OLERKIAK

Juan Bautista Gamiz

DABILZENTXOAK

Erderaz eztuzu nai 
ene biotza 
euzkeraz kopla egiten 
eztut nik lotza 
    ikuzko deugu 
    albadaigu egin zerbait 
    nola bear degu.

Gaizki ba doaz ere 
orra euzkeraz 
ifin naiz au egiten 
neure bildurraz 
    egizu farre 
    gaizki mintzazen badut 
    lotzarik bage.

Txoriak arboletan 
dirade pozik 
euren libertadeaz 
kantazeagatik 
    alan nai nuke 
    egon ni ere baña 
    ezta posible.

Ai ene txori ariñak 
egatzen duzu 
jaulako karzelbaga 
fortuna duzu 
    nik ezin ala 
    zerren loturik nago 
    prisione baga.

Lenago ezaun du baño 
uzteduei guziak 
Neronebat zerala 
bai zera eztiak 
    dulze ta gozo 
    zugatik gauza gustiak 
    izten dut oso.

Ene suertea da gogor 
zu gogorrago 
ezpazaizte bigundu 
galdurik nago 
    bigundu zaizte 
    orrekin gure gauzak 
    dirade naste.

Farre egiten baduzu 
dirudi Aingeru 
ta ifin bazadiz seria 
guzia da ilundu 
    ene Iguzkia 
    odeibaga ikuzko dut 
    zure aurpegia.

Zure urrezko uleak 
nauko galdurik 
katena orrekin nauko 
ongi loturik 
    ene maitea 
    azkatuta emadazu 
    libertadea.

Ai ene begi beltxak 
ilik naukazu 
euki egizu piedade 
ta piztu naizu 
    Ai ene mina 
    enezat gauza guziak 
    dirade ozpina.

Zure begietan dago 
ene suertea 
nai baduzu bizia 
edo eriotzea 
    ene laztana 
    zugatik egingo dut 
    nik aldaidana.

Duzu begitxo bazuk 
ta aurpegitxo bat 
a egaz joateko dut 
tentazio bat 
    gaode geldi 
    obeki da ondo egon 
    ta ez gaizki ibili.

Jazmiña eta karmiña 
daode nasturik 
zure matel bietan 
ondo ifinirik 
    guztiz da ederra 
    anparatu nauzute 
    ai ene eperla.

Ezkuak duzu leun 
lepoa txuri 
elurrezko bularra 
zureak dirudi 
    or bildu duzu 
    munduko perfekzioak 
    nola bear duzu.

Bekoki duzu zabal 
eta orzak txuri 
sudurra eder ta xuzen 
ezpañak gorri 
    guztiz kunplitua 
    zure amudioetan nornai 
    gaude galdua.

Gerria duzu mea 
eta oña txiki 
gorputz duzula galant 
nor naik badaki 
    onek il nau ni 
    nai duenak bizi onekin 
    ezpedi ifini.

Ain laster zeinda ezaundu 
jotziza biotzen 
iltzeakin zure amudioa 
ta ezta ataratzen 
    dago fixorik 
    beñere eztut aztuko 
    ta eztut damurik.

Aski da ezan dudanak 
disparateak 
barkatu bearko duzu 
erorean itzak 
    juizioa galdu dut 
    zuk eraman duztazu 
    eta itzul bear dust.

EUSKARAZ GAIZTOETAN

	Ofrezimendu batzuk, au, eginza, Garezerako.

Ene biotza nekeaz dago 
ausenzia luze onetan 
ene begiak bustirik 
zugatik negarretan.

Beti gabez, eta egunez 
zaode ene gogoan 
zure seriedadea daukat 
beti begian aurrean.

Begiratu egidazu 
lastima andi bategaz 
bestela zerren ilko naiz 
zugatik neure penaz.

Nai baduzu bizi nadi 
biraldu eidazu karta 
eta an esan egidazu 
berori bizi dala.

Osasunakin bazaude 
ni miñbaga egongo naiz 
zeregatik, zure gauzak 
guziak eneak dira.

Zu gaizki bazaude ni 
preziso gaiztuko naiz 
zerren bien gorputzetan 
bakarrik da arime bat.

Albanei ni or egon 
joateko paseatzera 
atso ura eztegu erango 
bakarrik joan bear gara.

Joango gara nai baduzu 
zubira edo errotara 
edo serorean aldetik 
azpiti errekaldera.

Beste egunen beste aldetik 
zure paseo artara 
ta errekatxoa igaroteko 
emango deust eskua.

Ezpadu nai eskua eman 
iragoko dut besoetan 
eztu zer bildurrik euki 
busti zaiztela errekan.

Albadaigu beste egunen 
joango gara ardanzera 
matsik ezpadagoz ere 
gustoz ibilko gara.

Almorzu ona erango degu 
tortilla on bat urdaiaz 
probetxu andi egingo duzko 
kanpu zabaltasunaz.

Sangregorioko aldapatik 
goazen berriz aurrera 
bidea ezpadaigu galdu 
gero itzulzeko atzera.

Bero egin badai iguzkiak 
juango gara itzalera 
ta deskansatuko degu 
oliboan azpian.

Onela ondo paseatuta 
biurtuko gara etxera 
ta ondo refreskatuaz gero 
ifini jukatzera.

Onela iraungo baluke 
auxe da bai bizia 
baña emengo gusto guztiak 
fite akabatzen dira.

Esperanzaz bizi gara 
egoteko zeruetan 
ta an ezta izango ausenziarik 
beti egon alkarregaz.

Aratxe bai joan bear degu 
aratxe ene maitea 
orrekin gure amistade 
sekulako izango da.

Ene groainziak emozute 
ene adiskide guztiai 
beitiko etxeko jenteai ta 
beitiagoko arreba biai.

Onekin adios maitea 
guarda zaitela Jainkoak 
anitz urte osasunakin 
nik bear dudan bezala.

Iruñetik, gaur egunen 
eztakit zer iletan 
orain eta sekulako 
nai dituzun urtean.

Bere eskuak mun egiten dut 
txikiain serbitzalea 
zure errendimenduetan 
afektuozko adiskidea.

OÑEKOTXOA

		Berze aldeko dabilzentxoak kantatzeko tonuarekin.

Bai; bai, 
ez, ez, ez, ez, ez, 
zugatik ene begiak 
daude negarrez 
    ez, ez, 
bai, bai, bai, bai, bai, 
ni joan nai zureki eta 
zuk eztuzu nai.

BESTE BAT, ARENDAKO

Lakrinkron fararirairena
lakrinkron fararirairon.

BESTE BAT ERE BAI ARENDAKO

Goazen goazen goitira 
goazen ballera 
goazen errekaldetik 
gaur paseatzera.

BESTE TUNUTXO BERRI BAT

Mutil batek esan dust 
naizla galanta 
badakit ori 
karrikatik noanean 
jantzirik ongi 
agradatzeko 
esan dio Alkateari 
ene biotzeko 
farala ralareki 
esan dio Aitari ta 
dio biurtu bedi 
Amari esan ta dio 
ikuzko dugu 
errespuestea ezta gaizto 
bodak daukagu 

uda irago baño len 
bear degu ezkondu.

Iturria: Joan Goikoetxea Maiza, Euskera, XIX, 1974, 203-206.