerta diteskeien okasione eta tentazione gaitzenez betherik, hura har dezagungatik bere denboran. Hargatik ezaguturik zein den haren amudioa, eta zer den guretzat hoberenik, kalitza hura begiak itsuturik eta gogotik hartu, eta azken xorteraino seguranzarekin eta laster edan behar dugu, halaz eta edari bat denaz gero, hutsik ezin daidikeien eskuak egina, eta arimari hanbatenaz probetxu geiago egiten dioten erremedioez, zenbatenaz khiratzago baitira bere baitan.

Nola balia gaitesken hainitz,
okasione suertez bertute
berbatetan haritzeko

HOGOI ETA HEMERETZIGARREN 
KAPITULUA

	Ikusi dugu orai baino lehen probetxu geiago dela bertute xoil bati denbora batetaraino iarraikitzea, ezen ez hainitzi bata bertzearekin harturik, eta bat haren arauera ordenatu behar direla gertatzen diren okasione guziak, bere artean bertze eta bertze direlarik. Ikhazazu orai nola hori errazki aski egin diteken.
	Gertatuko da egun bai oren berbatetan erranen zaikula zerbait egin dugula gaizki, ongi egin dugularik, edo gaizki aiphatuko garela zerbait bertzerikgatik; zenbait bilhatu dugun grazia edo nahiz den bertze gauza aphurra errefusatuko zaikula, zenbait suspitxa gutaz hartuko dela arrazoinik gabe; zenbait egitekoxo gaitz eta fastikagarri emanen zaikula egitera; iaki gaizki aphaindu bat ekharriko zaikula, edo gertatuko zaikula zenbait bertze gauza kontuzkoagorik eta egitea gaitzagorik, nola halakoez bethea baita gizonaren ondikozko bizitzea.
	Hainitz suertetako gertanza hetan, edo halakoetan egin dirogularik bertuteen arauerako ezten gauzarik; guziarekin ere nahi badiogu itxeki irakhasi dugun erreglari, guziz hariko gare orduan eskuetan izanen dugun bertutearen arauera. Konparazionera.
	Baldin okasione hek gertatuko diren denboran hari bagare pazienziaren hartzen, gure lana izanen da okasione hek guziak pairatzea gogotik eta bihotz allegeraz.
	Baldin humiltasunari lotu bagaisko, kontrakotasun guzien artean konsideratuko dugu den gaitz suerte guzia merezi dugula.
	Gure eserziza obedienziaz bada, berehala iarriko gare Iainkoaren esku guziz botheretsuaren azpian, eta hari plazer egiteagatik (zeren hala nahi baitu) arrazoin eta are bizigabeko kreaturen azpian, zeinetarik nardamendu hek heldu baitzaiskigu.
	Pobreziaz bada, kontentatuko gare munduko konsolazione, dela xipi, dela handi guziez billusirik eta gabeturik egoiteaz.
	Karitateaz bada, amoriozko oldeak atherako tugu, eta gure lagunaren aldera, nola hura baita ardiets dezakegun ontasunaren errementa, eta Iainkoagana, nola hura baita kausa prinzipala eta amoriozkoa, zeintazik heldu baitira gaitz hek, Iainkoak hei esku emanik, guri lan emaiteko eta probetxu espiritualik eragiteko.
	Eta egun oroz gerta diteskeien hainitz suertetako gauzez erraiten dugunetik, aditu behar da ere, nola denbora luzez litaukeien eritasuneko edo bertze aflikzioneko okasione bakhoitz batetan, atzinago bide eginez egin genezakeien akzionerik orduan generraikeon bertutearen gainean.

Bertute bakhoitzaren eserzizan 
eman behar den denboraz, eta 
gure aitzinamenduaren seinaleez

BERROGOIGARREN KAPITULUA

	Bertute bakhoitzeko eserzizan eman behar den denboraz bezanbatean, eztagot haren ephatzea, zeren hori ordenatu behar da batbederaren estatuaren eta beharraren arauera, espirituko bidean nihork aitzinatzen duen eredura, eta hartan gidatzen gaituenak iujeatzen duen bezala.
	Guziarekin ere zinetan lot balekio nihor erran ditugun bideez eta arharekin, ezta dudarik aste gutiren barnean hagitz aitzina lezakeiela.
	Bertutean nihork probetxu egin duelako seinalea da, noiz ere agortasun espiritualetan, arimako ilhunbetan eta hersturetan eta espirituzko gozoak edekiten zaiskonean sail eta finko baitago bertutezko hariketan.
	Sensuetarasunak eginen deraukun kontrestak bertutezko obrarik egitean, hortaz oraino seinale aski ageria emanen derauku; zeren zenbatenaz sensuetarasunak indar geiago galduko baitu, hanbatenaz zinetsiago behar dugu bertutean aitzinatu garela.
	Hargatik sentitzen ezpadugu kontra iartzerik eta errebueltarik sensuezko eta behereko partean, guk ere berehalako eta ustegabeko akometamenduetan, seinale izanen da bertutea iadanik ardietsi dugula.
	Eta zenbatenaz gare akzioneak eginen baitira agudotasun eta espirituzko. allegeratasun handiagorekin, hanbatenaz beharago dugu estimatu eserziza hunetan probetxatu garela.
	Badarik ere orhoit gaitezila, sekulan eztugula pensatu behar, gauza segura baliz bezala, bertuteen iabeak garela, eta gure pasionetarik bati ere osoki garaitu gaiskola denbora luzez gerostik eta hainitz guduren ondoan hekin eragintzak sentitu ezpaginitu ere, zeren demonioaren arteziak eta gure naturaleza enganatzailleak hartan ere ahal duke leku: Halakotz gure urgillukeria gordeaz iduritzen zaikuna bertute dela, hura hainitzetan da bizio: bertze alde dela, behatzen badugu zeintara Iainkoak deitzen gaituen perfekzionera, zenbat ere aitzinatuakgatik bertuteen bidean ez gendukeiela zinetsi behar hekin lehenbiziko fronteretan ere sartu garela.
	Eta halatan soldadu berria eta neskatxa orai doia gudukatzera sortua bezala behar zaiste bethi berriz lotu zure eserzizei, lehen hasi zinenetik bezala, eta deusik oraino egin ezpazendu bezala.
	Othoit zaite ere, ene alaba, lehen egin behar duzula kontu bertutetan aitzinatzeaz ezen ez miratzeaz ea hetan probetxurik egin duzunz; zeren nola Iainkoak xoilki sondatzen eta egiazki ikusten baititu gure bihotzak, hori batzuei emaiten deraue ezagutzera, eta ez bertzei, dakusan arauera halako ezagutzari iarraikiko zaiola edo humiliamendua edo superbiotasuna, eta amoriozko aita legez batzuei khentzen derauste perillak, eta bertzei bertuteen emendatzeko okasioneak emaiten.
	Halakotz arimak ezagutzen eztuelarik bere aitzinamendua, guziarekin ere iarraiki behar zaie bere eserzizei; zeren hura ezagutuko du, Iainkoak nahi duenean ezagut dezan bere hobeagatik.

Eztugula gure burua utsi behar 
eramaitera pazientki 
pairatzen ditugun aflikzionetarik 
libratua izaiteko nahira, 
eta gure desir guzien 
ordenatzeko maneraz, 
bertutezkoak direntzat

BERROGOI ETA BATGARREN 
KAPITULUA

	Aurkhitzen zarenean zenbait penagarrizko gauzatan, zein ere nahi den, eta hura pazienziarekin hartzen duzunean, begira zaite demonioak edo zure buruaganako amorioak eraman etzaitzan hartarik libratua izaiteko desiraren hartzera, zeren bi beregaineko kalte handik ethor lekidisketzu.
	Lehena da, desir hark pazienziazko bertutea orduan eraman ezpailiazazu ere, ala bainan batatxeka prepara zinitzakeiela despazienziara.
	Bigarrena da, zure pazienzia egin litekeiela eskas, eta Iainkoak hura 
Sarista lezakeiela xoilki paira zenezakeien denboraren eredura; ordea desiratu ezpazendu hartarik libratua izaiteko, bainan haren Iainkozko ontasunaren eskuetan osoki iarri bazine, zure pairuak iraun eluelarik oren bat eta gutiago ere, Iainkoak hura ezagutuko zuela denbora guziz luzezko serbitzutzat.
	Hartarakotz puntu hunetan eta bertze guzietan, guzietako erreglatzat, duzun artha zure desiren idukiteaz hain urrundurik hek pitz detzaketen bertze gauza guzietarik, non garbiki eta sinpleki mira dezaten bere xede egiazko eta bakhoitz hartara, zein baita Iainkoaren borondatea, zeren manera hartaz zure desirak izanen dira xuxen eta arrazoinezko, eta zu nahiz diren kontrarazko gauzetan ez xoilki egonen zare bakez, baina kontentik ere; ezen deus ere ezin gerta ditekeienaz gero Gainekoaren borondatea gabe; zuk nahi baduzu hark nahi duena, nahiko duzu orobat eta izanen ere desiratzen duzun, eta noiz nahi gertatzen den guzia.
	Huri ezta aditzen bertzeren bekhatuez, ez eta zureez, zeren hek eztitu Iainkoak nahi, ordea badu leku bekhatuagatik edo bertze zerbaitetarik ethor liteskeien pena eta gaitz guzietan, pena bat hain bortitz baliz, eta hain barrena sar baledi ere, non zure bihotz-hondoa ukhiturik bizitze naturalaren erroak ihar bailetza; zeren hori da gurutzea, zeinaz Iainkoak batzutan nahi baititu bere adiskide maiteenak eta mindurienak faboratu.
	Eta inkontru guzietan behar dugun pairuaz diodana, aditu behar da ere hartarik gelditzen zaikun eta Iainkoak nahi duen paira dezagun aflikzione bakhoitzeko parte hartaz; sori diren bideez baliatu garenean hartarik libratzeko.
	Bai eta moien hek erreglatu behar dira Iainkoaren ordenanzaren eta borondatearen arauera, iakinik hek ordenatu dituela, hetaz balia gaitezintzat, zeren hala nahi baitu, ez gure buruagatik ez eta zeren maite dugun gauza gaitzetarik libratuak izaitea, haren serbitzuaz eta plazer onaz doan baino geiago.

Demonioaren kontra iarteko maneraz 
enseiatzen denean 
gure enganatzera indiskrezioneaz

BERROGOI ETA BIGARREN 
KAPITULUA

	Demonio artezak dakusanean desir biziez eta ongi ordenatuez xuxen gabiltzala bertuteen bidean, eta enganio ageriez ezin erakhar gaitzakeiela bere aldera, iduriz argi-Angeruratzen da, eta khexatzen gaitu Perfekzioneko buru gorenera zuhurgabeki heltzera; gogora ekhartzen derauskigula pensamendu maitagarriak, Eskiritura sainduaren erran ederrak, eta Sainduen exenpluak, gure erorazitzeko gero zenbait honda-lezetan. Hartarakotz ertxazen gaitu gure gorpuzaren garratzki sensatzera diziflinez, barurez, zilizioez, edo bertze halako mortifikazioneez, edo urgillu gaitezintzat, iduritzen zaikula (emakumei partikularki gertatzen zaien bezala) gauza handirik egiten dugula, edo zenbait eritasunetan eroriz egin gaitezintzat ezgai obra onik egitera, edo trabaillu eta pena soberaz eserziza espiritualak higoin dakiskiguntzat eta hek gaitzets detzaguntzat, eta bide hartaz ongian aphurka epeldurik, larga gaitezintzat lehen baino guthizia handiagorekin lurreko plazeren eta pasatienpoen hartzera; zein baita hainitzi gertatu zaiena, zeinek, hek zeramatzan zuhurgabeko zeloari espirituzko buruperekin iarraikiz, eta kanpoko pairamendu soberaniazkoez bere bertutearen eta indarren neurria iraganez, galdu baitute bere burua bere pensuetan, eta egin baitira espiritu gaixtoen irria eta iokoa. Halakorik etzitzaien gertatuko ongi konsideratu balituste orai erran ditugun gauzak, eta batbederaren estatuaren eta naturalezaren arauera neurria behar dela penagarrizko obra suerte hetan, laudatzekoak direlarik eta probetxu dakharketelarik, gorputzak indar aski, eta espirituak behar bezanbat humiltasun duenean hekin iasaiteko.
	Bizitze garratz bat ezin daramakenari Sainduek daramaten bezala, etzaisko faltatzen bertze okasioneak hekin bizitzearen imitatzeko desir handiez, bortitzez, eta orazione irazekiez, gogoa etxaten duela IESUSgatik hartzen diren gudu egiazkoen khoro loriosetara; mesprezatzen duela mundu guzia eta bere burua bera; ixilik eta jendetatik apartatutik dagoela; guzien aldera humil eta manso iarten dela; gaizkia pairatzen duela, eta nor ere baitu kontrakoenik, hari ongi egiten dioela; ihesi doakola den bekhatu guziari, zenbat ere arin baita; zeren gauza da Iainkoak lakhetago duena gorputzeko eserziza penagarri guziak baino; eta konseillu emaiten derautzut lehen zuhurki eta neurriz hekin hartzeaz, ezen ez soberania zer batzuez zure buruaren ezarteaz perillean ikusteko ethorri zarela hekin utsteko mugara: ezen iadanik segur dadukat eztuzula erori nahi, bertzenaz espiritual direlako omena duten batzuen enganamendutan, zeinek naturaleza lausengarriak balakaturik eta enganaturik, artha sobera baitadukate bere gorputzeko osasunaren begiratzeaz. Erakusten baitute hartaz hain ielos eta ansiatsu direla, non den gauzarik mendreenagatik bethi baitaude haren galtzeko dudetan eta beldurtasunean. Ezta ere zer gogoan erabil dezaten eta zertaz minza ditezin gogotikago bere bizitzeko erremanguan iduki behar duten errekaitua baino. Handik heldu da bethi gogoan dadukatela, non kausituko tusten lehen bere gusturako ezen ez estomakako on diren iatekoak, hainitzetan flako egiten delarik delikatutasun handiegiaz. Hori horrela egiten delarik gero Iainkoaren hobeki serbitzatzeko estakuruz, guziarekin ere hori da nahi izaitea munduan diren elkharren kontrako bi etsai handienak, espiritua eta gorputza, elkharrekin bat arazi probetxurik bat ere gabe, aitzitik bataren eta bertzearen kaltetan, zeren halako arthaz gorputzari eramaiten zaio osasuna eta espirituari debozionea.
	Hargatik bizitzeko manera largo bat segurago eta hobeago da konsiderazione guziak pizatutik, baldin ordea erran dudan diskrezionerekin hartzen bada batbederaren kondizioneari eta gorputzeko indarrei behaturik, iakinik guziak ezin errekaita diteskeiela manera beraz.
	Badiot oraino, zenbait neurriz han behar dugula ez xoilki kanpoko gauzetan, bainan eta bertuteen ardietstean ere, lehen erakusi dugun bezala, minzo ginenean graduz gradu bertuteen ardietsteaz.

Zenbat daidikeien gure baitan 
gure inklinazione gaixtoak, eta 
deabruaren gogogarritasunak 
gure eramaiteko lagunaz, 
arinki iujeatzera: 
eta hei buru egiteko maneraz

BERROGOI ETA HIRURGARREN 
KAPITULUA

	Lehen deklaratu dugun bezala, gure buruaz dadukagun estima eta kontu biziotsutik sortzen da bertze bizioa xoil kalte handi ekhartzen deraukuna: hura da gure lagunaz egiten dugun iujeamendu arina eta temerarioa, zein bizioz kontu gutitan baitadukagu, mesprezatzen eta beheratzen baitugu laguna. Eskas hura, nola gure inklinazione gaixtotik iaiotzen baita, hala ere hartaz gogotik baskatzen da eta hazten, zeren arekin batean gure urgillukeria sentitugabeki emendatzen da, banaloriatzen eta enganatzen: ezen ohartzen ezgaiskolarik burupe hartzen dugu gure alxatzeko hanbatenaz gorago, zenbatenaz bertzeak beheratzenago baititugu gure estiman, iduritzen zaikula urrun garela hekin baitan gare ustez ikusten ditugun eskas makurretatik.
	Eta gure baitan espirituko preparazione gaixto hura dakusan demonio arteza bethi erne dago guri begien idekitera eta gure idukitzera iratzarririk lagunaren eskasen sondatzeko, ikusteko eta emendatzeko. Gaizki abisatu hek eztute zinetsten, ez eta ezagutzen zenbat ansiatzen eta khexatzen den hunen eta horren eskas xumeen gure espirituetan inprimatzera, hekin baitan hoben handirik ezin kausi ditekeien orduan.
	Eta halatan hain erne badago zuri kalte egitera, zaude zu ere erne haren sareetan ez erorteko, eta zure lagunaren eskasik begietaratzen derautzun bezain laster, berehala aparta zazu gogoa hartarik; eta sentitzen baduzu oraino pitztua zarela hartaz iujeamendu emaitera, begira zaite egitetik: aitzitik konsidera zazu bertzeren iujeatzeko eskua etzaitzula eman, eta hala baliz ere, ezin egin zenezakeiela iujeamendu egiazkorik eta xuxenik, iakinik kausitzen zarela milla pasionez inguraturik, eta sobera lixturtua zarela bertzeez gaixki pensatzera zuzenezko arrazoinik gabe.
	Bainan horren kontra balio duen erremediorik emaitekotzat, orhoit zaite zure gogoaren idukiteaz finkaturik zure arimako beharren konsideratzen; zeren oren guziez ikusiko duzu hanbat duzula egiteko eta trabaillatzeko zure baitan eta zuretzat, non ezpaituzu denbora soberatik eta ez borondaterik izanen bertzeen egitekoez orhoitzeko.
	Bertze alde dela, eserziza horri behar bidez zarraiskola garbiturenago duzula zure barreneko begia humore gaixto hetarik, zeinetarik izurritegarrizko bizio hura sortzen baita.
	Eta iakin ezazu, zerbait gaizki xuxengabez pensatzen duzunean zure anaiaz, gaizki hartaz beraz zenbait erro badela zure bihotzean, zeinak, gaizki iarria kausitzen den arauera, inkontratzen diren gauza guziak berebaitaratzen eta berabezalakatzen baititu.
	Hargatik gogora heldu zaitzunean bertzeen iujeatzea zerbait eskasez, zure buruaren kontra haserreturik, zeronek eskas hura bazendu bezala, erranen duzu zure bihotzean barrena: Eta nola ni eskas hortan eta bertze handiagoetan ehorsirik nagoela ausartzia hartuko dut buruaren goititzeaz bertzeren makurren ikusteko eta iujeatzeko?
	Horrela bertzeen kontra itzuli zinituen eta zure zaurtzera heldu ziren armez zure zauriei osasuna ekharriko derauezate, zu hetaz zeronen kontra baliatuz.
	Baldin nihork egin duen hutsa ageria eta guzien begietara bada, hura eskusazazu urrikal-olde batez, eta zinets zazu zure anaia baitan baidirela bertute gordeak, zeinen begiratzeagatik Iainkoak hura utsten baitu erortera, edo noizpaiteraino eskas hartan egoitera, arren bere burua aphurrago estima dezan, eta bertzeek egiten dioten mespreziotik humiltasunezko fruitu athera dezan, eta Iainkoaren gogarago egin dadin, eta bide hartaz eginen duen irabasia, egin zuen kaltea baino handiago kausi dadingatik.
	Eta bekhatua ez xoilki ageria, bainan oraino handia eta bihotz gogortutik ilkhia bada, itzul ezazu zure gogoa Iainkoaren iujeamendu izigarrietara, non ikusiko baituzu, lehen guziz gaixto ziren gizonak, gero heldu izan direla saindutasun handi batetara, eta bertzeak bere iduriz eta ustez ardietsi zuten perfekzioneko estatu gorenetik ondikozko honda-lezetan erori direla.
	Halatan zaude bethiere ikhararekin beldurago zure buruarentzat bertze nihorentzat baino, eta segura zaite zure lagunaz duzun sentimendu on eta kontentamendu guzia Espiritu sainduaren obra dela, eta haren kontrako mesprezio, iujeamendu arin, eta higointza guzia heldu dela gure gaixtotasunetik eta deabruaren gogogoragarritik.
	Hargatik lagunaren eskas batek hartu badu lekurik, eta egin badu kutsurik zure baitan, eztiezezula sekulan zure begiei pausurik ez lorik eman, non eztuzun hura zure bihotzetik ahal bezanbat khendu eta borratu.

Orazioneaz

BERROGOI ETA LAUGARREN 
KAPITULUA

	Gure baitako Ezfidanza, Iainkoa baitako fidanza, eta Exerziza hain premiazkoak badira Gudu hunetan, huneraino deklaratu dugun bezala, guzien gainetik premiazkoa da Orazionea (zein baita lehen erakusi ditugun gauzetarik eta armetarik laugarrena) zeinaren bidez, ez xoilki orai erran ditugun gauzak, bainan oraino bertze ontasun suerte guziak ardiets baitetzakegu gare Iainko Iaunaganik.
	Ezen Orazionea da errementa ontasunaren eta amorioaren Iainkozko ithurri hartarik gure gainera isurtzen diren grazia guzien ardietsteko.
	Orazioneaz (ongi hartaz baliatzen bazare) espata emanen duzu Iainkoaren eskuan, zuretzat gudukatzeko eta garaitzeko.
	Hartaz ongi balia zaitezintzat behar da ohitua zaren edo enseia zaitezin ohitzera erraitera noan gauzetan.
	Lehenik, behar da zure baitan bizi dadin desir egiazko bat Iainkoaren serbitzatzeko gauza guzietan, eta hari lakhetago zaion maneraz.
	Desir hura zure baitan pitztekotzat, konsidera zazu emeki.
	Iainkoak bere guzien gaineko miragarrizko exzellenziak, Ontasuna, Maiestatea, zuhurzia, Edertasuna, eta bertze fin eta neurrigabeko perfekzioneakgatik sekulan pensa dezakegun baino geiago merezi duela serbitzatua eta ohoratua izaitea.
	Pairatu eta trabaillatu duela hogoi eta hamahirur urthez zure serbitzatzeko; zure zauri bustelak, usainduak eta bekhatuaren gaixtokiaz pozoatuak lotu eta sendatu dituela ez oialez, ez olioz, ez arnoz, baina bere zain sakratuetarik ilkhi ziren ur eta odol preziosaz, eta azoteez, aranzez, eta itzeez larrutu eta urratu izan zen bere haragi guziz garbiaz.
	Konsidera zazu oraino zenbat doatzun haren horrela serbitzatzea, halaz eta bide hartaz egiten garenaz gero zein gure buruaren Iabe, demonioaren nausi, eta Iainko beraren ume.
	Bigarrenean, zinetste eta fidanza fermu bat behar duzu Iainkoak eman nahi derautzula behar duzun guzia haren serbitzuko, eta zure probetxuko.
	Fidanza saindu hura da Iainkoaren miserikordiak bere grazien tresorez bethetzen duen untzia; eta zenbatenaz izanen baita handiago eta zabalago geiagoren hartzeko, hanbatenaz abetatsago ere eta preziosago izanen da Orazioneak gure bihotz barrenera ekharriko duen ihintza eta uri sakratu hura.
	Eta nola gure ezin ganbiatuzko Iainko guziz botheretsua ahal legoke gu bere dohainetan partale egin gabe berak manatu gaituenaz gero hari hekin eskatzeaz? eta bere Espiritu saindua bera prometatu derauzunaz gero hura eskatzen bagaisko federekin eta perseberanziarekin?
	Hirurgarrenean, iar zaite Orazionean intenzionerekin Iainkoaren borondatearen xoilki eta ez zurearen nahi izaiteko, dela zure eskatzeko akzionean, dela eskatzen zarenaren ardietsteko desiran, erran nahi da, iar zaitezila Orazione egiten, zeren Iainkoak hala nahi duen, eta desira dezazula enzun zaitzan, orobat zeren berak hala nahi duen: finean zure intenzionea behar da izan zure borondatearen Iainkoarenarekin bat egiteko, eta ez Iainkoaren borondatearen zureagana ekhartzeko.
	Arrazoina da, zeren zure borondatea, nola zure buruaganako amorioaz lizundua baita eta gaixtatua, geienean errebelatzen ere baita, eta ezpaitaki zeren eske dagoen, ordea Iainkoaren borondateak bethi ezin erranezko ontasuna du lagun, eta sekulan eztaidike hutsik. Hargatik hura da bertze borondate guzien erregla eta erregina, eta merezi du eta nahi ere bertze guziak hari darraiskon eta hura obedi dezaten.
	Hartarakotz bethi eskatu behar dira Iainkoaren plazer onaren arauerako gauzak, eta dudarik egiten baduzu hetarik zenbait halakoa denetz, hura eskatuko zara kondizionerekin hura nahi duzula Iainkoak nahi badu hura duzun.
	Segurki dakizula haren gogara diren gauzez bezanbatean, nolakoak baitira bertuteak, eskatuko zaisko lehen haren satifatzeko eta serbitzatzeko, ezen ez nahiz den bertze fin eta konsiderazionegatik, zenbat ere espiritual ahal baitaiteke.
	Laugarrenean, behar da Orazionera zoazin zure galdei eta eskatzei dagosten obrez aphareillaturik; eta Orazionearen ondoan berokiago enseia zaitezin desiratzen duzun graziaren eta bertutearen ardietsteko gai izaitera..
	Zeren Orazioneko eserzizak halako moldez gure buruaren mortifikazionekoa behar du lagun, non bata bertzeari iarraiki dakion ustai serratu batetan bezala; ezen bertzela bertute baten eskatzea, eta ez trabaillatzea haren ardietsteko, lehen lizate Iainkoa tentatzea, ezen ez bertzerik.
	Bortzgarrenean, deusik eska zaitezin baino lehen, maiz emoitzu Iainkoari eskerrak iadanik harenganik izan ditutzun ontasunez, hitz hautaz edo hunelakoez.
	Ene Iainkoa, zure ontasunez kreatu eta berrerosi nauzuna, eta neronek eztakidan bezainbatetan libratu nauzuna ene etsaien eskuetarik, hel zakiskit orai, eta eztiazadazula ukho egin eske nagotzunaz, bethi zure aldera eskergabe eta muthiriki iarria egon naizelarik.
	Baldin iarten zarenean bertute partikularik eskatzen, haren kontrako gauzarik eskuetan baduzu pairatzeko, hartan haritzekotzat eztakizula ahants hari esker emaiteaz emaiten derautzun pairatzeko okasioneaz, zeren ezta fabore xipia.
	Seigarrenean, halaz eta Orazioneak gure desiretara Iainkoaren ekhartzeko indarra eta botherea hartzen duenaz gero haren ontasun eta miserikordia beretik, haren Seme bakhoitzaren bizitzetik eta pasionetik eta egin deraukun enzunen gaituelako promezatik, serratuko tutzu zure eskatzeak hemen diren sentimenduetarik batez edo geiagoz: Emadazu, Iauna, grazia hura zure miserikordia guziz handiaz: zure Semearen mereziek ahal diazakedatela zureganik ardiets eske nagotzuna: Orhoit zaite, Iauna, zure promezez eta enzun etzatzu ene othoitzak.
	Zenbait aldiz graziak eskatuko zaisko Andre Dana Mariaren eta bertze Sainduen merituez, dakizula bothere handiz dutela Iainkoaren aitzinean, eta hark handiro ohoratzen dituela zeren haren Iainkozko Maiestatea ohoratu duten bizi zireino.
	Zazpigarrenean, behar diozu tinkhetz itxeki zure Orazioneari, zeren perseberanza humilla ezin garaituzko denari, erran nahi da, Iainkoari, garaitzen zaio. Baldin Ebanjelioko Alhargunak, gaixtakeria guziez bethea zelarik, bethi eskatuz eta khexatuz Iujea ekharri bazuen eske zegoenaren hari emaitera, San Luken hemezortzigarren Kapituluan datzan bezala, nolatan gure fermutasunak eztu indarra izanen ontasun guziezko bethetasun beraren ekhartzeko gure othoitzetara?
	Hargatik, zure Orazionea eginez gero, Iainkoak berantzen balu ere zuregana ethortera, eta eske zagoskanaren zuri emaitera, aitzitik zenbait ukho-seinale eman baliazazu ere, zaude hala ere othoitz egiten, eta idukazu fidanza fermu eta bizi bat helduko zaitzula, zeren eztu behin ere saltatzen eta bertzei graziarik egiteko behar diren gauza guziak haren baitan dira fingabeko neurri gaineraino.
	Eta zure aldetik eskasik ezpada, zaude segurik bethi ardietsiko duzula eske zaudezina edo zerbait bertze zuretzat hobe denik, edo batetan bata eta bertzea.
	Eta zenbatenaz gehiago idurituko baitzaitzu ez enzun nahiz dagotzula, hanbatenaz humil zaite barrenago zure begien aitzinean eta zure merezi gabea ezagutzen duzula idukazu gogoa haren miserikordia baitan finkaturik, eta bethi zure fidanza ezar ezazu geiago eta geiago haren baitan, ezen bizi eta sail badago, zenbatenaz gudukaturenago baita, hanbatenaz gure Iaunak hura izanen du lakhetago.
	Finean, eskerrak emoitzu bethiere, ezagutzen duzula hura orobat dela on, zuhur eta amoriozko, eta ez gutiago zerbait ukhatzen derautzunean, eman balerautzu baino, eta zer ere gertatzen baita zaude bethi fermu eta allegera Iainkoaren Probidenziaren azpian humilki iarririk.

Zer den Orazione mentala

BERROGOI ETA BORTZGARREN 
KAPITULUA

	Orazione mentala da gogoaren Iainkoaganako alxatze bat desiratzen den gauzaren berariazko edo bertzenazko eskatzearekin.
	Berariazko eskatzea egiten da, noiz ere bihotzeko hitzez Iainkoari baigagoska grazia baten eske hitz hautaz edo hunelakoez.
	Ene Iauna, ene Iainkoa, indazu grazia hura zure ohoretan eta loriatan. Edo hunela.
	Iauna, zinesten dut plazer duzula eta zure loria dela eskanakizun eta ardiets dezadan grazia hura; konpli zazu bada orai zure plazera ene baitan.
	Eta zure etsaiek peleatzen zaitusten orduan berean othoitz egizu hunela: Lehia zaite, ene Iainkoa, niri laguntzera, ene etsaiei leku eman eztiezedan. Edo, Ene Iainkoa, ene ihez-lekua, ene arimaren indar bakhoitza, laster hel zakiskit, eror ez nadin.
	Irauten badu guduak, zaude zu ere bethi horrela othoitz egiten, bethi gizon-giza buru egiten derauezula guduztatzen zaitustenei.
	Guduaren borxa ioan dadinean, itzul zaite zure Iaunagana, erakuz diozozu guduztatu zaituen etsaia, eta hari kontra egiteko duzun flakotasuna, erraiten duzula.
	Huna Iauna, zure kreatura, zure eskuetako obra, zure ontasunagatik zure odol preziosaz berrerosi duzuna: horra zure etsaia zuri zure kreaturaren eramaitera eta iretstera khexatzen dena. Zuregana, Iauna, egiten dut laster, zure baitan fida naiz, nola guziz ona, eta guziz botheretsua baitzare, eta nola baitakusazu ene indargabez lasterka noala neure oldez haren azpiko iartera heltzen ezpazaiskit. Lagun zakiskit bada, o ene esperanza, eta ene arimaren indar bakhoitza.
	Eskatze birtuala edo bertzenazkoa da, noiz ere nihork alxatzen baitu gogoa Iainkoagana zenbait graziaren ardietsteko, hari bere beharra erakuzten dioela bertzerik erran gabe.
	Konparazionera, noiz ere gogoa alxatzen baitut Iainkoagana, eta haren aitzinean ezagutzen baitut eztudala indarrik, dela gaizkitik begiratzeko, dela ongiaren egiteko, eta haren serbitzatzeko desiraz irazekirik bethi begiak baitadutzat Iaun haren gainean beha eta beha nagoela noiz helduko zaitan: Iainkoaren aitzinean horrela pitzten den ezagutza, desir bero, eta fedezko akzione hura da othoitz bat birtualki, erran nahi da, bertzenaz eta bertzelakotz bezala nik behar dudan bertutearen eske dagoena: eta zenbatenaz ezagutza hura klarago eta garbiago, desir hura irazekiago, eta fede hura biziago izanen baita, hanbatenaz indar geiago izanen du othoitzak.
	Bada oraino bertze orazione birtual suerte laburrago bat, zeina egiten baita arimaten Iainkoaganako behatze batez, hel dakigun amoreagatik, zein behatze ezpaita bertzerik othoitze ixil eta lehen eskatu ginen graziaren hitzgabeko eskatze bat baizen.
	Enseia zaite othoitz suerte haren ongi ikhastera, eta hartaz familierki usatzera, zeren experienziak erakusiko derautzun bezala, okasione eta leku guzietan ahal dukezun arma da balio eta serbitzu geiagokoa, ahal derrakedan baino.

Meditazionea dela bide
egiten den Orazioneaz

BERROGOI ETA SEIGARREN 
KAPITULUA

	Nahi baduzu zenbait denbora eman othoitz egiten, nola oren bat edo geiago, zure othoitzarekin iuntatu behar duzu IESU KRISTOREN bizitzearen eta Pasionearen gaineko Meditazionea, haren akzione guziak ekhartzen tutzula desiratzen duzun bertutera.
	Exenplutzat, nahi baduzu Pazienziazko bertutearen dohaina ardietsi, hautatuko tutzu hura azotatu izan zeneko misterioaren puntu batzu.
	Lehenbizirik, nola, Pilatusek ordenaturik, gaixtotasunaren mutillek gure Salbatzaillea tiraka eraman zuten oiuz eta trufaz azotatu behar zen lekura.
	Bigarrenean nola errabiatu hek hura berehala billusi zuten, eta nola haren gorputz guziz garbia gelditu zen osoki billusgorriturik.
	Hirurgarrenean, nola haren esku hobengabeak sokha gogor batez amarratu zituten harroinean.
	Laugarrenean, nola leku ber-batetan ioz eta ioz iadanik egin ziren zauriak emendatu eta berritu ziren.
	Horrela gogo harturik puntu horien edo bertze horrelakoen gainean meditazione egiteko Pazienziaren ardietsteagatik, lehenik zure Iaun maiteak bere gorputz sakratuaren parte bakhoitzean, eta bai guzietan orobat iasaiten zituen hertstura guziz gaitzak eta pena xoil garratzak emanen deraustetzu zure sensuei ahalik bizikiena sentitzera.
	Handik iraganen zare haren arima guziz sainduaren konsiderazionera; gogoan ahal bezanbat sartzen duzula nolako pazienziarekin eta mansotasunarekin hain pena handiak pairatzen zituen, handiagorik oraino eta garratzagorik bere Aitaren ohoretan eta gure salbamenduagatik pairatzeko zuen gosea behinere ezin asez zegoela.
	Gero miratuko duzu nola dirakien desir irazeki batez, zuk ere paira dezazun zure trabaillua, eta are nola othoitzez dagokan bere Aitari zuregatik, arren dagizula grazia orduan kargatzen eta penatzen zaituen Gurutzearen, eta zein ere nahi den bertzeren pazientki iasaiteko.
	Finean zure borondatea hainitz aldiz erakhartzen duzula gauza guziak nahi izaitera pazientki pairatu, itzul ezazu gogoa Aita eternalagana, eta eskerrak bihurtzen diotzatzula, lehenik zeren bere karitate hutsez bere Seme bakhoitza igorri zuen mundura hain trabaillu gaitzen pairatzera eta zuregatik othoitz egitera, eska zakisko gero pazienziazko bertutea bere Seme beraren obren eta othoitzen bertutez.

Bertze manera batez othoitzteko
Meditazionea dela bide

BERROGOI ETA ZAZPIGARREN 
KAPITULUA

	Othoitz eta medita dezakezu oraino bertze manera batez. Gure Salbatzaillearen aflikzioneak erneki konsideraturik, eta arimako begiez ikusirik zein gogo onez eta deliberatuz pairatzen zituen, haren penen eta pazienziaren handitasunetik iraganen zara bertze bi konsiderazionetara.
	Bata izanen da haren merituaz.
	Bertzea, Aita Eternalak bere Seme penatuaren obedienzia konplitik hartzen zuen kontentamenduaz eta loriaz.
	Bi gauza hek haren Iainkozko Maiestateari erakuzten diotzazula, hekin konsiderazionetan eskatuko zaisko desiratzen duzun grazia.
	Eta hori egin dezakezu, ez xoilki gure Salbatzaillearen misterioetarik bakhoitzean, bainan oraino hetan egiten zituen akzione partikular dela barreneko, dela kanpoko guzietan.

Othoitzteko manera 
Andre Dana Maria Birjina 
ararteko emanik

BERROGOI ETA ZORTZIGARREN 
KAPITULUA

	Orai erakusi ditugun othoitzteko eta meditatzeko bideez lekhora, bada bertze bat egiten dena Andre Dana Mariaren arartekotasunaz, gogoa itzuliz Aita Eternalagana lehenik, gero IESUS eztiagana, eta finean haren Ama guziz loriosagana.
	Iainko Aitaganaa gogoa alxaturik, konsidera tzatzu bi gauza.
	Lehena da atsegina egundainoz geroztik bere baitan hartzen zuena Andre Dana Maria Birjinaz, hura ezdeusetik atherarikako izaiteaz goza ledin baino lehen.
	Bigarrena da, haren bertuteak eta obrak, mundura athera zenean.
	Lehenbiziko puntuaren gainean hunela meditatuko duzu. Alxa zaite gogoz mende guziak baino urrunago eta kreatura guzien gainera, gero Egundainotasunean berean eta Iainkoaren gogoan sartzen zarela, konsideratzatzu hark bere baitan hartzen zituen atseginak aitzinetik ikusteaz ethorteko zela Birjina MARIA, eta Iainko hura bera kausitu dukezunean plazer sakratu hetan, hekin bertutez eska zakisko seguranzarekin behar duzun grazia eta indarra zure etsaien eta bereziki orduan berean gerla egiten derautzunaren galtzeko.
	Gero iraganik Ama guziz saindu haren hanbat eta hain beregaineko bertuteen eta obren konsiderazionera, hek guziak batetan edo bat banazka Iainkoari erakuzten diotzatzula, hekin bertutkz eska zakisko haren fingabeko ontasunari behar duzun guzia, zer ere nahi den.
	Semeagana gero gogo guziaz itzulirik, hura orhoituko duzu bederatzi illabethez hura ekharri zuen Birjinazko sabelaz, nola errespeturekin hura Birjina sainduak adoratu zuen sortu zen bezain sarri, eta hura ezagutu zuen egiazko gizon eta egiazko Iainko, bere Seme eta bere kreatzaille. Erakuz diotzotzu hura hain pobre ikusi zuten begi urrikalsuak, hura besarkatu zuten besoak, hari eman ziotzan muzu amolsuak, hura hazi zuten bulharrak, bizian eta heriotzean pairatu zituen hersturak eta trabailluak harengatik, eta gauza hekin guzien bertutez borxa eme bat eginen diozu haren Iainkozko semeari zure othoitzaren enzuteko.
	Azkenean, heldu zarela Birjina guziz sainduagana, errozu egundainoko Probidenziak eta Iainkozko ontasunak hura hautatu duela Graziaren eta miserikordiaren Amatzat, eta gure arartekotzat. Hargatik haren Seme benedikatuaren ondoan eztugula nora ihesi goasken leku seguragorik eta bortitzagorik hura baino.
	Geiago, hura orhoit ezazu hanbatetan eskiribatu eta hanbat obra miragarriz frogatu izan den egia hunez, nihork egundaino eztuela hura deitu laguntzera non eztioen hitz begitartetsuez ihardetsi.
	Finean, begietarako diotzatzu bere Seme bakhoitzak gure salbamenduagatik pairatu zituen trabailluak, othoitzez zagotzala zuri halako graziaren ardietsteaz, non zertako pairatzen baitzituen, fin hura obra dezaten zure baitan haren loriatan eta kontentamendutan.

Andre Dana Mariagana 
federekin eta fidanzarekin 
laster egitera gonbida gaitzaketen 
konsiderazione batzuez

BERROGOI ETA BEDERATZIGARREN 
KAPITULUA

	Nahi baduzu zure behar guzietan Andre Dana Mariagana federekin eta fidainzarekin laster egin, hori ahal daidikezu emaitera noaskitzun konsiderazioneez. Lehenik, badakigu experienziaz, zein ere untzitan izan baita muskhik edo bertze ur preziosik, haren usaina gero dadukatela hutstu direlarik, eta zenbatenaz denbora luzeagoz usain onetako gauza hek egon baitira untzi hetan, eta geiago oraino den gutiena azkendu bada hetan barrena; halarik ere muskak eta nahiz den ur preziosak eztuela bertute mugarristatu eta noizpaiterainoko bat baizen. Halaber su handi baten aldean egon denak denbora lazez bero dago, sutik urruntzen delarik.
	Hori segurtzat aithorturik, nolako karitatezko suz, nolako miserikordiazko eta urrikalmenduzko sentimenduz erranen dugu irazekiak eta betheak direla Andre Dana Mariaren erraiak, iakinik bederatzi illabethez bere birjinazko sabelean iduki duela, orai ere besoetan ekhartzen duela, eta bere amoriozko bulharretan dadukala Jainkoaren Semea, zeina baita karitatea, miserikordia eta urrikalmendua bera; zeinak ezpaitu bertute mugarristatua eta denborarainokoa, baina fin eta mugagabekoa? Hargatik nola su handi bati hurbiltzen zaiona, ezin baitagoke hartaz berotu gabe, hala, eta arrazoin handiagorekin, Andre Dana Mariaren bihotzean bethi erretzen duen karitatezko, miserikordiazko eta urrikalmenduzko suari humiltasunarekin eta fidanzarekin hurbilduko zaiskon beharrek harenganik ardietsiko tuste hel zakintzak, saboreak eta graziak, eta hanbatenaz uzuagoak eta frankoagoak, zenbatenaz maizago hurbilduko baitzaisko fede eta fidanza geiagorekin.
	Bigarrenean egundaino kreatura huts batek eztu IESU KRISTO maite izan haren Ama guziz sainduak bezanbat, bat ere ezta haren borondatearen arauera hura bezain iarria egon.
	Beraz gu bekhatore horion beharrakgatik bere bizitze guzia eta bere burua ere eman duen Iainkoaren Semeak berak eman baderauku bere Ama gure Amatzat eta Abokatzat hel eta lagun dakiguntzat, eta haren ondoan gure salbamenduaren ararteko iar dadintzat; nolatan Ama eta Abokat hark falta ahal liazakegu? nolatan ukho egin liozokeo den gutiena bere Semearen borondateari?
	Laster egizu bada, ene alaba, fidanzarekin zure premia guzietan Maria Birjina Ama guziz sainduagana, zeren fidanza hura aberatsa da eta doatsua, eta harenganako ihez-lekua segura da, bethi ere graziak eta miserikordiak ekhartzen dituenaz geroztik.

Meditatzeko eta othoitzteko maneraz 
Angeru eta Doatsu guziak 
ararteko emanik

BERROGOI ETA HAMARGARREN 
KAPITULUA

	Hunetan Angeruen eta zeruko Sainduen helzakitzaz eta faboreaz baliatzekotzat, bi bideri ahal zarraiskeie.
	Lehena da, zoazila Aita Eternalagana, eta erakuz diotzotzula zeruko korte guziak ekhartzen dioen amorioa, eta emaiten diotzan laudorioak, eta haren amoreagatik Sainduek mundu hunetan pairaru ditusten trabailluak eta penak, eta gauza hekin guzien bertutez eska zakiskola haren Iainkozko Maiestateari behar duzun guzia.
	Bigarrena da, har detzatzula Espiritu lorios hek ararteko, daizula hek desira dutela ez xoilki perfekzionea ardiets dezagun, bainan oraino berak baino leku goragoan sar eta iar gaitezin, arrenez zagostela zuri heltzeaz zure bizio eta etsai guzien kontra, eta zuri laguntzeaz heriotzeko orenean.
	Zenbait aldiz ere iarriko guzien Kreatzailleaganik izan ditusten grazia handien eta beregainekoen konsideratzen, zure baitan pitzten duzula amoriozko eta bozkariozko sentimendu bat zeren bethe diren hain dohain handiez, zureak balire bezala.
	Bai eta bozturenago zare, egin ahal bazaitezi, zeren grazia hek ditusten, eta ez zuk; zeren hala izan baita Iainkoaren borondatea. Hortaz hura laudatuko duzu eta eskerrak emanen diotzatzu.
	Eta Eserziza hunen egitekotzat antzerekin eta errazki, partituko ahal tutzu Doatsuen Ordenak astearen egunetako manera hunetan.
	Igandean hairtuko tutzu Angeruen bederatzi koroak.
	Astelehenean, Iondone Ioani Batista.
	Asteartean, Patriarkhak eta Profetak.
	Asteazkenean, Apostoluak.
	Orzegunean, Martirak.
	Orziralean Ipizpiku sainduak eta bertzeak.
	Larunbatean Birjinak eta bertze Andre sainduak.
	Ordea guzien gainetik eztezazula sekulan uts egunik ioaitera, hartan maiz gomendatu gabe Andre Dana Maria Birjina Saindu guzien Erreginari, zure Angeru begiraleari, Iondone Mikhele Arkanjeluari, eta zure debozionez ararteko hartu ditutzun Sainduei.
	Era egun guziez othoitz egiezu Andre Dana Mariari, haren Semeari eta Aita Eternalari, arren dagizutela grazia zuri San IOSEF Birjina beraren Esposaren emaiteaz zure Abokat eta Begirale prinzipaltzat; gero eskuak hedatzen tutzula Saindu hura beragana, zagotza fidanzarekin orhoitzez, har zaitzala bere gomendioan.
	Saindu lorioz hartaz erraiten dira fingabeko mirakuilluak eta faboreak, hura ohoratu duten eta hari gomendatu zaiskon guziek harenganik ardietsi ditustenak, ez xoilki espirituko, bainan oraino gorputzeko beharretan, eta bereziki iakiteko nola arima debotei irakhasi behar zaien ongi othoitzgiten eta meditatzen, eta nola behar diren gidatu.
	Egiaz, baldin Iainkoak hain kontu handi badaduka bertze Sainduez, zeren bizi zirenean hari obedienzia eta ohore ekharri baitiote, zenbat zinetsi behar dugu estimatzen duela Saindu guziz humil eta guziz loriatsu hura, zenbat prezatzen dituela haren othoitzak, hura berak lurrean hala ohoratu duenaz gero, non nahi izan baitu haren meneko iarri, hura obeditu eta serbitzatu bere Aita bezala?

Gure Salbatzaillearen 
Pasioneazko Meditazioneaz, 
hartarik hainitz afekzione 
suerte atheratzeko

BERROGOI ETA HAMEKAGARREN 
KAPITULUA

	Lehen erran dudana gure Salbatzaillearen Pasionearen gainean on izanen da othoitz egiteko eta meditatzeko, eta gero bide hartaz desiratzen dugunaren eskatzeko; orai erakusiko dut nola handik hainitz afekzione suerte athera dezakegun.
	Gogo hartzen duzu (exenplutzat) gare Salbatzaillearen Gurutzefikamenduaren meditatzeko: misterio hortan bertzeen artean puntu hauk konsidera detzaketzu.
	Lehenik, nola IESU KRISTO Kalbarioko mendi gainera zenean jende eerabiatu hek hura furioski billusgorritu zuten, nola zathiz larrutu zioten azote zauriez arropei zitxeten haragi guzia.
	Bigarrenean, nola aranzezko khoroa burutik athera zioten, eta berriz buruan sartu ziotenean zauri ere berriak egin ziotzaten.
	Hirurgarrenean, nola marteillu kolpe handiz eta itzeez hura kruelki iosi eta iratxeki zuten Gurutzean.
	Laugarrenean, nola haren mienbro sakratuak ezin helaz itzeen sartzeko egin zitusten zilhoetara, ozar errabiatu hek halako borxaz estiraratu zitusten, non haren hezur guziak ilkhi baitziren ezin bere kroxkotik, eta konda baitzitesketen bat banazka.
	Bortzgarrenean, nola gure Salbatzaillea goititu zenean, zur gogor hartan gora, sostengurik etzuela itzeez baizen, haren zauri sakratuak handitu ziren eta garrastu ezin erranezko min eta dolore batekin, beheiti zioan gorputzaren pizuaz.
	Zure baitan nahi baduzu pitztu amoriozko sentimendurik puntu hautarik edo bertze horrelakoetarik, hekin gainean egin dukezun meditazioneaz enseia zaite iragaitera ezagutza batetarik bertze ezagutza handiago batetara behatzen duzula zure Iaunaren fingabeko ontasunera eta ekharri derautzun amoriora, hainbertze gauza zuregatik pairatu nahi izan duenaz gero: eta zenbatenaz ezagutza hura emendaturenago baita zure baitan, hanbatenaz zure amorioa ere emendaturen da haren aldera.
	Zure Iaun hark erakusi derautzun ontasun eta amorio infinituaren ezagutza hartarik errazki atherako duzu hainitz urrikimendu eta damu olde, zeren zure gaizki eginakgatik hanbatetan eta hain eskergabeki ofensatu duzun Iainko hura bera hanbat maneraz gaizki erabilli eta penatu izan dena.
	Zure atzartzeko Esperanzara, konsidera zazu hain Iainko handi batek ezarri duela bere burua hain ondikozko estatu hartan bekhatuaren hiltzeko, eta zure atheratzeko Satanen sareetarik eta zure hoben partikularetarik, zuri bere Aita Eternalaren baketzeko eta seguranzaren emaiteko harengana laster egiteaz zure behar guzietan...
	Allegeranza sentituko duzu iragaiten bazare haren penen konsiderazionetik hekin obren konsiderazionera; erran nahi da, gogoan sartzen baduzu hekin moienez borratzen dituen mundu guziaren bekhatuak, ematzen duela bere Aitaren kolera, ilhunbetako Prinzea ahalkhatzen duela, herioa hiltzen duela eta Angeru errebueltarien eta desterratuen kadirak bethetzen dituela.
	Bozkariotuko ere zaitu konsideratzeak, nolako bozkario handik hartu zuen Trinitate guziz saindu guziak, Andre Dana Maria Birjinak, eta bai hemen guduan hari den, bai zeruan loriaz gozatzen den Elizak.
	Zure erakhartzeko zute bekhatuen gaitzetstera meditatuko ditutzun puntu guziak hala ekharriko tutzu fin hunetara, non zinets dezazun zure Iaunak eztituela pena hek guziak pairatu, zure atzartzeko baizen zure inklinazione gaixtoen eta guzien gainetik geien nausitzen zaituenaren, eta haren Iainkozko ontasunari itsusiena zaionaren gaitzetstera.
	Admirazionean sartzekotzat, konsidera zazu ea ahal ditekeienz gauza miragarriagorik ikusteaz baino gauza guziak bizitzen dituen munduko Kreatzaillea hetiotzeraino darabillatela bere kreaturek, ikusteaz, diot oraino, guzien gaineko Maiestatea oinetan zapaturik, eta azken beheramendura egoitsirik, Iustiizia kondenaturik, Iainko baten edertasuna thuztatutik, Aita Eternalaren amorioa gizonek gaitzetsirik, kreatugabeko eta ezin ardietsizko argia ilhunbearen menera eroririk, loria eta doatsutasuna bera munduko desohore eta laido estimatutik, eta azken punturainoko miserian hondaturik?
	Zure Iaun doloratua urrikal dakizuntzat, haren kanpoko penen meditazioneaz lekhora, sar zaite gogoz konparazionerik gabe handiago diren bertzetan, zeinak baitire hura bere baitan barrena penatzen zutenak. Baldin lehenakgatik doloratzen eta damutzen bazare, mirakuillu lizate bertzeek erdira ezpaliazazute bihotza dolorez.
	IESUSEN arrimak ikusten zuen Iainkotasuna, orai zeruan ikusten duen bezala; ezagutzen zuen den ohore, den serbitzu guzia merezi duela; eta nola harengana eramana baitzen ezin erranezko amorioz, desira zuen hura kreatura guziek ohora eta serbitza lezaten bere indar eta ahal guziez.
	Hargatik hura kontrara ikusirik mundu guziaren neurrigabeko hobenez, gaizki eginez, bekhatuez eta hastiogarrizko gaixtakeriez hain harrigarriki ofensaturik eta laidoztaturik, orduan berean bera zegoen sekulan ezin kondatuzko doloreen puntadurez zaurturik eta iraganik, eta hanbatenaz barrenago eta bizikiago ukhiturik, zenbatenaz handiagoa baitzen haren amudioa eta desira mundu guziak hain gaineko Maiestateari ohore eta serbitzu eman liozon.
	Eta nola amudio eta desir haren handitasuna ezin sar baititeke nihoren ere gogoan, halaber ezta hel ditekeienik ezagutzera, zein handi eta zein doloros zen gure Iaun Gurutzatuaren barreneko aflikzionea.
	Geiago, nola kreatura guziak maiteago baitzituen erran ditekeien baino, bere amudioaren eredura neurrigabeko damua zuen hekin bekhatuez, ikusirik hek zirela kausa behar zirela harenganik apartatu. Ezen egundaino izan eta sekulan izanen diren gizon guziek egin zuten eta egin behar zuten bekhatu bakhoitzaz, zenbat ere aldiz nihork egiten baitzuen bekhatu bat, hanbatetan apartatzen zen gure Salbatzaillearen arimaganik, zeini baitzitxekon karitateaz.
	Apartatasun hanbatenaz dolorosagoa gorputzeko mienbroena baino bere kroxkotik eta leku naturaletik ilkhiten direnean, zenbatenaz arima, espiritu huts bat eta gorputza baino nobleago eta perfetago izanez, hargatik gaiago baitzen dolore hartzeko.
	Kreaturakgatik zure Salbatzatlleak pairatu zituen doloreetarik zorrotzena zen, dannatuen bekhatu guziakgatik bere baitan frogatzen zuena, ikusirik, harekin sekulan zein iunta ziteskeienaz gerostik, ordenatuak zirela sekulako penen pairatzera.
	Eta baldin arima bere Iesus maiteaz minberaturik gogoz aitzinago ioaiten bada, urrikalgarritzat haren baitan edirenen tu neurrigabeko penak ez xoilki egin diren, bainan oraino egin eztiren bekhatuakgatik; ezen ezta dudarik gure Salbatzailleak bere pena preziosen gastuz ardietsi deraukula, eta egin ditugun bekhatuen barkhamendua, eta eginen ginituenetarik begiratzeko grazia.
	Ene alaba, eztuzu eskas izanen bertze konsiderazioneez dolore hartzeko eta pairatzeko zure IESUS doloratuarekin; zeren ezta egundaino izan, ez eta sekulan izanen nahiz den arrazoinezko kreatura baitan dolorerik, hark bere baitan sentitu eztuenik.
	Munduko gizon guzien bidegabeek, tentagarriek, laidoek, penitenziek, eta gainerako atsekabe, hertsura, eta kontratasun guziek zorrotzkiago eta minkiago penatu zuten IESUSEN arima, hek egiaz eta eginez pairatu zitustenen arimak penatu ziren baino.
	Zeren Iaun guziz urrikalsu hark ongi xoil ikusten zituen hekin, ala gorputzeko, ala arimako penadura guziak buruko min arinenetik orrats baten zilhaduraraino, eta bere neurrigabeko karitateaz nahi izan zituen hek bezala pairatu eta bere bihotzean sartu.
	Ordea IESUSEN bihotz sakratua zenbat iragan zuten haren Ama guziz Sainduaren penek ezta nihola ere deklara dezakeienik: zeren Birjina sainduak bere baitan nola ere nahi den, eta zeren ere gatik nahi den, sentitu zituen gure Salbatzailleak berak pairatu zituen pena eta dolore guziak; eta haren dolorea Semearena bezain handit etzelarik, badarik ere etzuen izan neurririk.
	Eta halako Amaren dolore hek berek berritu ziotzaten Seme benedikatu hari bere barreneko zauriak, eta amorioz suztatuzko tragazez bezala, haren bihotza egon zen zaurturik eta iraganik. Erran baititeke haren bihotz urrikalsua hanbat erran ditugun eta bertze eztakiskigun kasik ezin kondatuzko penez bethea zegoenean, izan dela borondatezko penen amoriozko Ifernu bat, hura arima debot batek sinpletasun saindu batez izendatzen ohi zuen bezala.
	Zuk, Alaba, ongi konsideratzen baduzu, zer dela kausa dolore hek guziak pairatu zituen gure Iainko gurutzatuak, Salbatzailleak eta Iaunak, eztuzu aurkhituko zergatik hala egin duen, bekhatuagatik baizen.
	Handik klarki athetatzen da gureganik nahi dituen eta ahal derrakegun baino gutiago zor diotzagun egiazko eta beregaineko urrikalmendua eta eskerrak direla, hutsik haren amoreagatik damu izaitea zeren ofensatua den, bekhatuaren gaitzeritstea gaitzeritste paregabeko batez, haren etsaien eta gure inklinazione gaixtoen kontra agudoki peleatzea; arren gizon zaharra, eta haren obrak erauntsirik, eta gizon berria iauntsirik, gure arima Ebanjelioko bertuteen aphareilluaz beregin detzaguntzat.

Gurutzefikaren meditazionetik 
athera diteskeien probetxuez, 
eta haren bertuteen imitazioneaz

BERROGOI ETA HAMABIGARREN 
KAPITULUA

	Meditazione saindu hartarik athera detzaketzun hainitz probetxutarik lehena da, ez xoilki urriki izaitea zure bekhatu iraganez, bainan eta damu hartzea zeren zure Iauna gurutzeari iratxeki dioten pasione desordenatuak oraino bizi diren zure baitan.
	Bigarrena da, zure hutsez barkhamendu eska zakiskon, bai eta zure buruaren osoki gaitzetsteko grazia dizula, ez geiago haren ofensatzeko, aitzitik haren onetsteko eta ongi serbitzatzeko hemendik aitzina, zuregarik hanbat pairatu dituen trabailluen orde; zein baita sekulan ezin egin ditekeiena gaitzerizko saindu hura gabe.
	Hirurgarrena da, zure ahal guziaz ensia zaitezin gure Salbatzaillearen bertuteen imitatzera, iakinik pairatu duela, ez xoilki gure libratzeagatik, bainan oraino bere oinhatsen gainean ibilteko exenplu guri emaiteagatik.
	Hemen emaiten derautzut hartarakotz on izanen duzun meditatzeko molde bat.
	Desirik baduzu bada (exenplutzat) pazienziazko bertutearen ardietsteko, zure Salbatzaillearen imitatzeko, konsidera tzatzu hemen diren puntuak.
	Lehenik, zer egiten duen IESUS doloratuaren arimak Iainkoaren aldera.
	Bigarrenean, zer egiten duen 

	[260-261. orrialdeak eskas]

Orduan ikusten du, sartu dela trabailluez nahasirikako oihan batetan, bethi bilha dabillala eta nahi lukeien bezala ezin kausi dezakeiela pairatzeko manera eta bide berririk: eta halatan berak largatzen du bere burua eta bere haragi guziz hobengabea gizon gaixtgaginen eta, Ifernuko Demonioen astaparretara eta menera hartaz nahi dutenaren egiteko.
	Laugarrenean, beha diozozu gero zure IESUSI, eta enzun ezazu nola, bere begi urrikalsuak zuregana itzulirik, hunela minzo zaitzun: Huna, Alaba, zertara ekharri nauten zure borondate desordenatuek, zuk zure buruari borxa guti bat egin nahi gabez: Huna zenbat pairatzen dudan eta zein allegeraki zure amoreagatik, eta zuri egiazko penitenzia baten exenplu emaiteko. Ene dolore guziez othoitzez nagotzu, ene alaba, Gurutze hunen eta geien gogarako zaiskidan bertze guzien gogotik ekhartzeaz, osoki largatzen duzula zure burua igorriko deruskitzudan gaizki egille guzien eskuetara, zenbat ere ezdeus eta gaixto ahal baititeske zure ohorearen eta zure gorputzaren kontra. O bazeneaki zer konsolazione handik atherako dudan! Bainan hori ezagut dezakezu ikusten tutzun zauri hautan; hek nahi izan baititut harri preziatu maiteak bezala hartu, zuk niholatan estima dezakezun baino maiteago dudan zure arima pobrearen edertatzeko bertute preziosez. Eta ni hargatik ethorri banaiz azken puntu hunetata, zergatik zuk, ene Espos maitea, eztuzu nahiko aphur bat pairatu ene bihotzari aski egiteko, eta zure pazienziagabeak eragin derauskidan zaurien ematzeko, ikusirik zure pairugabe hark zaurtzen nauela ditudan zauri hauk bezain zorrotzki eta are zorrotzkiago.
	Bortzgarrenean, konsidera zazu ongi, nor den horrela minzo zaitzuna, eta ikusiko duzu hura dela loriako Erregea bera IESU KRISTO egiazko Iainkoa eta egiazko Gizona. Konsidera zazu hark pairatu dituen munduko ohoinetarik handienari elogokeoten laidoen eta penen handitasuna. Mira zazu zure Iauna dagoela hainbertze penen artean ez xoilki higitu gabe eta miragarrizko pazienziarekin, bainan hetaz oraino bozten dela bere etseiez bezala. Eta nola sua irazekitzenago baita ur guti batez, hala haren neurrigabeko karitateari xipi zitzaiskon penak emendatzen ziren arauera emendatzen zela ere haren bozkarioa eta handiagorik pairatzeko desira. Konsidera zazu Iaun guziz miserikordios hark hori guzia pairatu eta egin duela, ez borxaz, ez eta bere beharrez, edo zerbait beretzat nahiz, baina berak erran derautzun bezala, ekhartzen derautzun amorioagatik, eta zu ere haren imitazionetan pazienziazko bertuteari zarraiskongatik; eta gogoan sartzen duzula zer nahi duen zureganik, eta zer atsegin emanen diozun bertute hari iarraikiteaz, athera tzatzu borondate irazeki baten deliberamenduak zure oraiko Gurutzearen, eta nahiz den bertzeren, gaitzago baliz ere, ez xoilki pazienziarekin, bainan oraino allegrianzarekin iasaiteko, zure Iainkoaren hobeki imitatzea, eta hari kontentamendu geiago emaiteagatik.
	Eta zure arimako begien aitzinean ezarten tutzula haren laidoak, eta zuregatik dastatu dituen khiratstasunak, haren fermutasuna eta pairua, gorri zaite ahalkhez uste izaiteaz ere zure pairua dela pazienziaren figura eta itzala, eta zure doloreak eta mesprezioak direla egiazkoak.
	Zaude ikhiara, eta zarela beldur zure Iaunaren amorioagatik pairatu ez nahizko gogorik den xipienak aurkhi dezan zure bihotzean lekurik, hartan den gutiena egoiteko.
	Iaun gurutzatu hura, ene alaba, da irakurtzera emaiten derautzudan liburua, zeintarik gero athera ahal baitezakezu nahiz den bertutearen egiazko mirailla: Zeren nola hura baita biziaren liburua, ez xoilki adimendua dotrinatzen du hitzez, bainan oraino irazekitzen du borondatea bere exenplu biziaz Mundu guzia bethea da liburuz, eta halarik ere guziek batetan emanik ezin irakhaz dezakete bertute guzien ardietsteko manera Iainko Gurutzean itzatu baten miratzeak egiten duen bezain perfeki.
	Iakin ezazu oraino, Alaba, ezen hainitz oren emaitten dutenak gure Iaunaren Pasionearen gainean nigar egiten, eta haren pazienziaren konsideratzen, eta gero heldu zaisten ordu gaitzetan bere burua erakuzten dutenak Orazionean guziz bertze gauza ikhasi balute bezain pazienziagabeko munduko soldadu batzuen pare direla, zeinek eskuz esku haritzeko eta gudukatzeko ordua dathorren baino lehen, pabillunen azpian bere buruaz hainitz gauza handi prometatzen baitute, eta etsaia ikusi bezain laster, armak utsirik ihesari emaiten baitiote. Othe diteke gauza erhoagorik eta damutzekoagorik gure Iaunaren bertuteak mirail argi batetan bezala miratzea, maite izaitea, miretstea, eta gero hetaz osoki ahantstea, edo hei itxekitzeko okasionea gertatzen denean, hetaz konturik ez egitea baino?

Aldareko Sakramendu 
guziz Sainduaz

BERROGOI ETA HAMAHIRURGARREN 
KAPITULUA

	Huneraino, ene Alaba, iadanik ikusi duzun bezala, zure etsaien garaitzeko behar zinituen lau arma suerte eman derauskitzut eskuetara eta hainitz abisu ere hekin ongi erabilteko; gainerakoa da oraino bertze bat erakuz diazazudan, zeina baita Aldareko Sakramendu guziz Saindua. Ezen nola Sakramendu hura bertze Sakramendu guzien gainekoa baita, halaber bortzgarren arma hunek garaia du bertze guzien gainean.
	Lau aitzineko armek bere balioa maillegatzen dute gure Salbatzaillearen odolak ardietsi eta ekharri derauskigun merituetarik eta graziarik; bainan arma hau da IESUSEN odola bera, haren haragia da, haren arima, haren Iainkotasuna.
	Lehenbiziko arma hetaz peleatzen tugu etsaiak IESUSEN bertutez, arma hunez hekin kontra gudukatzen dugu IESUSEKIN batean, eta IESUSEK gudukatzen du gurekin; ezen nork ere IESUSEN haragia iaten baitu eta haren odola edaten, hura Iesusekin dago eta IESUS ere harekin.
	Eta zeren Sakramendu saindu eta arma hau har baitezakegu eta hartaz balia baigaiteske bi maneraz, Sakramenduzki behin egunean eta Espirituzki oren eta amen oroz, bigarren maneraz denaz bezanbat, hura behar duzu ahalik maizena hartu eta lehenaz bezanbatean, noiz ere emanen baitzaitzu esku haren errezebitzeko.

Nola errrezebitu behar den 
Aldareko Sakramendu guziz Saindua

BERROGOI ETA HAMALAUGARREN 
KAPITULUA

	Hurbil gakidiskeo Sakramendu guziz Iainkozko huni hainitz finetarako: hargatik fin hekin ardietstekotzat egin behar dire hainitz gauza hirur denboretan berezirik: Komuniatu baino lehen, Komuniatzeko puntuan, eta komuniatu ondoan.
	Komuniatu baino lehen (zer ere intenzione baitugu egiterakoan) behar da penitenziazko Sakramenduaz garbi eta purga gaitezin bekhatu mortalaren kutsutik, haetaz lizundn bagara, eta osoki eman gakiskon IESU KRISTORI eta hark plazer duen guziari gure bihotzeko afekzione guziaz, gure arima guziaz, gure indar eta ahal guziez, ikusirik berak sakramendu guziz saindu hunetan emaiten derauskigula bere odola, haragia, arima, Iainkotasuna eta meritu guziak, eta konsideratzen dugula hari emaiten dioguna, gauza gutia dela eta ezdeus kasik hark emaiten deraukunaren aldean, desiratu behar dugu egundaino lurreko eta zeruko kreaturek ofrendatu diotzaten gauza guziak, hekin konsekratzeko haren Iainkozko maiestateari.
	Bada nahi baduzu komunione saindua egin zure eta haren etsaien garaitzeko eta desegitzeko intenzionerekin, hura egin dezazun baino lehen, has zaite aitzineko arrats danik, edo ahal dagizun muga hoherenaz konsideratzen, nolako desira duen Iainkoaren Semeak zure bihotzean leku eman diozozun Sakramendu guziz sandu hunez, zurekin bat egin dadintzat, eta hel dakizuntzat zure pasione biziotsuen garaitzen.
	Desir hura hain handia da eta hain irakina gure Salbatzaillea baitan, non ezpaita adimendu kreaturik hura endellega dezakeienik.
	Nolazbait haren endellegatzera gai eta baso egin zaitezintzat, bi gauza zure bihotzean barrena sartuko eta finkatuko tutzu.
	Lehena da, gure Iainko onak gurekin egiteko duen ezin erranezko desira, berak dioenaz gerostik hortan dituela bere atseginak.
	Bigarrena da, konsideratzea neurrigabeko herra ekhartzen dioela bekhatuari, eta zeren trabu eta paxelu emaiten dioen hanbat desiratzen duen gurekiko batasunari, eta zeren osoki iarria den haren Iainkozko perfekzioneen kontra; ezen nola hura baita guzien gaineko ontasuna, argi garbia, fin eta neurrigabeko edertasuna, ezin dagoke non eztuen neurrigabeki gaitzesten eta hastiatzen bekhatua, zeina ezpaita bertzerik, ilhunbe, eskas, makhur, eta gure arimetako ezin pairatuzko kutsu eta notha baizen.
	Gure Iainkoak bekhatuaren kontra duen herra hura hain irakina da, non lege zaharrean eta berrian ezarri eta egin den guzia ordenatu izan baita haren hiltzeko, eta beregainki haren Semeak pairatu duen Pasione sakratua; zeinak, Iainkoaren serbitzari argituenek dioten bezala, berriz ere gogotik, behar baliz, eman bailezake bere burua millatan hiltzera, gure baitan den ofensarik xipienaren borratzea eta ezeztatzeagatik.
	Bi konsiderazione hautaz endellegaturik, asko eskaski bada ere, zein handi den gure Iaunak zure bihotzean sartzeko duen desira, hartarik zure eta bere etsaien etxatzeko eta osoki hiltzeko, zuk ere zure baitan pitztuko duzu desir bero eta borondate bizi bat haren errezebitzeko fin hura beragatik.
	Horrela guzia bihotzturik eta esportzaturik zure Zeruko Kapitaina zure baitara ethorriren delako esperanzaz, dixida zazu maiz eta maiz garaitzera hartu duzun pasionea, hura zapa zazu beltzuri uzuz, haren kontrako bertuteari dagoskan akzioneak egiten tutzula: eta gero ere horrela eginen duzu zure komunionearen aitzineko arratsean eta goizean.
	Dakusazunean hurbiltzen dela Sakramendu sainduaren errezebitzeko denbora, lehenxe mira zazu laburki zertan huts egin duzun zure azken komunionetik oren hartaraino, konsideratzen duzula zure hutsak egin ditutzula Iainkorik ezpaliz eta bere Pasioneko misterioetan hanbat pairatu ezpalu bezain largoki, zuk kontu geiago eginez plazer xipi batez eta zure borondateez, Iainkoarenaz eta haren ohoreaz baino, eta orduan zure buruaz ahalkhaturik eta beldurtasun saindu batez betherik, hondatuko zare zure esker eta merezigabearen ezagutza hartan.
	Ordea gero konsideratzen duzula zure Iaunaren ontasunaren hondogabetasunak beregana deitzen duela zure eskergabetasunaren eta fede gutikotasunaren hondogabetasuna, hurbil zakisko fidanzarekin, hari idekiten eta zabaltzen diozula zure bihotza, haren osoki nausi eta iabe sar eta iar dadintzat.
	Orduan leku largoa emanen diozu zure bihotzetik khentzen baduzu kreaturetarako afekzione suerte guzia, hura serratzen duzula gero, hartan zure Iaunaz bertzerik sar dadin beldurrez.
	Komunionea eginik, sar zaite laster zure bihotzeko gorde-lekuan, eta zure Iauna humiltasun eta erreberenzia guziarekin adoraturik, minza zakisko hunela zure gogoan barrena.
	Badakusazu, o ene ontasun bakhoitza, zein errazki ofensatzen zaitudan, eta zein bothere duen pasione hark ene gainean, eta nik neure buruz eztudala indarrik aski ene libratzeko hartarik. Hargatik zuri beregainki dagotzu gudukatzea, eta zureganik xoilki garaiaren esperanza dut, nik ere orobat gudukatu behar dudalarik.
	Gero Aita Eternalagana itzulirik, ofrenda diozozu berak eman derautzun, eta iadanik zure baitan dadukazun bere Seme maitea, hari esker emaiteko egiten derautzun faboreaz, eta garaiaren ardietsteko zure buruaren gainean; gero sendoki gudukatzen duzula zure pasione haren kontra, zaude fidanzarekin garaiaren begira Iainkoaganik; ezpaitzaitzit faltatuko, zure aldetik ahal dagizuna egiten baduzu, luza baleza ere zuri haren emaitera.

Nola preparatu behar garen 
Komunionera Iainkoaren amudioaren 
gure baitan pitzteagatik

BERROGOI ETA HAMABORTZGARREN 
KAPITULUA

	Zure atzartzeko Sakramendu guzien gaineko hunez zure Iainkoaren amudiora, itzuliko duzu zure gogoa hark ekharri derautzun amudiora, konsideratzen duzula aitzineko arratsetik.
	Iaun handi eta guziz botheretsu hark, ez aski eritziz zeren kreatu zaituen bere imajinara eta idurira, eta bere Seme bakhoitza egorri duen lurrera hogoi eta hamahirur urthez pairatzera zure gaixtakerien borratzeagatik, eta penetarik handienen eta Gurutzeko heriotze dolorosaren ere hartzera zure berrerosteagatik, hura bera nahi izan derautzula oraino utsi Aldareko Sakramendu guziz sainduan zure iakitzat eta behar ditutzun guzietako.
	Konsidera tzatzu ongi, ene alaba, amudioa hura bere parte guzietan guziz konpli eta guziz beregaineko egiten duten ezin endellegatuzko exzellenziak.
	Lehenik, behatzen badiogu denborari, ikusiko dugu gure Iainkoak maite izan gaituela egundainotik eta hasterik bat ere gabe, eta bera bere Iainkotasunean egundainokoa den bezala, egundainokoa ere dela haren amorioa, zeinaren bertutez mende guziak baino lehen bere baitan deliberatu baitzuen guri bere semearen emaiteko manera miragarri hunetan.
	Horren gainean barreneko allegrianza batez bozkarioturik, erranen ahal duzu: Egia da beraz Iainko handiak hondogabeko egundainotasun hartan hanbat estimatzen eta maite zuela ene xipitasuna, non ordutik ezin erranezko karitate batez gogoan bainendukan, eta desira baitzuen niri bere Semearen emaiteko ene iakitzat.
	Bigarrenean, bertze afekzione guziek, zenbat ere handi baitirateske, zenbait mugarri dute eta ezin heda diteske urrunago, ordea gure Iaunaren afekzione hau xoilki da neurrigabea guzien artean.
	Hargatik bere burua osoki satifatu nahiz, bere Semea, berarekin Maiestatez eta infinitutasunaz berdina, izaite eta naturaleza ber-batetakoa eman derautzu. Manera hortan dohaina bezain handia da amorioa, eta amorioa bezain handia da dohaina; eta bata, eta bertzea hain dire handi, non ezpaita adimendurik deus ere handiagorik pensa dezakeienik.
	Hirurgarrenean, Iainkoa eztute erakharri gure maitatzera ez haren beharrak, ez nihoren borxak, bainan bere barreneko ontasun naturalak xoilki hararazi dio halako eta hain ezin endellegatuzko afekzionea gure aldera.
	Laugarrenean, ezin izan dugu aitzinetik, ez obrarik, ez merezimendurik guzien gaineko Iaun haren obligatzeko hain neurrigabeki bere amorioaren hedatzera gure miseriara, baina bere bizartasun hutsez osoki den guzia eman zaiku, merezigabeko kreaturak garelarik.
	Bortzgarrenean, gogoz itzulten bazare amorio haren garbitasunera, ikusiko duzu eztabillala munduko afekzioneak bezala, deusik ere beretzat nahiz, gare Iaunak eztuenaz gero gure ontasunen beharrik, bera gu gabe bere baitan guziz doatsu eta guziz lorios izanez: beraz haren ezin erranezko ontasuna eta karitatea hutsik enplegatu dire gare aldera, ez bere, baina bai gure probetxuagatik.
	Hori gogoan darabillazula, erranen duzu zure baitan: Nola egin diteke hain gaineko Iaun batek eman dezan bere bihotzeko afekzionea hain beheitiko kreatura batetan? zet nahi duzu eneganik, o loriako Erregea? Zer uste duzu izanen duzula eneganik; ezpainaiz erhauts guti bat baizen? Badakusat, ene Iainkoa, zure karitate suakhartuaren argian barrena, eztuzula borondate bat baizen agerikiago oraino erakuzten derautana, zein garbi den ekhartzen derautazun amotioa, halaz eta zaren guzia emaiten etzaiskidanaz gero iakitzat, zutara naizen guzia ganbia nadintzat baizen; ez zeren ene beharrik duzun, ordea zu ene baitan bizi zarela, eta ni ere zu baitan bizi naizela, amoriozko batatasun hartaz bertze zu ber-bat egin nadin, eta ene lurrezko bihotzaren beheratasunaz zure bihotzarekin batean Iainkozko bihotz xoil bat egin dadingatik.
	Handik espantuz eta bozkarioz betherik, ikusteaz zure Iainkoak hain handiro prezatzen eta maite zaituela, eta ezaguturik bere amorio guziz botheretsuaz eztuela bertze intenzionerik eta nahirik zure amudio guziaren, beregana ekhartzeko baizen, apartatzen zaituela lehenik kreatura guzietatik eta oraino zure burua beraganik, nola zu ere baitzara kreatura bat, ofrenda zakisko zaren guzia zure Iaunari sakrifizio osotzat, arren hemendik hara Iainkoaren amorio hutsak eta plazer onak xoilki zure adimendua, borondatea eta memorioa erabil detkzan eta zure sensu guziak goberna detzan.
	Konsideratzen duzula gero, eztela zure baitan hainitz Iainkozko obra eragin dezakeien gauzarik, nola behar legez haren bilha ibilteak Aldareko Sakramendu guziz sainduan; idekhozu hartarakotz zure bihotza orazione aurtikhizkoez eta hatsgorapen amolsuez, hunela.
	O iakia, zerukoa baino zerukoagoa! Noiz ethorriko da orena, non naizen guzia osoki sakrifiziatuko bainatzaitzu ez bertze suz zureganako amorioarenaz baizen. Noiz, noiz o amorio kreatua etzarena: O ogi bizia! noiz biziko naiz xoilki zutaz eta zuretzat? He noiz, o ene bizia, bizia ederra, bizia atsegintsua eta bethierekoa?
	O Zeruko mana! noiz ethorriko da ordua non lurreko ianhari guziez nardatutik ezpaitut zutaz bertzerik bilhatuko? ezpainaiz zutaz baizen haziko? noiz, o ene arimaren eztitasuna! noiz, o ene ontasun bakhoitza? He! Ene Iaun amolsua eta guziz botheretsua, libra zazu orai berean bihotzondikozko hau lurreko amarru eta pasione biziotsu guzietarik, hura ederta zazu zure bertute sainduez; eta emozu gauza guzien egiteko intenzione garbi hura, hutsik zuri atsegin egiteko: bide hartaz zabalduko derautzut ene bihotza, gonbidatuko zaitut eta amolsuki borxatuko ene bihotz hunetan sartzera; eta zuk gero, Iauna, deusik kontra iarri gabe, bethi desiratu itzun obrak eginen ditutzu ene baitan.
	Hauk dire Komunionera preparatzeko arratzean eta goizean atherako ahal tutzun amoriozko afekzioneak.
	Komuniatzeko muga hurbil dadinean, pensa zazu zer behar duzun errezebitu.
	Iainkoaren Semea da ezin endellegatuzko maiestatez bethea, zeinaren aitzinean Zeruak eta lurreko Bothereak ikharaz baitaude.
	Sainduen Saindua da, nothagabeko mirailla, ezin endellegatuzko garbitasuna, zeinaren aldean ezpaita kreatura garbirik.
	Hura da zureganako amorioaogatik nahi izan duena iarri lurreko xixari bat, eta jende xehearen liga eta hondarra bezala, nahi izan dena arbuiatu, oinetan zapatu, burlatu, thuztatu eta gurutzean itzatu izan munduaren maliziaz eta gaixtakeriaz.
	Errezebitu behar duzu, diot, Iainko bat, bere eskuetan munduko bizia eta heriotzea dadukana.
	Bertze alde, konsidera zazu zure buruz etzarela ezdeus bat baizen; zure bekhatuaz eta maliziaz iarri zarela arrazoin gabeko kreatura ezdeusenen eta lizunenen azpian, eta merezi izan duzula Ifernuko demonio guziek zarabiltzaten ahalkhaturik eta trufaturik.
	Eta hain ongi-egin handiak eta ezin kondatuzkoakgatik eskerrak bihurtu behar bidean, zure buruko errebelamenduaren eta zure borondate airatuen arauera, nesprezatu duzula hain Iaun handi, gaineko eta amolsu bat, eta haren odol preziosa oinetan zapatu duzula.
	Guziagatik ere bere bethiereko karirateaz eta ezin ganbiatuzko ontasunaz gonbidatzen zaituela bere Iainkozko mahainera, bai eta zenbait aldiz borxatzen zaituela hartara, ioaitera, mehatxurekin bertzela hillen zarela. Ezterautzula bere miserikordiaren athea hertsten, ez eta soina itzulten, zarelarik zure ethorkiaz sorhaio, maingu, uhantu, itsu, demoniatu, eta largatu zaiskolarik hainitz beillakori.
	Hori xoilki nahi du zureganik.
	Lehenik, urriki dakizun zeren hura ofensatu duzun.
	Bigarrenean, guzien gainetik gaitzeritz dezazun bekhatua, dela handi, dela xipi.
	Hirurgarrenean, guzia ofrenda eta eman zaitezin gogoz bethiere, eta eginez okasioneak direnean haren borondatera eta obedienziara.
	Laugarrenean, esperanza zaitezin gero, eta zinetste fermu bat iduki dezazun barkhatuko derautzula, garbituko zaituela eta zure etsaietarik begiratuko.
	Bihotzterik bada zure Iaunak zuretzat duen ezin erranezko amorioaren orhoitzapenaz, hurbilduko zare mahain saindura komuniatzeko beldurtasun saindu eta amoriozko batekin, erraiten duzula.
	Eztut merezi, Iauna, zure errezebitzea zeren handiro ofensatu baitzaitut hanbat eta hanbat aldiz, eta ezpaitut oraino neure bekhatuakgatik nigar egin behar nuen bezala.
	Eztut merezi, Iauna, zure errezebitzea, zeren ezpainaiz oraino garbiki eta osoki emana zure amoriora, borondatera eta obedienziara.
	Helaz! Iaun guziz botheretsua eta neurrigabeki ona, egin nazazu gai eta merezient zure ontasunaren eta hitzaren bertutez fede hunekin zure errezebitzeko, o ene arimaren amorioa.
	Errezebitu ondoan, sar zaite berehala zure bihotzeko gelan, eta gauza kreatu guziez ahantsirik, egiotzu zure Iaunari solhas hauk, edo bertze hunelakoak.
	O Zeruko guziz gaineko Erregea! Nork ekharri zaitu ene baitara, miserable bainaiz, pobre, itsu eta ontasun guziez billusia? Hark ihardetsiko derautzu. Amorioak.
	Eta zuk berriz erranen duzu: O kreatugabeko Amorioa: Amorio eztia, amorio atsegintsua! Zeren eske zagoskit? Hark erranen derautzu: ez bertzerik Amorio baizen. Eztut nahi ene Amorioaren suaz bertzek bat ere erre dezan zure bihotzeko Aldarean, ez zure sakrifizioetan, ez eta zure obra guzietan: nahi dut hark zure bertze amudio eta borondate guzia iraungirik eta hillik usain ona eta gozoa eman diazadan.
	Horren eske egon natzaitzu bethiere, eta oraino ere nagotzu eske, zeren ene desira eta guthizia da ni guzia naizen zure, eta zu zaren guzia ene. Ezpaigara sekulan horrela-
	[286-287. orrialdeak eskas]

Komunione espiritualaz

BERROGOI ETA HAMASEIGARREN 
KAPITULUA

	Zilllegi ez garelarik egunean behin baino geiagotan errezebitzera, halarik ere, erran dudan bezala, errezebi dezakegu oren eta amen guziez; eta hala egitetik ezta deus ere traba gaitzakeienik, ezpada gure ansigabetasuna edo zenbait bertze falta.
	Eta Komunione espiritual hura batzutan arimarentzat probetxosago izandu da hainitz Sakramenduzko Komunione lirateskeien baino agian errezebitzen dutenen eskasakgatik.
	Zeinbat ere aldiz bada ordenatuko eta preparatuko baitzare horrelako Komunionearen egitera kausituko duzu Iainkoaren Semea prestik zuri bere buruaren bere eskuez berez emaitera zure othurutitzatzeko espiritualki.
	Hartara prepara zaitezintzat, itzul zaite gogoz harengana intenzione harekin, eta arimako begiez iragaitza labur bat eginik zure eskasen eta makhurren gainean, erakuz diozozu damu duzula zeren hura ofensatu duzun, eta othoitz egiozu den humiltasun eta fede handienarekin plazer duela zure arima pobreagana ethorri grazia berri batekin, haren sendatzeko eta bere etsaien kontra bortitzteko.
	Halaber zure burua borxatu eta zenbait guthiziatan hildumatu, edo bertutezko obrarik egin nahi duzunean, hori guzia egizu zure bihotzaren preparatzeko zure Iaunarentzat, iakinik bethiere haren eske dagotzula. Gero harengana itzulirik oiu egiozu desir handi batekin datorla bere graziarekin zure sendatzera eta libratzera zure etsaietarik, bera xoilki zure bihotzaren iabe iar dadintzat.
	Edo are, azken egin duzun Sakramenduzko Komunioneaz orhoiturik, errozu bihotz bero batez: Noiz, o ene Iauna, errezebituko zaitut bertze aldi batez? Noiz, ha, noiz?
	Nahi bazare preparatu espiritualki Komuniatzera debozione eta erreberenzia geiagorekin; aitzineko arratsetik zuxen tzatzu zure mortifikazione, bertutezko akzione, eta bertze obra on guziak zure Iaunaren espiritualki errezebitzeko fin hartara.
	Eta goizean muga onez konsideratzen duzula zer ontasun, eta zein zori doatsu duen arimak behar bezala Aldareko Sakramendu Sainduaren hartzeaz, ikusirik haren bertutez berriz ardietsten dituela bertute galduak, bere leheneko edertasuna bihurtzen zaiola, eta partale egiten dela Iainkoaren Semearen Pasioneko fruituetan eta merezimenduetan, eta zenbat atsegin duen Iainkoak berak hura errezebi dezagun, eta ontasun hetaz goza gaitezin, enseia zaite ahal guziaz haren errezebitzeko desir handi baten zure bihotzean pitztera hari plazer egiteagatik.
	Eta desir hartaz irazekirik zaudezila, itzul zaite harengana, erraiten diozula: Zilhegi enaizenaz gero, Iauna, egun zure errezebitzera zure Sakramendu sainduan, egizu, o kreatu gabeko ontasuna eta botherea, ene erorteak barkhatzen derauskidatzula, eta ene zaurietarik sendatzen nauzula, behar bezala espiritualki errezebi ahal zaitzadan orai, oren guziez, eta egun oroz: hartarakotz indazu grazia eta indar berri bat ene etsai guzien, eta bereziki orai zuri plazer egiteagatik gerla egiten diodanaren kontra.

Eskerren emaiteaz

BERROGOI ETA HAMAZAZPIGARREN 
KAPITULUA

	Dugun eta egiten dugun ontasun guzia Iainkoarena eta Iainkoaganikakoa denaz gerostik, obligatuak gare hari eskerren emaitera egin ditugun eserziza espiritual guziez, gure buruaren gainean eraman ditugun garaiez, eta haren esku miserikordiosetik, bai partikularki, bai jeneralki hartu ditugun ongi-egin guziez.
	Hori behar bezala egitekotzat, konsidera dezagun zertako gure Iaunak nahi derauskigun bere graziak partitu; zeren konsiderazione eta ezagutza hartaz ikhasten ohi dugu zer maneraz nahi duen eskerrak eman diotzogun.
	Eta zeren bere ongi-egin guzietan nahi baitu beregainki bere loria emendatu, eta nahi baigaitu bereganako amudiora eta serbitzura erakharri, iar zaite lehenik zure baitan hunela erraiten: Nolako botherez, nolako zuhurziaz, eta nolako ontasunaz ene Iainkoak egin eta eman deraut ontasun eta grazia hori?
	Gero ikusirik zure baitan, zure buruz bezala, eztela ongi-eginik bat ere merezi duen gauzarik, aitzitik eztuzula merezigaberik eta eskergabetasunik baizen, humiltasun barrenarekin erranen diozu zure Iainkoari.
	Nolatan nahi diozu, Iauna, potxo hil bati behatu? nolatan nahi derauskidatzu hainbertze ontasun egin? Benedikatua dela zure izena sekula sekulororaino.
	Finean ikasirik bere ongi-eginez nahi duela hura onets eta serbitza dezazun, suakhar zaite amorioz hain amoriozko Iaun batengana, eta zatxesko desir garbi eta oso bati haren serbitzatzeko gauza guzietan, eta plazer duen bezala. Halakotz zure buruaz eginen diozu ofrenda oso bat erraitera noan maneraz.

Ofrendaz

BERROGOI ETA HEMEZORTZIGARREN 
KAPITULUA

	Zure buruaz egin behar duzun ofrenda alde guzietarik Iainkoaren gogara izaitekotzat, bi gauza behar tu. Bata da, hura egin dezazun gure Salbatzailleak bere Aitari egin ziotzan ofrendekin batean. Bertzea da, zure borondatea osoki desamarratua den kreatura guzietarik.
	Lehenaz bezanbatean, iakiteko duzu Iainkoaren Semeak, nigarrezko haran hunetan bizi zenean, bethi ofrendatzen ziotzala bere Zeruko Aitari, ez xoilki bere burua eta bere akzioneak, bainan orobat garen guziak egin behar ginituen obra guziekin. Hala non gure ofrendak egin behar baitugu harenekin iuntaturik eta harenetan fidanza emanik.
	Bigarrenaz bezanbatean, ongi konsidera zazu ofrenda zaitezin baino lehen, ea zure borondatea deusetan ere estekatua denz (zeren hala bada, hura behar duzu lehenik afekzione guzietarik libratu) eta hartarakotz laster egizu Iainkoagana, arren hark bere esku botheretsuaz zure estekhak hautsitik, eta gauza guzietarik libraturik ofrenda ahal zakiskon haren Iainkozko Maiestateari.
	Zagotza ongi horri beha; zeren ofrendatzen bazaisko Iainkoari, kreaturetan amarraturik zaudezila, eztuzu zurerik, baina bertzerenik baizen ofrendatzen, ikusirik etzarela zure eskuko, baina zure borondatea estekaturik dadukaten kreaturen meneko zarela, zein baita gure Iaunari higointzen zaiona; ezen hartaz burlatu nahi bazendu bezanbat da.
	Handik heldu da Iainkoari gure buruaz egiten diotzagun geien ofrezimenduak bihurtzen direla, ez xoilki hutsik eta probetxurik gabe, bainan oraino hainitz eskasetan eta bekhatutan erorten garela.
	Geurok ofrenda gakidiskeo Iainkoari gatxestelarik kreaturei, intenzionerekin ordea hetarik bere ontasunaz libra gaitzala, gero haren Iainkozko Maiestateari eta haren serbitzuari eman ahal gakiskongatik: zein baita maiz eta afekzione handirekin egin behar duguna.
	Egizu bada zure ofrenda deusi ere lotu gabe zaudezila, zure buruko borandateari itxeki gabe, behatu ere gabe ez lurreko ez eta zeruko ontasunetara, baina xoilki Iainkoaren borondatera eta Probidenziara, zeinaren azpian behar baituzu zaren guzia iarri, eta zeini behar baitzaisko osoki sakrifiziatu bethiereko sakrifiziotan; eta gauza guziak ahantsirik, erran behar diozu: Huna ni, ene Iainkoa eta Kreatzaillea, naizen guzia eta ene afekzione guziak zure borondatearen eta egundainoko Probidenziaren eskuetan. Egizu nitaz iduri zaitzun eta plazer duzun bezala, dela bizian, dela hillean, dela hil ondoan, bai orai, bai gero.
	Hori horrela egiten baduzu eta garbiki (ikusiko ahal duzun bezala kontrako gauzarik gerta dakizunean) lurrekoa zinelarik eginen zara Ebanjelioko merkatari, eta merkatari guziz doatsu, zeren izanen zare Iainkoarena, eta Iainkoa izanen da zure: iakinik, zeinak ere, kreaturetarik libraturik eta bere buruari ukho eginik, diren guziak emaiten eta sakrifiziatzen baitzaisko haren Iainkozko Maiestateari, Iainkoa hekina dela.
	Hemen bada ikusen duzu, ene alaba, indar guzizko manera bat zure etsai guzien garaitzeko, ezen zure buruaz eginen duzun ofrenda hark halako moldez egiten bazaitu bat Iainkoarekin, non egin zaitezin guzia haren, eta hura egin dadin guzia zure, zer etsaik eta zer botherek ofensatuko ahal zaitu sekulan?
	Eta Iainkoari ofrendatu nahi diozunean zure akzionerik, nola barurik, othoitzik, pazienziazko obrarik, edo bertze gauza onik, itzul etzatzu lehenik zure arimako begiak IESUSEK bere Aitari bere barurez, othoitzez eta akzioneez egiten zioen ofrendara, eta gero hekin balioan eta bertutean fidaturik, ofrenda tzatzu zureak.
	Nahi badiozu zeruko Aitari ofrenda egin IESUSEN akzioneez zure zorrakgatik, hunela egin dezakezu.
	Begiak erabilliko tutzu, batean jeneralki, bertzean partikularki zure bekhatuen gainean, eta klarki ikusirik zuk zure buruz ezin eman dezakezula Iainkoaren kolera eta haren Iainkozko Iustiziari ezin egin diozokezula aski, laster eginen duzu haren Semearen bizitzera eta Pasionera, haren akzionetarik zenbait darabillazula gogoan, exenplutzat: barurtzen zenean, orazionetan zegonean, pairatzen zuenean edo bere odola isurten zuenean, ikusiko duzu hark zu bere Aitarekin ongi emaiteagatik, eta zure gaixtakerien zorraren pagatzeko eta hiltzeko, ofrendatzen ziotzala bere akzioneak, Pasionea, eta odola, erran balio bezala.
	Huna, ene Aita Eternala, non zure borondatearen arauera osoki pagatzen dudan zure Iustizia horrelakoaren bekhatuak eta zorrakgatik: plazer diotzala zure Iainkozko Maiestateak barkhatu eta plazer duela hura bere hautatuen artean ezarri.
	Horren gainean zuk ere orduan berean zuretzat eginen diozu Aita Eternalari bere Semeak egiten dioen ofrenda eta othoitza bera, arren larga diatzatzula zure zorrak hekin bertutez.
	Hori egin dezakezu, ez xoilki iragaiten zarela haren Semearen bizitzeko eta Pasioneko Misterio batetik bertzera, bainan oraino misterio bakhoitzeko akzione batetarik bertze akzione batetara; eta ofrenda suerte hortaz ez xoilki baliatuko ahal zare zuretzat, baina bertzeentzat ere.

Sentigarrizko debozioneaz eta
agortasun edo idortasun espiritualaz

BERROGOI ETA HEMERETZIGARREN 
KAPITULUA

	Sentitzen den debozionea heldu da, batean naturalezatik, bertzean Demoniotik, eta bertzean Graziatik;. bainan haren fruituetarik iujeatuko ahal duzu nondik sortzen den; Ezen ekhartzen ezpaderautzu oneramendurik zure bizitzean, dudatzeko duzu heldu dela Demoniotik edo naturalezatik: eta duda hura hanbatenaz segurago izanen da, zenbatenaz zure debozione hartan gustu eta konsolazione geiago hartuko baituzu, zenbatenaz tinkhezkiago lotuko baitzaisko, eta zure burua estimaturenago baituzu hargatik.
	Noiz ere bada sentituko baitzara eztitasun espiritualez betherik, etzaudezila galdez nondik heldu diren, baina begira zaite hekin gainean permatzetik, eta zure ezdeusaren ezagutzatik eramaitetik: aitzitik enseia zaite ernetasun geiagorekin, eta zure buruaren gaitzeritste handiagorekin zure bihotzaren idukitera nahiz den amarra suertetik libratutik, espirituala bada ere, eta eztezazula desira Iainkoaz eta hari lakhet zaionaz bertzerik: ezen manera hartaz debozionearen gustua heldu bada ere naturalezatik edo Demoniotik, eginen da Graziaren obra zuretzat.
	Idortasuna orobat ethor diteke erran ditugun hirur ithurburutarik.
	Ethor diteke Demonioaganik, zeina enseiatzen baita gure gogoaren epeltzera eta bizitze espiritualetik itzultera, berriz haren sarazitzeko munduko konpartimenduetan eta atseginetan.
	Gure burutik, gure hutsak eta nagitasunagatik, eta zeren sobera gatxesten lurreko gauzei.
	Graziatik, edo gure abisatzeagatik erneago eta agudoago garen Iainkoari behatzen eztioten lan eta egiteko guzien utstera, edo esperienziaz guri ezagut arazitzeagatik, dugun ontasun guzia heldu dela harenganik; edo guri haren graziak etaa dohainak geiago preza arazitzeko, gure humiltzeko eta atzartzeko hekin begiratzera, edo hersikiago bategin gaizintzat bere Iainkozko Maiestatearekin, ukho osoa egiten derauegula, bai gure buruari, bai espirituzko atsegintasun guziei, beldurrez gure gogoa lotzen bazaie Iainkoak beretzat osorik nahi duen bihotza bi aldetara egin dakigun; edo are zeren gure hobeagatik atsegin baitu ikusteaz gudukatzen dugula gure indar guziez, eta ongi baliatzen garela haren graziaz.
	Beraz sentitzen baduzu idorra zarela eta gustu gabea, sar zaite zure baitan ikusteagatik zer eskasek eraman derautzun sentitzen ohi zenduen de-bozionea, eta har etzatzu armak eskas haren kontra, ez sentigarrizko grazia haren berriz ardietsteko, baina Iainkoaren begiei itsusi zaienaren zureganik khentzeko.
	Ikusten ezpaduzu non datzan zure eskas hura, sentitzen zenduen debozionearen orde, har ezazu egiazko debozionea, zeina baita Iainkoaren borondatearen azpian berehala jartzea.
	Eta halatan begira zaite zure eserziza espiritualen nihola ere utstetik; aitzitik zarraiste zure ahal guziaz, zenbat ere probetxu eta gozogabeak idurituko baitzaiskitzu, gogotik edaten duzula Iainkoaren borondate amudiozkoak zure idortasunean: eskhaintzen derautzun khiratstasunaren Kalitza.
	Eta noizpait hain bihotzeko ilhunbe handiak eta uzuak gertatzen badire zure idortasunarekin, non eztakizun zein aldetara itzul, ez eta zertan iar, eztezazula hargatik bihotza gal, baina zaude bakharturik eta fermu zure Gurutzearen azpian, eta lurreko konsolazione guzietarik apartaturik, munduak eta kreaturek eskhaintzen balerautzute ere konsolagarririk.
	Estal diozozu zure pairua nori ere nahi den, ez ordea zure Aita espiritualari, zeren hari bethi behar diozu erakusi, ez zure penaren arintzekorik bilhatzeko, baina xoilki harenganik ikhasteko nola hura iasan dezakezun Iainkoaren plazer onaren arauera.
	Ez egin ere Komunionerik, othoitzik edo, bertze eserziza espiritualik zure Gurutzetik libratua izaiteagatik, bainan indar hartzeagatik, haren balia arasteko zure Iaun gurutzatuaren loria handienetan.
	Baldin zure adimendua nahasia izanez, ezin medita eta ezin othoitz badirozu nahi zendukeien bezala, medita zazu ahalik hobekiena.
	Adimenduaz ezin daidikezuna, hura egizu borondateaz zure buruari borxa eginik, eta hitzaz balia zaite, behin zure buruari, gero zure Iaunari minzo zaiskola; zeren handik obra miragarriak ikusiko tutzu, eta horrela zure bihotzak hats eta indar berri hartuko du.
	Ordu eta kasu hartan bada erranen ahal duzu: Quare tristis es anima mea? & quare conturbas me? Zergatik triste zara, ene arirna; eta zergatik asaldatzen nauzu? Spera in Deo quoniam adhuc confitebor illi, salutare vultus mei & Deus meus. Emazu zure esperanza Iainkoa baitan, ene bihotza, zeren berriz ere hura laudatuko dut ene loria emaille eta begirale bakhoitza bezala.
	Ut quid Domine recessisti longè, despicis in opportunitatibus, in tribulatione? non me derelinquas usquequaque. Zergatik, Iauna, hain urrun ioan zara eneganik? ezterautazu behatzen ene beharrean eta tribulamenduan: Non me derelinquas usquequaque. Bederen enazazula osoki uts.
	Eta orhoitzen zarela Iainkoak Tobiasen emazte debotari bere hersturetan eman zioen dotrina sakratuaz, balia zaite zu ere hartaz, erraiten diozula hitz ageriez eta biziez.
	Hoc autem pro certo habet omnis qui se colit, quod vita eius, si in probatione fuerit, coronabitur; si autem in tribrulatione fuerit, ad misericordiam tuam venire licebit: non enim delebctaris in perditionibus nostris; quia post tempestatem tranquillum facis, & post lachrimationem & fletum exultationem infundis, sit nomen tuum Deus Israel benedictum in saecula Tob. 3.
	Nork ere ohoratzen baitzaitu segur du ezer bere bizia khoroatuko dela frogatu izan bada, eta libratuko dela tribulazionetan badago; eta gaixtatu bada ere zilhegi izanen dela oraino zure miserikordiara ethortzera. Ezen eztuzu atseginik hartzen gu galdurik ikusteaz: aitzitik tormentaren ondoan kalmatzen duzu guzia, eta hatsbeherapenen eta nigarren ondoan bozkarioa ekhartzen duzu; benedikatua dela sekulakotz zure izena, o Israeleko Iainkoa. Tob. 3.
	Erabil ezazu oraino gogoan nola zure Salbatzaillea Baratsean eta Gurutzean egon zen bere pena handietan bere Zeruko Aitak utsirik, sensuen parteaz bezanbatean; eta zure Gurutzea harekin batean ekhartzen duzula, errozu zure bihotz guziaz: Fiat voluntas tua, Egin bedi zure borondatea.
	Ezen horrela zure pazienziak eta orazioneak zure pairuez sakrifiziaturikako bihotzaren kharrak eramanen tuste Iainkoaren begitarteraino, eta handik ilkhiko zara egiazki debot eginik. Zeren, erran derautzudan bezala, egiazko debozionea da gure borondatearen agudotasun bizi eta fermu bat IESUSI iarraikiteko Gurutzea soinean harturik, zein ere bidetarik gonbidatzen eta erakhartzen baigaitu: geiago are egiazo debozionea da Iainkoa nahi izaitea Iainkoagatik, bai eta batzutan Iainkoa utstea Iainkoagatik.
	Debozionezko espirituari hainitz lotzen zaiskonek, eta beregainki emazteek hortaz neurt balezate bere aitzinamendua, eta ez sentitzen duten debozioneaz, eleudeske ez bere buruak, ez Demonioak enganaturik, eliteske alferrik, edo hobeki erraitera, eskergabeki arrankura gure Iaunak egiten derauen hain ontasun handiaz, aitzitik iar liteske Iainkozko Maiestatearen berokiago serbitzatzen, zeinak bere loria eta gure probetxuagatik gauza guziak ordenatzen baititu, edo utsten baititu gertatzera.
	Hortan oraino enganatzen dira emazteak, bai eta beldurrarekin eta zuhurziarekin begiratzen direnak bekhatu egiteko okasionetarik; zeren zenbait aldiz pensamendu itsusiez, latz eta harrigarriez, eta batzutan ikuspen lizunez ere penaturik, guziak aldaratzen dire, bihotza galtzen dute eta iduri dagote Iainkoak utsi dituela eta urrun igorri bereganik, ezin zinets baitezakete Iainkoaren Espiritua ahal dagokeiela arima batetan halako gogoramenduez bethea denean.
	Hargatik bihotz hagitz eroririk daudezila, etsitzen hurren dute, eta bere eserziza on guziak largaturik, iarten dira Ejiptera bihurtzeko puntuan.
	Hortaz eztute buruan ongi hartzen Iainkoak egiten derauen grazia, esku emaiteaz akometa ditezin tentazionetako itxurapen hetaz, hekin berriz erakhartzeko bere buruaren ezagutzara, eta hei okasione emaiteagatik harengana bere beharrez bihurtzeko. Eskergabeki bada arrankuratzen dire gauza batez, zeinagatik behar bailirateske egon obligatuak haren neurrigabeko ontasunaren aldera.
	Gertanza hetan egin behar duzuna da, barrena sartzea zure inklinazione gaixtatuaren konsideratzen; Iainkoak nahi baitu zure hobeagatik, ezagut dezazun zure buruz emana zarela gaizki guzietara, eta Iainkoaren helzakitza gabe hondogabeko gal-putzura buruz behera zindoaskeiela.
	Gero sar zaite esperanzan eta fidanzan hark nahi derautzula eskua eman, halaz eta zauden perilla erakuzten derautzunaz gero, desiratzen duela hurbillago zakiskon Orazioneez eta eginen diozun deiaz. Hori da zergatik esker humillak behar diotzatzun bihurtu.
	Eta segurtzat idukhazu tentazionetako itxurapen eta gogoramendu gaixto hek guziak hobeki khentzen eta kanporatzen direla egiten deraukuten pena emeki pairatuz, eta hetarik laster eta artezki ihes eginez, ezen ez hekin kontra thematukiegi iarriz.

Konszienziaren examixaz

HIRUR HOGOIGARREN 
KAPITULUA

	Zure konszienziaren examinatzeko, konsiera tzatzu hirur gauza.
	Egunean eguneko erorteak.
	Nondik heldu diren, eta
	Hei gerla egiteko eta hekin kontrakoak diren bertuteen ardietsteko duzun bihotza eta agudotasuna.
	Erorteez bezanbatean, eginen duzu hogoi eta seigarren Kapituluan erran derautzudan guzia, non erran baitut zer egin behar duen nihork zaurtu denean.
	Zure ahala eginen duzu erorteko okasione guzien ebakitzeko eta urrun khentzeko.
	Horren egiteko eta bertuteen ardietsteko duzun borondatea bortitztuko duzu zure buruazko ezfidanzaz, Iainkoa baitako fidanzaz, orazioneaz, hainitzetan bizioaren gaitzeritskoa bihotzean sartuz, eta haren kontrako bertutearen desira hartuz.
	Eraman ditusketzun garaiez eta egin ditutzun obra onez bezanbatean, egizu hetaz duda, eta etzaitezila fida.
	Behintzat ezterautzut konseillu emaiten hainitz egoiteaz hekin konsideratzen, iakinik kasik ezin itzulizko peril badela ukhi zaitezin ezpere zenbait banaloria eta superbiotansun ixillez. Hek bada gibela utsirik Iainkoaren miserikordiaren eskuetan, nolakoak ere baitira, itzul ezazu gogoa oraino egiteko dituzun hainitz geiagotara.
	Zure Iaunak egun hartan egin derauskitzun dohainak eta faboreakgatik eman behar diotzatzun eskerrez bezanbatean, hura ezagutu behar duzu den ontasun guziaren egilletzat eta eskerrak bihurtu behar diotzatzu, zeren libratu zaituen hainbertze etsai agerietarik, eta geiago are estalietarik; zeren eman derautzun gogoeta onik eta bertuteen ardietsteko okasionetik, eta finean hark egin derauskitzun eta zuk ezagutu eztutzun bertze ontasun guziakgatik.

Nola arduratu behar dugun 
gerla hunetan bethi gudukatzen 
dugula herioraino

HIRURHOGOI ETA BATGARREN 
KAPITULUA

	Gudu hunetan bertze premiazkoak diren gauzen artean, lehena da perseberanza, zeinaren bertutez iarri behar baitugu bethiere gure pasioneen humiltzen, ikusirik bizi gareino eztirela behin ere hiltzen, bainan oren guziez bothatzen direla, belhar gaixtoak bezala.
	Hau da gerla, nola gure biziarekin baizen ezpaita hiltzen, ezin ihesi goaskeona, eta nork ere ezpaitu gudukatzen, bada eta ezpada gelditzen da, edo atzemanik edo hillik.
	Geiago, egiteko dugu heriotzerainoko herra ekhartzen deraukuten etsaiekin, eta ezta esperanzarik sekulan hekinganik bakerik ez eta bitarteko epherik izaiteko, zeren nor ere batabilla hekin adiskide iarri nahiz, hura kruelkiago sarraskitzen dute.
	Etzare halarik izitu behar hekin bothereaz eta ozpe handiaz; ezen gudu hunetan nihor ezin azpira diteke nahi duena baizen, eta zure etsaien indar guzia gure Kapitainaren eskuetan dago, zeinaren ohoretan eta loriatan gudukatzen baitugu.
	Ez xoilki eztitu utsiko zuri egitera arteziazko enganiorik, baina berak hartuko itu armak zuretzat; eta nola botheretsuago baita zure kontrako guziak baino, emanen derautzu biktoria eskuetara, gizon giza gudukatzen baduzu harekin batean, eta fidatzen bazara ez zure baitan, bainan haren borondatea eta ontasuna baitan.
	Eta zure Iaunak hain laster emaiten ezpaderautzu garaia zure etsaien gainean, ez hargatik bihotza gal, zeren segurtzat iduki behar duzu (eta hori on izanen duzu oraino fidanza geiagorekin gudukatzeko) zure onera eta abantaillera itzuliko dituela gertatuko diren gauza guziak, bai eta urrunenak eta zure biktoriaren kontrakoenik idurituko zaiskitzunak (direnak direlarik) baldin gudukari fidel eta bihotzdun iarten bazare.
	Zu bada, alaba, munduari garaitu zaion, eta zuregatik hil nahi izan duen zure zeruko Kapitainari zarraiskola, lot zakizko bihotz handi batez gudu hari zure etsai guzien osoki hiltzeko: zeren bat ere uts bazeneza bizirik, hura zenduke fits bat bezala begian, eta dardoa bezala saietsean, eta traba zinitzake hain garai lorios baten laster ardietstetik.

Nola preparatu behar garen 
heriotzeko orenean akometatzen 
gaitusten etsaien kontra

HIRURHOGOI ETA BIGARREN 
KAPITULUA

	Gure bizitze guzia ardurako gerla bat delarik lurraren gainean, guziarekin ere egunetarik prinzipalena eta seinalatuena da, iragaitza handi hartako azkhen orena, non, nor ere ordu hartan eroriko baita, ezin iaikiren baita geiago.
	Egin behar duzuna oren hartako ongi preparaturik kausitzekotzat da, emaiten zaitzun oraiko mugan eta ephean gizon giza gudukatzea, iakinik nork ere ongi gudukatzen baitu bere bizian, errazki ardietsten duela garaia heriotzeko puntuan, guduan ongi frogatua izanez.
	Hori bertze alde dela, gogoeta egizu maiz eta erneki herioaren gainean, zeren ethor dakizunean, gutiago beldur izanen zare harentzat, eta zure gogoa libratuago izanen da eta agudoago gudukatzera Mundukoek ihes egiten diote horrelako gogoetari, lurreko gauzetan hartzen duten aphur bateko atseginaren ez hautsteagatik, zeren nola gogotik hetan bere amudioa ezarri baitute, damu har lezakete orhoitzeaz hek utsi behar ditustela. Hala hekin afekzione desordenatua ezta ahitzen ez gutitzen; aitzitik bethi emendatzen da eta indar geiago hartzen du. Hargatik hemengo bizitzetik ilkhitzeaz, eta hain gauza maiterik largatzeaz ezin zinetsizko dolore zaie, eta hainitzetan sinets ditekeien baino dolore handiagoa da, hetaz luzeki gozatu direnentzat.
	Hain kontuzko preparamendu horren egitekotzat, batzutan oraino iduri araziko ahal diozu zure buruari bakharrik zaudezila, nehor lagunik gabe heriotzeko hersturen artean, eta gogora erakharriko ahal tutzu deklaratzera noaskitzun orduan pena zinitzaketen gauzak, eta gero hetaz solhas eginen duzu zure buruarekin erakuzten derauskitzudan erremedioez, hetaz hobeki baliatzeko azkeneko puntu hartan, ezen lehenik ongi ikhasi behar da behin baizen ezin egin ditekeien kolpearen egiten, hutsik ez egiteagatik gero hobeki egiteko lekurik agintzen eztuen gauzan.

Gure etsaiek heriotzeko mugan 
egiten derauskiguten 
lau akometamenduez:
eta lehenik fedearen kontrako 
akometamenduaz, eta 
hartarik begiratzeko bideaz

HIRURHOGOI ETA HIRURGARREN 
KAPITULUA

	Gure etsaiek heriotzeko orenean egiten ohi derauskiguten akometamendu prinzipalak eta perillosenaz lau dira: Fedearen kontrako tentazionea, Esperanzaren kontrakoa, Banaloria, Demonioen hainitz suertetako lilluramenduak eta argi-angeru iduriratzeak.
	Lehen akometamenduaz bezanbatean, etsaia iarten bada zure tentatzen bere gezurrezko arrazoinamenduez, itzul zaite laster adimenduaganik borondateagana, erraiten duzula. Oha hortik, Satan gezurraren Aita: Ez, erz aut aditu ere nahi; aski diat Erromako Eliza Sainduak zinetsen duen guziaren zinetstea.
	Eta ahal bezanbat eztiezezula lekurik eman fedearen gaineko gogoramenduei, zenbat ere on eta eder idurituko baitzaiskitzu, bainan idukhazu bethiere, hek Demonioaren pensuak direla zure ekhartzeko ihardukitzera.
	Ordu ezpaliz geiago zure gogoaren libratzeko hetarik, zaude sail eta fermu amor egin gabe etsaiak ekhar liatzaketzun Eskirituratik atherarikako arrazoinei eta erranei, zeren guziak ekharriko tu, edo erdi ebakirik, edo gaizki harturik eta deklaraturik, iduri balegotzu ere onak, klarak eta ageriak direla.
	Suge artez hura galdez badagotzu zer zinetsten duen Erromako Elizak, eztiozozula ihardets, bainan haren artezia agerturik, eta ikusirik nahi zinitukeiela hitzetan atzeman, pitzazu zure baitan fede biziagoko eta fermuagoko olde barreneko bat; edo hari despitez leher eragiteko, ihardets diozozu, Erromako Eliza Sainduak egia zinetsten duela, eta gaixto hark erraiten balerautzu, zer den egia hura? Errozu zuk ere berriz, Egia dela Elizak zinetsten duen guzia.
	Guzien gainetik zatxesko bethi bihotzez zure Iaun gurutzatuari, erraiten diozula. Ene Iainkoa, ene Kreatzaillea eta Salbatzaillea, hel zakiskit laster, eta etzaitezila eneganik urrun, ni ere urrun enadintzat zure fede Katholika saindutik; plazer duzula, Iauna, fede hartan zure graziaz sortu naizen bezala, hartan ere zure loriatan hil nadin, hiltzekoa naizenaz gerostik.

Etsitasunazko akometamenduaz,
eta haren kontrako erremedioaz

HIRURHOGOI ETA LAUGARREN 
KAPITULUA

	Bigarren akometaldia, zeinaz Demonioak egin ahala egiten baitu guri bihotzaren osoki gal arazitzeko, da emaiten deraukun izialdura guri gure faltak gogora ekharriz gure erorarazitzeko etsigarrizko putzuan barrena.
	Peril hartan zaudenean, itxekhozu erregla segur huni, zure bekhatuen orhoitzapenak heldu zaiskitzula graziatik eta zure salbamenduko, noiz ere humiltzen baitzaituste, noiz ere ekhartzen baiterautzute damu zeren Iainkoa ofensatu duzun, eta noiz ere haren ontasuna baitako fidanza ekhartzen baiterautzute. Ordea nahasten zaitustenean, fidanza edekiten eta bihotza ahitzen derautzutenean, iduri zaitzularik gauza egiak direla, eta aski ere direla zuri aditzera emaiteko dannatua zarela, eta zuretzat eztela geiago salbatua izaiteko lekurik; halarik ere iakin ezazu enganatzaille haren obrak direla, humil zaite barrenago, eta tinkhezkiago fida zaite Iainkoa baitan; zeren bide hartaz garaituko zaisko zure etsaiari bere armez berez, eta loria emanen diozu zure Iaunari.
	Egia da damu behar duzula hartu, zeren Iainkoa ofensatu duzun, zure bekhatuak gogora heldu zaiskitzun aldi guziez; bainan egia da halaber hetaz barkhamendu eskatu behar zaiskola, haren Heriotzean eta Pasionean fidaturik.
	Gehiago diotsut iduri [...] Iainkoak berak erraiten derautzula, zu etzarela haren ardietarik, etzendukeiela hargatik nihola ere haren baitako fidanza utsi behar; aitzitik erran behar ziniozokeola humilki, Arrazoin duzu, Iauna, ene egoitsteko zure begitartetik ene bekhatuakgatik; bainan arrazoin handiago bat dut zure miserikordia baitan esperanza izaiteko barkhatuko derautazula.
	Hargatik zure kreatura ezteiarri hunen salbamenduaren eske nagotzu: dannatua da egiazki bere gaixtakeriaz, baina berrerosia ere da zure Odolaren prezioaz. Nahi naiz salbatu, ene libratzaillea, zure loriatan, eta zure neurrigabeko miserikordiaz fidaturik, naizen guzia iarten naiz zure eskuetan. Egizu nitaz plazer duzun guzia, ezen zu zare ene Iaun bakhoitza; eta hiltzen banenduzu ere, halarik ene esperanzak nahi ditut zure baitan iduki bizirik.

Banaloriaren akometamenduaz

HIRURHOGOI ETA BORTZGARREN 
KAPITULUA

	Hirurgarren akometaldia da, banaloriazkoa eta burupetasunezkoa.
	Puntu hunetan etzaitezila sekulan nihola ere eramaitera uts zure burua baitako eta zure obrakgatikako atsegintasunik xipienera: baina zure atsegin guzia biz, hutsik zure Iauna eta haren miserikordia baitan, eta haren Bizitzeko eta Pasioneko obretan.
	Ezdeus zaite bethiere zure begien aitzinean azken hatseraino, eta zer ere orhoit baitzara egin duzula onik, ezagut ezazu Iainkoak xoilki hura guzia egin duela. Eska zakisko bere helzakitza, bainan eztuzula uste ethorriko zaitzula zure mereziakgatik, garaia hainits eta handi eraman bazendu ere zure etsaien gainean. Zaude bethi beldurtasun saindu batetan, garbiki aitortzen duzula bildu ditutzun gauza guziak alferrik lirateskeiela Iainkoak har ezpazinitza bere hegalen itzalaren azpian, eta gero haren gomendioan fida zaite bakhoitzki eta guzien gainetik.
	Abisu haui bazarraiste zure etsai guziek eztute zure gainean eskurik izanen, eta hala zure buruari idekiko diozu bidea zeruko Hierusalemera arraiki iragaiteko.

Lilluramenduezko eta 
iruditze falsoezko 
akometamenduaz 
heriotzeko puntuan

HIRURHOGOI ETA SEIGARREN 
KAPITULUA

	Behin ere gure trabaillatzetik unhatzen ezten gure etsai gogortuak akometa bazinitza iduritze falsoez eta argi-angeruratzeez, zaude fermu eta sail zure ez deustasunaren ezagutzan, eta errozu ausartki: Bihur adi, doakabea, hire ilhunbetara; zeren eztiat merezi horrelakorik ikustea; eztiat bertzeren beharrik ene IESUSEN miserikordiaren Andre Dana MARIA Birjinaren, San IOSEFEN, eta bertze Sainduen othoitzen baizen.
	Iduri balekizu ere hainits seinale kasik ageriez halako gauzak heldu direla zerutik, arbuia tzatzu hala ere, eta khen etzatzu zureganik ahal bezain urrun, eta etzarela beldur zure kontra-iartze hura zure merezigabean zimendatua deino, den zure Iaunaren desgogara; zeren haren egitekoa bada, ederki iakinen du haren klaratzen, eta eztuzu hortan deusik galduko, halaz eta bere grazia humillei emaiten derauenak, hura edekiten ezterauenaz gero nahiz diren humiltasuneko obrak eginagatik.
	Hauk dire arma ohituenak, zeinetaz gure etsaiak kostuma baitu baliatzeko gure kontra azken iragaitza hartan. Gero batbedera enseiatzen du haren inklinazione partikularen arauera, ezaguturik zeintara emanago den. Hargatik Gudu handiaren orena hurbil dadin baino lehen, ongi armatu behar gara, eta agudoki gudukatu behar dugu gure pasione bortitzenen eta iauntzenago zaiskigunen kontra, errazkiago garaitiaren ardietstekotzat, geiagorik haritzeko denbora eta ahal guzia eramaiten deraukun denboran.
	Pugnabis contra eos usque as internecionem. 3. Reg. 15.
	Hekin kontra gudukatuko duzu, hek osoki hil ditutzun artean.

Bertsio elektroniko honen egilea: Josu Landa Ijurko.
Iturria: Gvdv espirituala, Silvain Povvreav. Chez Claude Avdinet, 1665.